Tây hồng thị (Cà chua) có màu sắc tươi sáng, vị chua ngọt và nhiều nước. Dù ăn sống, trộn salad, xào nhanh hay nấu canh, đây đều là nguyên liệu dễ kết hợp với nhiều món ăn và rất được ưa chuộng trên bàn ăn. Cà chua giàu lycopene, vitamin C, chất xơ và nhiều loại khoáng chất, có tác dụng tốt trong việc chống oxy hóa, thúc đẩy tiêu hóa và các lợi ích sức khỏe khác.

(Ảnh minh họa: Shutterstock)

Tuy nhiên, mặc dù cà chua có giá trị dinh dưỡng cao, nhưng không phải ai cũng thích hợp ăn mà không cần kiêng dè. Đặc biệt, 4 nhóm người dưới đây cần chú ý hơn khi thưởng thức, ăn với lượng vừa phải hoặc thận trọng để tránh gây khó chịu cho cơ thể.

4 nhóm người cần thận trọng khi ăn cà chua

1. Người tỳ vị hư hàn và mắc bệnh tiêu chảy mãn tính

Cà chua có tính thiên về hàn, đồng thời chứa khá nhiều axit hữu cơ (như axit malic, axit citric). Đối với những người thường bị tỳ vị hư hàn, dễ tiêu chảy, chức năng đường tiêu hóa yếu hoặc mắc bệnh viêm ruột mãn tính, việc ăn nhiều cà chua sống hoặc ăn khi bụng đói dễ kích thích niêm mạc đường tiêu hóa, làm tăng tính hàn, từ đó gây đau bụng, tiêu chảy hoặc khó tiêu.

Nên nấu chín trước khi ăn (như canh cà chua trứng, cà chua xào), đồng thời tránh ăn khi bụng đói.

2. Người bị dư axit dạ dày, loét dạ dày hoặc viêm thực quản trào ngược

Cà chua có vị chua rõ rệt, các chất có tính axit trong cà chua sẽ kích thích dạ dày tiết ra nhiều axit. Nếu bản thân mắc bệnh loét dạ dày, loét tá tràng, dư axit dạ dày hoặc trào ngược dạ dày thực quản, ăn quá nhiều cà chua dễ gây ra hoặc làm nặng thêm các triệu chứng khó chịu như nóng rát dạ dày, trào ngược axit và đau dạ dày.

Trong thời kỳ bệnh phát tác nên cố gắng tránh ăn, bình thường cũng cần kiểm soát lượng ăn vào, tuyệt đối tránh ăn cà chua sống khi bụng đói.

3. Người mắc bệnh thận cấp tính hoặc mãn tính kèm tăng kali máu

Cà chua là một trong những loại rau củ quả có hàm lượng kali tương đối phong phú. Đối với người có chức năng thận bình thường, điều này giúp duy trì cân bằng điện giải. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh thận cấp tính hoặc mãn tính, suy giảm chức năng thận, hoặc đang trong giai đoạn phải hạn chế kali trong chế độ ăn, nếu cơ thể không thể đào thải hiệu quả lượng ion kali dư thừa, nồng độ kali trong máu quá cao có thể gây gánh nặng cho chức năng tim.

Người mắc bệnh thận nên tuân theo hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ, chú ý tổng lượng kali hấp thụ mỗi ngày. Khi cần thiết, có thể giảm một phần hàm lượng kali bằng cách nấu chín rồi bỏ nước nấu.

4. Người đang sử dụng một số loại thuốc nhất định (như thuốc chống đông máu)

Cà chua chứa một lượng vitamin K nhất định. Vitamin K đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu của cơ thể. Nếu bạn đang sử dụng thuốc chống đông máu, sự biến động mạnh về lượng vitamin K hấp thụ qua chế độ ăn có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị của thuốc.

Người sử dụng loại thuốc này nên duy trì lượng cà chua và các thực phẩm giàu vitamin K khác trong chế độ ăn hằng ngày ở mức tương đối ổn định, tránh đột ngột ăn một lượng lớn. Nếu có thắc mắc, nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên môn.

Những lưu ý nhỏ để ăn cà chua tốt cho sức khỏe

Ăn chín giúp hấp thụ lycopene tốt hơn: Lycopene là chất dinh dưỡng tan trong chất béo. Sau khi được nấu chín bằng nhiệt và kết hợp với một lượng nhỏ dầu mỡ (như dầu ô liu, dầu thực vật), tỷ lệ hấp thụ lycopene của cơ thể có thể tăng lên đáng kể.

