Musk hé lộ bí mật về đế chế: Chip tự phát triển và điểm kỳ dị của AI

Đầu năm 2026, bên trong nhà máy siêu cấp của Tesla tại Austin, bang Texas — cơ sở rộng 11,5 triệu foot vuông, đồ sộ tương đương ba Lầu Năm Góc — Elon Musk, nhà sáng tạo công nghệ và người giàu nhất thế giới, đã tham gia cuộc phỏng vấn chuyên sâu thường niên của podcast Moonshot.

• Ông Elon Musk: Neuralink sẽ triển khai cấy ghép chip não cho người bị liệt vào năm 2026

Trong cuộc trò chuyện được người dẫn chương trình Peter Diamandis mô tả là “diễn ra ngay giữa thời khắc điểm kỳ dị (singularity)”, Musk thể hiện cảm giác cấp bách và tham vọng chưa từng có. Ông không chỉ phác họa một viễn cảnh khổng lồ, trải dài từ trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo cho tới “thu thập năng lượng bao quanh Mặt Trời”, mà còn lần đầu tiên công khai thừa nhận rằng trong đế chế công nghệ của mình, hiện chỉ còn thiếu một nhà máy sản xuất chip tiên tiến.

“Điểm kỳ dị” đã đến: AI không còn là công cụ mà là “siêu sóng thần siêu thanh”

Ngay từ đầu buổi phỏng vấn, Musk đã đưa ra một phép so sánh gây chấn động về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo hiện nay: “Chúng ta đang đối mặt với một ‘siêu sóng thần siêu thanh’ (supersonic tsunami), và hoàn toàn không có nút tắt”.

Theo Musk, AI đã vượt qua giai đoạn chỉ tạo văn bản. Ông trực tiếp trình diễn Grok 4.2, sản phẩm AI do ông phát triển, đồng thời tiết lộ kế hoạch ra mắt Grok 5 vào quý I năm 2026. Chỉ với một bức ảnh, Grok có thể nhận diện chính xác danh tính con người, phân tích chi tiết môi trường xung quanh, thậm chí còn đưa ra những lời châm biếm sắc bén với giọng điệu hài hước.

“Ngoài việc tạo hình nguyên tử — tức các ngành sản xuất vật chất, hiện nay AI đã có thể đảm nhiệm hơn một nửa công việc của giới lao động trí óc”, Musk dự đoán. Ông cho rằng trong vòng 3–7 năm tới, xã hội sẽ phải trải qua những cú sốc và đau đớn dữ dội.

Tuy vậy, Musk vẫn giữ “sự lạc quan mang tính lý trí”. Theo ông, để AI tiến tới một tương lai tươi sáng kiểu Star Trek, thay vì kịch bản hủy diệt như Terminator, trí tuệ nhân tạo cần được xây dựng trên ba trụ cột cốt lõi: Sự thật (Truth), Tính tò mò (Curiosity) và Cái đẹp/Thẩm mỹ (Beauty).

Musk muốn tự tay làm chip, tái định nghĩa nhà máy bán dẫn

Chi tiết gây chú ý nhất trong cuộc phỏng vấn là việc Elon Musk tiết lộ ông đang trực tiếp dành rất nhiều thời gian cho thiết kế chip.

Mặc dù Grok hiện đã có thể hỗ trợ phân tích sơ đồ mạch, Musk cho biết ông vẫn chưa hài lòng. Ông đưa ra một canh bạc gây choáng váng: “Tesla sẽ sở hữu một nhà máy sản xuất chip tiến trình 2 nanomet”.

Trong khi ngành sản xuất chip truyền thống đặt ra các yêu cầu “phòng sạch” cực kỳ khắt khe, Musk cho rằng tư duy thiết kế nhà máy bán dẫn hiện nay là sai lầm. Theo ông, không nên phụ thuộc vào việc lọc sạch toàn bộ không khí của cả xưởng, mà cần vận chuyển chip trong các khoang kín chứa đầy khí nitơ tinh khiết.

Theo phong cách Musk, ông tuyên bố rằng trong nhà máy chip 2 nm của mình, ông có thể vừa ăn bánh mì kẹp phô mai, vừa hút xì gà, vừa chứng kiến các mạch điện tử chính xác đến cấp độ nguyên tử được lắp ráp, mà không gây ra bất kỳ ảnh hưởng nào đến quá trình sản xuất.

Điều này đánh dấu sự khép kín tối hậu trong đế chế của Musk: từ phần cứng tên lửa của SpaceX, phần mềm tự lái của Tesla, cho đến hạ tầng nền tảng của xAI — giờ đây, ông muốn nắm quyền kiểm soát lớp tính toán cốt lõi nhất.

Bản đồ năng lượng: Mặt Trời là câu trả lời duy nhất

Trước cơn khát điện khổng lồ của các trung tâm dữ liệu AI, Musk một lần nữa thể hiện cách tư duy theo “nguyên lý đầu tiên”.

1. Chỉ trích nhiệt hạch trên Trái Đất

Khi được hỏi về nhiệt hạch (fusion) trên Trái Đất, Musk tỏ ra không mấy thiện cảm. Ông đùa rằng: “Làm một chiếc máy làm đá mini ở Nam Cực rồi hét lên ‘nhìn này, chúng tôi tạo ra băng rồi’ thì thật nực cười — bởi xung quanh bạn là cả một khối băng hà cao 3 km”.

