Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định các tiêu chí triển khai tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo 3 mức độ. Ở mức độ 2 và 3, nhà trường phải dạy nội dung của ít nhất 3 môn học bằng tiếng Anh, với thời lượng tối thiểu 105 tiết mỗi năm.

• Chính phủ đề xuất đầu tư hơn 580.000 tỷ đồng hiện đại hóa giáo dục đến 2035

• Trong thời đại AI, học ngoại ngữ vẫn vô cùng cần thiết

Thông tư mới quy định tiêu chí dạy ít nhất ba môn bằng tiếng Anh, tối thiểu 105 tiết mỗi năm ở mức triển khai thứ hai và thứ ba. (Ảnh minh họa: AI)

Triển khai theo 3 mức độ

Ngày 3/11/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 94/2026/TT-BGDĐT, quy định tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”. Văn bản có hiệu lực từ ngày 19/12/2026.

Theo thông tư, việc triển khai tại các cơ sở giáo dục được đánh giá theo 3 mức độ. Mức độ cao hơn phải kế thừa kết quả của mức trước và đáp ứng thêm những yêu cầu tương ứng.

Đối với giáo dục phổ thông, ở mức độ 1, lớp học phải triển khai nội dung hoặc một phần nội dung của ít nhất một môn học hoặc hoạt động giáo dục ngoài môn tiếng Anh bằng tiếng Anh, với thời lượng tối thiểu 35 tiết/năm học.

Ở mức độ 2, yêu cầu được nâng lên ít nhất 3 môn học hoặc hoạt động giáo dục ngoài môn tiếng Anh, tổng thời lượng tối thiểu 105 tiết/năm học, tương đương 3 tiết mỗi tuần.

Như vậy, con số 105 tiết không phải yêu cầu áp dụng đồng loạt cho tất cả trường ngay từ đầu, mà là tiêu chí để cơ sở giáo dục đạt mức độ 2 và tiếp tục duy trì khi triển khai ở mức độ 3.

Tỷ lệ lớp tham gia tăng theo từng cấp học

Để đạt mức độ 2, trường chỉ có một cấp học phải có ít nhất 50% số lớp triển khai dạy học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Với trường có nhiều cấp học, tỷ lệ tối thiểu 50% được tính riêng cho từng cấp.

Ở mức độ 3, yêu cầu về số môn và thời lượng giảng dạy vẫn giữ nguyên, nhưng tỷ lệ lớp tham gia được nâng lên theo từng cấp học.

Cụ thể, trường có cấp tiểu học phải có ít nhất 70% số lớp triển khai; cấp THCS đạt tối thiểu 80%; cấp THPT phải có ít nhất 90% số lớp tham gia.

Các tỷ lệ này được thiết kế theo lộ trình tăng dần, nhằm mở rộng phạm vi sử dụng tiếng Anh trong hoạt động dạy học mà vẫn tính đến điều kiện tổ chức của từng cơ sở giáo dục.

Không bắt buộc dạy toàn bộ nội dung của 3 môn bằng tiếng Anh

Một điểm cần lưu ý là thông tư không yêu cầu nhà trường phải chuyển toàn bộ chương trình của 3 môn học sang tiếng Anh.

Các trường có thể lựa chọn dạy một số nội dung hoặc một phần nội dung của ít nhất 3 môn học, hoạt động giáo dục bằng ngôn ngữ này. Văn bản cũng không ấn định cụ thể môn học nào phải được lựa chọn.

Việc quyết định nội dung triển khai thuộc trách nhiệm của nhà trường, căn cứ vào điều kiện thực tế, năng lực giáo viên, học liệu và lộ trình thực hiện đề án.

Cách tiếp cận này giúp các cơ sở giáo dục chủ động lựa chọn những nội dung phù hợp, thay vì phải thay đổi đồng loạt toàn bộ chương trình giảng dạy.

Giáo viên phải đáp ứng yêu cầu về năng lực ngoại ngữ

Bên cạnh thời lượng và tỷ lệ lớp tham gia, Thông tư 94 còn đặt ra tiêu chí về năng lực sử dụng tiếng Anh đối với cán bộ quản lý và giáo viên.

Ở mức độ 1, nhà trường phải có ít nhất một lãnh đạo có khả năng sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài, đồng thời bảo đảm đủ giáo viên tiếng Anh theo quy định. Giáo viên dạy một phần nội dung môn học bằng tiếng Anh cũng phải có năng lực ngoại ngữ phù hợp với nhiệm vụ.

Ở mức độ 2, giáo viên tham gia giảng dạy bằng tiếng Anh phải đáp ứng yêu cầu về năng lực ngoại ngữ. Đối với những môn có nội dung dạy bằng tiếng Anh và yêu cầu kiểm tra định kỳ, giáo viên phải thiết kế được ít nhất 10% nội dung bài kiểm tra bằng tiếng Anh, tương đương 1 điểm trên thang điểm 10.

Khi đạt mức độ 3, nhà trường phải có ít nhất hai lãnh đạo có khả năng sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài. Giáo viên cũng phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn và thiết kế được ít nhất 50% nội dung bài kiểm tra định kỳ bằng tiếng Anh, tương đương 5 điểm trên thang điểm 10 đối với các môn thuộc diện áp dụng.

Trường được tự công nhận mức độ khi đáp ứng đủ tiêu chí

Theo quy định, người đứng đầu cơ sở giáo dục thành lập Hội đồng tự đánh giá, tổ chức thu thập dữ liệu, minh chứng và đối chiếu với các tiêu chuẩn, tiêu chí để xác định mức độ triển khai.

Khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mức tương ứng, người đứng đầu được quyết định tự công nhận và chịu trách nhiệm về kết quả. Nhà trường có thể tự công nhận mức độ cao hơn ngay khi đủ điều kiện, không phải chờ hết giai đoạn hoặc mốc rà soát của đề án.

Việc tự đánh giá được thực hiện theo chu kỳ. Hằng năm, cơ sở giáo dục rà soát, cập nhật dữ liệu, tiến độ và những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện.

Đáng chú ý, kết quả tự đánh giá, tự công nhận và kiểm tra mức độ triển khai không được sử dụng để xếp hạng, xếp loại hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá thi đua đối với cơ sở giáo dục. Đối với nhà giáo, kết quả này cũng không được dùng trực tiếp để đánh giá, bổ nhiệm, tuyển dụng hoặc xác định chế độ, chính sách, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Hướng tới mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học

Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học được Thủ tướng phê duyệt tại Quyết định 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025, với giai đoạn thực hiện 2025-2035 và tầm nhìn đến năm 2045.

Mục tiêu của đề án không chỉ là nâng cao kết quả học môn tiếng Anh mà còn mở rộng việc sử dụng ngôn ngữ này trong hoạt động giảng dạy, giao tiếp, quản lý và các hoạt động giáo dục khác.

Thông tư 94 tạo cơ sở để các trường tự đánh giá năng lực hiện có, xác định những điều kiện còn thiếu và xây dựng lộ trình phù hợp. Việc triển khai cần gắn với khả năng của đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, học liệu và đặc điểm từng vùng miền.

Đối với những khu vực còn khó khăn, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh cần có giải pháp hỗ trợ phù hợp để học sinh có cơ hội tiếp cận giáo dục tiếng Anh.

Với hệ thống 3 mức đánh giá, quy định mới hướng tới mở rộng dần môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học, đồng thời tránh áp dụng một yêu cầu cứng nhắc cho những cơ sở giáo dục có điều kiện khác nhau.

Văn Duy