Tránh ăn cà chua xanh chưa chín: Cà chua xanh chưa chín chứa khá nhiều alkaloid (tomatine), sau khi ăn có thể gây ra các phản ứng ngộ độc nhẹ như chóng mặt, buồn nôn. Khi mua nên chọn cà chua đã chín hoàn toàn, có màu đỏ tươi và căng mọng.

Cà chua có những lợi ích gì?

Cà chua không chỉ có hương vị thanh mát, kích thích ăn uống mà còn chứa giá trị dinh dưỡng phong phú, là một thực phẩm có lợi cho sức khỏe không thể thiếu trong chế độ ăn hằng ngày:

1. Chống oxy hóa mạnh, bảo vệ tim mạch

Thành phần chủ yếu nhất trong cà chua là “lycopene”, có khả năng chống oxy hóa rất tốt, giúp loại bỏ các gốc tự do trong cơ thể, làm chậm quá trình lão hóa tế bào và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.

2. Giàu vitamin C, làm trắng da và tăng cường miễn dịch

Cà chua chứa nhiều vitamin C, có thể thúc đẩy quá trình tổng hợp collagen, duy trì độ đàn hồi da, đồng thời giúp nâng cao khả năng miễn dịch của cơ thể.

3. Chất xơ thúc đẩy nhu động ruột

Cà chua chứa một lượng chất xơ vừa phải, giúp duy trì sức khỏe đường ruột và thúc đẩy quá trình trao đổi chất.

4. Nhiều loại khoáng chất và nguyên tố vi lượng

Cà chua cung cấp nhiều loại khoáng chất như kali, magiê, giúp duy trì cân bằng nước và điện giải trong cơ thể.

Gợi ý thực đơn các món cà chua ngon kinh điển

Sau khi đã biết cách lựa chọn và ăn cà chua tốt cho sức khỏe, bạn có thể đưa cà chua vào ba bữa ăn hằng ngày. Dưới đây là một số món ăn từ cà chua kinh điển, ngon miệng và đơn giản được đề xuất:

1. Cà chua xào trứng 

Cà chua sau khi nấu chín sẽ giải phóng lycopene, kết hợp với chất béo có lợi trong trứng, không chỉ có vị chua ngọt kích thích ăn uống, dinh dưỡng dễ hấp thụ mà còn là món ăn dễ kết hợp với nhiều món khác, phù hợp với cả người già và trẻ nhỏ.

Trước tiên, xào trứng đến khi chín một nửa, còn mềm mịn rồi để riêng. Dùng một chảo khác xào cà chua đã cắt miếng đến khi mềm nhừ và ra nước, sau đó cho trứng đã xào vào đảo cùng, thêm một ít muối và đường để tăng hương vị rồi tắt bếp.

2. Canh cà chua đậu phụ trứng thơm ngon

Thanh mát, không dầu mỡ, mang vị chua thơm đậm đà của cà chua, có thể bổ sung cho bàn ăn một món canh ấm nóng, dễ chịu cho dạ dày.

Đun nóng dầu trong nồi, trước tiên cho cà chua cắt hạt lựu vào xào đến khi ra dầu màu đỏ và dậy mùi thơm. Thêm lượng nước vừa phải và đun sôi, cho đậu phụ non đã cắt miếng vào, cuối cùng rưới trứng đã đánh tan vào để tạo thành những vân trứng, rắc hành lá thái nhỏ là có thể ăn.

3. Cà chua trộn đường

Đây là món ăn gia đình truyền thống kinh điển trong ký ức của nhiều người! Vị chua ngọt, mát lạnh tan trong miệng, đặc biệt vào những ngày thời tiết nóng bức, có thể lập tức kích thích cảm giác thèm ăn, mát mẻ và giải nhiệt. Phần “nước cà chua” chua ngọt đậm đà dưới đáy đĩa chính là phần tinh túy, dù trộn cơm hay uống trực tiếp đều rất ngon miệng.

Rửa sạch cà chua tươi, nhiều nước, cắt thành lát mỏng hoặc miếng nhỏ vừa ăn rồi cho vào đĩa. Rắc đều một lượng đường trắng vừa phải (cũng có thể thêm một ít bột mận tùy sở thích để tăng hương vị), cho vào ngăn mát tủ lạnh ướp lạnh từ 15 đến 30 phút, để đường thấm vào và làm tiết ra phần nước cà chua ngọt tươi là có thể ăn.