Nguồn cát tự nhiên suy giảm, Thanh Hóa đề xuất dùng cát nhân tạo

Minh Long
•
Thứ Sáu, 10/04/2026

Sở Xây dựng Thanh Hóa cho biết nguồn cát tự nhiên đang khan hiếm, do đó việc sử dụng cát nhân tạo được xem là giải pháp thay thế phù hợp.

Dây chuyền sản xuất cát nhân tạo của Công ty TNHH Hoàng Tuấn. (Ảnh: truyenhinhthanhhoa.vn)

Ngày 9/4, theo thông tin từ Sở Xây dựng Thanh Hóa, nguồn cát tự nhiên sử dụng làm vật liệu xây dựng trên tỉnh đang suy giảm, dự báo sẽ thiếu hụt trong thời gian tới.

Theo Sở Xây dựng Thanh Hóa, trong bối cảnh nhu cầu xây dựng tăng cao, cát nhân tạo, tức cát nghiền từ đá, được xem là vật liệu thay thế phù hợp, có thể đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và nguồn cung.

Được biết, trong năm 2026, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai nhiều dự án như đường ven biển phía Đông, khu công nghiệp, nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, dẫn đến nhu cầu sử dụng cát xây dựng tăng mạnh.

Số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa cho thấy nhu cầu cát xây dựng năm 2026 khoảng 9,6 triệu m³. Tuy nhiên, hiện toàn tỉnh có 8 mỏ cát đang hoạt động, với tổng trữ lượng khoảng 6 triệu m³, công suất khai thác khoảng 295.200 m³/năm.

Từ nay đến hết năm 2026, tỉnh dự kiến bổ sung thêm 5 mỏ cát vào kế hoạch đấu giá và 3 mỏ áp dụng cơ chế đặc thù, ước tính tăng thêm khoảng 7,5 triệu m³ cát tự nhiên.

Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế, việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sản xuất và sử dụng cát nhân tạo được xác định là giải pháp phù hợp nhằm thay thế dần cát tự nhiên, góp phần bảo vệ sông, suối và môi trường.

Đại diện một doanh nghiệp sản xuất cát nhân tạo cho biết loại vật liệu này có đặc điểm sạch, ít tạp chất, cường độ tốt, phù hợp sử dụng trong bê tông thương phẩm, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng.

Hiện nay, cát nhân tạo chủ yếu được cung ứng cho các công trình sử dụng vốn ngân sách Nhà nước và các doanh nghiệp sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn.

Theo Sở Xây dựng Thanh Hóa, cơ quan này thường xuyên hướng dẫn, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư dây chuyền sản xuất cát nghiền, tận dụng nguồn đá vôi được cấp phép khai thác.

Sở Xây dựng Thanh Hóa đã đề xuất UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành lộ trình phát triển sản xuất và sử dụng cát nhân tạo, trong đó quy định tỷ lệ sử dụng bắt buộc đối với một số loại công trình như công trình sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, công trình cao tầng và công trình có khẩu độ bê tông lớn.

Theo thống kê, trên tỉnh hiện có 25 doanh nghiệp sản xuất cát nhân tạo, với tổng công suất thiết kế khoảng 2,23 triệu m³/năm.

Nguồn nguyên liệu đá vôi tại Thanh Hóa, với hơn 200 mỏ, được đánh giá có khả năng đáp ứng sản xuất hàng chục triệu m³ cát nhân tạo mỗi năm.

Dự báo đến năm 2030, nhu cầu cát xây dựng của tỉnh khoảng 43 triệu m³, trong khi nguồn cát tự nhiên chỉ đáp ứng khoảng 20 triệu m³, thiếu khoảng 23 triệu m³.

Trước thực tế này, UBND tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu tăng cường sản xuất và sử dụng cát nhân tạo trong các công trình xây dựng, nhằm đảm bảo nguồn cung vật liệu và đáp ứng tiến độ các dự án.

Đối với các công trình sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, chủ đầu tư được khuyến khích sử dụng cát nhân tạo. Với các công trình sử dụng vốn ngoài ngân sách, chủ đầu tư được khuyến khích xem xét, ưu tiên sử dụng loại vật liệu này.