Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/5 xác nhận Giám đốc Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) Marty Makary đã chính thức từ chức sau 13 tháng tại vị. Ngay sau đó, Phó giám đốc phụ trách thực phẩm của FDA Kyle Diamantas được bổ nhiệm làm quyền giám đốc cơ quan này trong thời gian chờ Nhà Trắng lựa chọn người kế nhiệm chính thức.

Ảnh chụp Tiến sĩ Marty Makary, Ủy viên Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, đang điều trần tại phiên điều trần xác nhận trước Ủy ban Y tế, Giáo dục, Lao động và Lương hưu Thượng viện tại Đồi Capitol ở Washington, D.C., vào ngày 6/3/2025. (Ảnh: Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Thông báo được ông Trump đưa ra trên nền tảng Truth Social trước khi lên đường thăm Trung Quốc. Trong bài đăng, ông ca ngợi bác sĩ Makary đã có nhiều đóng góp cho FDA, đồng thời mô tả Kyle Diamantas là một nhân vật “rất tài năng” và phù hợp để điều hành tạm thời cơ quan quản lý dược phẩm lớn nhất nước Mỹ.

Theo truyền thông Mỹ, quyết định thay đổi nhân sự tại FDA đã được chuẩn bị từ nhiều tháng trước. Dù việc bổ nhiệm cuối cùng cần sự phê chuẩn của Nhà Trắng, nhiều nguồn tin cho biết người đóng vai trò quyết định là Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Robert F. Kennedy Jr.. Một quan chức giấu tên khẳng định việc thay lãnh đạo FDA “về cơ bản là quyết định trực tiếp của ông Kennedy”.

Ông Marty Makary nhậm chức vào tháng 3/2025 trong bối cảnh FDA đối mặt nhiều biến động. Ngay sau khi ông tiếp quản cơ quan, Bộ Hiệu quả Chính phủ do tỷ phú Elon Musk thúc đẩy đã tiến hành cắt giảm mạnh bộ máy liên bang, khiến khoảng 3.500 nhân viên FDA bị sa thải.

Trong nhiệm kỳ của mình, ông Makary cũng vấp phải nhiều tranh cãi chính trị. Các nghị sĩ Cộng hòa chống phá thai chỉ trích ông vì không siết chặt việc kê đơn từ xa đối với thuốc phá thai mifepristone. Đầu tháng này, tổ chức SBA Pro-Life America thậm chí đã công khai kêu gọi sa thải ông.

Ngoài ra, vấn đề quản lý thuốc lá điện tử cũng tạo ra áp lực lớn đối với lãnh đạo FDA. Theo các nguồn tin, ông Trump từng gây sức ép để FDA phê duyệt các sản phẩm thuốc lá điện tử hương trái cây chứa nicotine. Dù bản thân ông Makary được cho là còn do dự, FDA cuối cùng vẫn nhanh chóng thông qua quyết định phê duyệt chỉ vài ngày trước khi ông từ chức.

Bên cạnh áp lực chính trị, FDA còn chứng kiến làn sóng rời nhiệm sở của nhiều lãnh đạo cấp cao, trong đó có cựu Giám đốc Trung tâm Xuất sắc về Ung thư Richard Pazdur. Thượng nghị sĩ Josh Hawley sau đó tuyên bố việc ông Makary từ chức là “cơ hội để FDA khởi đầu lại”.

Người được giao quyền lãnh đạo FDA, Kyle Diamantas, không có bằng y khoa mà xuất thân là luật sư chuyên về quy định ngành thực phẩm và đồ uống. Trước khi gia nhập FDA hồi tháng 2/2025, ông từng là đối tác tại hãng luật Jones Day và từng đại diện cho tập đoàn Abbott Laboratories trong các vụ kiện liên quan đến sữa công thức trẻ em.

Hiện Nhà Trắng vẫn chưa công bố ứng viên chính thức cho vị trí Giám đốc FDA. Một số cái tên đang được cân nhắc gồm cựu lãnh đạo FDA Stephen Hahn và cựu quyền giám đốc Brett Giroir. Trong thời gian chờ quyết định cuối cùng, ông Diamantas sẽ điều hành FDA giữa lúc cơ quan này tiếp tục chịu sức ép chính trị và sự giám sát chặt chẽ từ dư luận Mỹ.

Lý Ngọc t/h