Quân đội Mỹ hôm thứ Ba (7/7) đã tiến hành một loạt “cuộc không kích mạnh mẽ” nhằm vào Iran để đáp trả việc Tehran tấn công ba tàu thương mại tại eo biển Hormuz. Động thái này một lần nữa làm gia tăng căng thẳng địa chính trị, khiến giá dầu thế giới tăng gần 3% và đồng USD lên mức cao nhất trong một tuần qua.

Bukha, Oman, ngày 28/5/2021: Đường bờ biển Iran gần eo biển Hormuz. (Ảnh minh họa: Shutterstock)

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố trên nền tảng X: “Các cuộc không kích của Mỹ là phản ứng trước việc Iran tấn công ba tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Hành động gây hấn của Iran là vô cớ, nguy hiểm và rõ ràng vi phạm thỏa thuận ngừng bắn”.

Một quan chức Mỹ nói với Reuters rằng các mục tiêu trong chiến dịch lần này bao gồm hệ thống phòng không, các cơ sở giám sát ven biển, cùng các bệ phóng tên lửa chống hạm và máy bay không người lái của Iran.

Thị trường nhanh chóng phản ứng trước diễn biến quân sự này. Trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Tư (8/7) tại châu Á, giá dầu thô WTI giao sau tăng 2,87%, lên 72,46 USD/thùng, trong khi dầu Brent giao sau tăng 2,75%, lên 76,18 USD/thùng.

Trong khi đó, chỉ số USD Index tăng lên 101,18, mức cao nhất kể từ ngày 2/7. Reuters cho biết điều này cho thấy dòng tiền đang chảy vào đồng USD, một tài sản trú ẩn an toàn, trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng.

Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng thêm 2 điểm cơ bản, lên 4,549%.

Bên cạnh hành động đáp trả quân sự, chính phủ Mỹ cũng đồng thời gia tăng sức ép về kinh tế. Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Ba đã hủy bỏ quy chế miễn trừ từng cho phép Iran xuất khẩu dầu.

Một quan chức Mỹ nói với CNBC: “Iran chỉ có thể nhận được lợi ích khi thể hiện thiện chí. Những hành động của Iran tại eo biển Hormuz hoàn toàn không thể được Mỹ chấp nhận và sẽ phải gánh chịu hậu quả”.

Diễn biến mới nhất khiến thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được hồi tháng 6 đứng trước thử thách. Thỏa thuận này nhằm khôi phục hoạt động lưu thông trên tuyến hàng hải chiến lược. Trong bối cảnh nhạy cảm đó, lượng Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của Mỹ cũng đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1983, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng.

Ông Andrew Jackson, chiến lược gia tại Ortus Advisors, cho rằng cuộc tấn công diễn ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm, khi lễ quốc tang dành cho cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei vẫn đang diễn ra.

Ông nhận định: “Càng đến gần tháng 11, các cuộc đàm phán với ông Trump sẽ càng giúp Iran có thêm lợi thế. Vì vậy, việc đạt được một thỏa thuận ngay lúc này không phải là lựa chọn có lợi nhất đối với Iran”.

Mặc dù giá dầu và lợi suất trái phiếu đều tăng do căng thẳng leo thang, các nhà phân tích cho rằng thị trường vẫn duy trì được sự ổn định nhất định.

Ông Jason Wong, chiến lược gia cấp cao của Ngân hàng New Zealand (BNZ), cho biết: “Rõ ràng thị trường không hoan nghênh các cuộc tấn công này… nhưng vẫn chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn trên diện rộng”.

Ông nói thêm rằng những tháng gần đây cho thấy thị trường dầu mỏ vẫn có khả năng chống chịu trước các cú sốc lớn về nguồn cung. Tuy nhiên, điểm dễ tổn thương hiện nay là lượng dự trữ dầu trên toàn cầu đang ở mức thấp.

Cuộc xung đột mới cũng làm dấy lên trở lại những lo ngại về lạm phát. Giới đầu tư hiện đang theo dõi chặt chẽ các động thái tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và các ngân hàng trung ương lớn khác.

(Bài viết có tham khảo các báo cáo của Reuters, CNBC và các nguồn tin khác)