Theo BloombergCentral News Agency (CNA), cựu Đại sứ Mỹ tại Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ James Jeffrey mới đây cho biết Tổng thống Donald Trump có lập trường cứng rắn trong đàm phán hạt nhân với Iran. Nếu không đạt được những hạn chế nghiêm ngặt hơn so với “Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung” (JCPOA, tức thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015), Mỹ không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để đáp trả các hành động khiêu khích tiềm tàng từ Tehran.

Cựu Đại sứ Mỹ tại Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ James Jeffrey. (Ảnh: Kuhlmann/ MSC/ Wikimedia)

Ông Jeffrey nhận định, trong ngắn hạn ông Trump có thể chưa lập tức phát động tấn công, song đã thể hiện rõ sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự nếu cần thiết. “Ông ấy không muốn dùng vũ lực, nhưng nếu cần, ông ấy sẽ hành động. Điều này khác với thời kỳ của ông Obama, khi những thách thức và cách xử lý hoàn toàn khác biệt,” ông nói.

Ông Jeffrey nhấn mạnh Iran có thể chưa đánh giá đầy đủ quyết tâm của ông Trump. Giới lãnh đạo Tehran có thể đang tính toán rằng rủi ro đối với sự tồn tại của chế độ khi hứng chịu đòn tấn công của Mỹ vẫn thấp hơn cái giá phải trả nếu nhượng bộ Washington trong đàm phán hạt nhân và bị xem là yếu thế. Ông cảnh báo, nếu Mỹ nhắm vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Iran, Tehran có thể phong tỏa Eo biển Hormuz trong ngắn hạn, gây tác động lớn đến nguồn cung dầu toàn cầu.

Chính quyền Trump đồng thời thông qua tuyên bố chính thức và các kênh ngoại giao khẳng định rằng nếu Iran tiếp tục đe dọa ổn định Trung Đông hoặc cản trở tiến trình đàm phán hạt nhân, Mỹ sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ đồng minh và lợi ích quốc gia.

Các quan chức Lầu Năm Góc cho biết quân đội Mỹ đã sẵn sàng ứng phó mọi tình huống khẩn cấp, bao gồm triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay, máy bay chiến đấu và các lực lượng quân sự khác tới Trung Đông nhằm bảo đảm an ninh khu vực và ổn định các tuyến vận chuyển năng lượng.

Trước đó, ông Trump tuyên bố Iran có tối đa 15 ngày để đạt được một thỏa thuận, đồng thời một lần nữa ám chỉ rằng nếu đàm phán thất bại, Mỹ sẽ sử dụng vũ lực.

Mặc dù Iran từng cảnh báo Liên Hợp Quốc rằng nếu bị tấn công quân sự, các căn cứ của Mỹ sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp, song Chính phủ Mỹ và nhiều cựu quan chức cấp cao nhấn mạnh lập trường của ông Trump dựa trên ngoại giao cứng rắn, đồng thời duy trì phương án quân sự nhằm bảo đảm chương trình hạt nhân Iran bị kiểm soát chặt chẽ và ngăn chặn các mối đe dọa an ninh khu vực.

Giới phân tích cho rằng lập trường này cho thấy chính quyền Trump theo đuổi chiến lược “cứng rắn và răn đe” trong đàm phán hạt nhân: vừa thúc đẩy Iran chấp nhận thỏa thuận nghiêm ngặt hơn thông qua ngoại giao, vừa gửi tín hiệu quyết liệt bằng sức mạnh quân sự nhằm giảm thiểu nguy cơ khiêu khích và bất ổn chiến lược tại Trung Đông.