Musk chỉ ra rằng Mặt Trời, cách Trái Đất 93 triệu dặm, chính là một lò phản ứng nhiệt hạch khổng lồ, miễn phí, và nhân loại không cần phải ‘bỏ gần tìm xa’.

2. Năng lượng Mặt Trời trong không gian và vệ tinh AI

Musk đưa ra một phương án đậm chất khoa học viễn tưởng: phóng các vệ tinh AI năng lượng Mặt Trời công suất 100 gigawatt.

• Quy mô: Thông qua Starship, đạt khả năng đưa 1 triệu tấn tải trọng lên quỹ đạo mỗi năm.

• Lộ trình: Thực hiện 10.000 lần phóng Starship mỗi năm (tương đương mỗi giờ một lần), đưa 500.000 vệ tinh Starlink phiên bản V3 lên quỹ đạo.

• Mục tiêu tối hậu: Xây dựng máy phóng điện từ (Mass Driver) trên Mặt Trăng, phóng vệ tinh trực tiếp từ bề mặt Mặt Trăng, từng bước hình thành phiên bản sơ khai của “quả cầu Dyson”, nhằm thu giữ một phần triệu năng lượng bức xạ của Mặt Trời.

3. Giải pháp “chữa cháy” trên Trái Đất

Đối diện khủng hoảng năng lượng hiện tại, Musk thẳng thắn nhận định: “Trung Quốc đang chạy vòng quanh chúng ta”.

Ông kêu gọi Mỹ triển khai trên quy mô lớn hệ thống lưu trữ năng lượng Megapack của Tesla. Theo Musk, lưới điện Mỹ đang lãng phí khổng lồ do chênh lệch lớn giữa mức tải đỉnh và mức tải trung bình. Chỉ cần đệm bằng pin, không cần xây thêm nhà máy điện, Mỹ vẫn có thể tăng gấp đôi khả năng thông lượng năng lượng của hệ thống.

Biến đổi xã hội: Thu nhập cao toàn dân và khủng hoảng kiểu “WALL·E”

Trong viễn cảnh của Elon Musk, sự phổ cập của AI và robot Optimus sẽ tái định hình hoàn toàn cách con người tồn tại. Đặc biệt, ông dự đoán rằng độ chính xác trong phẫu thuật của robot Optimus sẽ vượt qua bác sĩ con người chỉ trong vòng 3–4 năm tới. Đây không chỉ là bước nhảy vọt của y học, mà còn là phát súng báo hiệu cho kỷ nguyên “thu nhập cao phổ quát” của nhân loại.

Sự chuyển đổi này đồng nghĩa với việc nói lời chia tay mô hình xã hội cũ. Trong mô hình truyền thống, sự khan hiếm lao động thường là nguyên nhân chính khiến giá cả leo thang, còn lao động thể chất lại là con đường gần như duy nhất để đa số con người đổi lấy tư liệu sinh tồn. Nhưng khi năng suất đạt tới điểm kỳ dị, nhân loại sẽ tiến vào một tương lai “cực kỳ dư thừa”: robot có thể đáp ứng mọi nhu cầu vật chất của con người, và để đối phó với thất nghiệp mang tính cấu trúc do tự động hóa, chính phủ rất có thể sẽ trực tiếp cấp phát “thu nhập miễn phí”, bảo đảm mọi công dân đều được hưởng thành quả của tiến bộ công nghệ.

Tuy nhiên, sự thỏa mãn vật chất ở mức cực đoan cũng đi kèm với mặt tối. Trong cuộc phỏng vấn, Musk đặc biệt đưa ra lời cảnh báo về “khủng hoảng kiểu WALL·E”. Ông lo ngại rằng nếu con người đánh mất động lực phấn đấu, trở thành những “củ khoai tây trên ghế sofa” như trong bộ phim WALL·E, thì nền văn minh nhân loại sẽ dần suy tàn vì thiếu mục tiêu sống.

Musk nhấn mạnh rằng khi sinh tồn không còn là thử thách, con người bắt buộc phải chủ động tạo ra những thách thức mới — chẳng hạn như dấn thân vào sự nghiệp chinh phục không gian sâu. Nếu không, trong một xã hội thiếu rèn luyện và cạnh tranh, những khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng và khủng hoảng xã hội sẽ là điều không thể tránh khỏi.

Ai sẽ là “siêu người chơi” trong kỷ nguyên AI?

Trong cuộc đối thoại chuyên sâu năm 2026 này, Musk gửi đi một thông điệp rõ ràng: những “siêu người chơi” của tương lai sẽ không còn là các công ty thuần phần mềm hay thuần phần cứng, mà là những thực thể có thể hợp nhất ba yếu tố cốt lõi: Tính toán (compute) – năng lượng (energy) – khả năng thao tác ở cấp độ nguyên tử (atomic manipulation).

Đế chế của Musk đang mở rộng đồng thời về hai cực:

• Vi mô: chip 2 nanomet

• Vĩ mô: pháo điện từ trên Mặt Trăng, năng lượng liên hành tinh

Dù thừa nhận con đường chuyển đổi phía trước sẽ “xóc nảy và đầy biến động”, Musk vẫn kiên định với niềm tin mà ông ghim trên nền tảng X: “AI và robot sẽ mở ra một tương lai thịnh vượng bền vững”.

Xem thêm

Ông Elon Musk: “Nước Mỹ sẽ tiêu vong nếu phe cánh tả cấp tiến thắng”

Tỷ phú Elon Musk cho rằng nước Mỹ sẽ không toang nếu đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Quốc hội.