Bộ trưởng Bessent: Mỹ có thể trừng phạt ĐCSTQ vì “đánh cắp” mô hình AI

Hạ Vũ
•
Thứ Tư, 22/07/2026

Hôm thứ Ba (21/7), Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền Tổng thống Trump sẽ điều tra xem các mô hình AI khác nhau của Trung Quốc có được phát triển từ các mô hình của Mỹ thông qua phương thức “chưng cất” hay không. Ông nói Mỹ có khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với hành vi “đánh cắp tài sản trí tuệ” như vậy.

Ngày 15/4/2026, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã phát biểu tại buổi họp báo ở Phòng họp báo Brady thuộc Nhà Trắng, Washington D.C. (Nguồn: Madalina Kilroy/ Epoch Times)

“Chúng ta đã nghe rất nhiều cuộc thảo luận về sự xuất hiện của các mô hình mã nguồn mở và mối đe dọa mà chúng tạo ra đối với các mô hình ngôn ngữ lớn của Mỹ,” ông Bessent nói trong chương trình của Fox Business hôm thứ Ba. “Chính quyền hiện tại ủng hộ các mô hình mã nguồn mở, nhưng chúng tôi không ủng hộ hành vi đánh cắp tài sản trí tuệ. Nếu phát hiện — đặc biệt là các mô hình ở nước ngoài đánh cắp thành quả của những doanh nghiệp xuất sắc của chúng ta — chúng tôi có khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với họ.”

Các mô hình trọng số mở (open-weight models) của Trung Quốc đã thu hút sự chú ý quốc tế và tạo ra thách thức đối với các sản phẩm của những công ty hàng đầu nước Mỹ như OpenAI và Anthropic. Tuần trước, công ty khởi nghiệp Trung Quốc Moonshot AI đã phát hành mô hình mới mang tên Kimi K3. Một số người trong ngành cho rằng mô hình này đã thu hẹp khoảng cách với các mô hình hàng đầu của Mỹ. Những khoản đầu tư khổng lồ của các công ty Thung lũng Silicon vào cơ sở hạ tầng AI có thể sẽ không mang lại lợi nhuận như kỳ vọng trước đây.

Nhiều mô hình AI Trung Quốc chứa “dấu vân tay” của các mô hình Mỹ

Phát biểu của ông Bessent đồng điệu với những cáo buộc ngày càng gay gắt từ các công ty như OpenAI và Anthropic PBC. Các công ty này cáo buộc những đối thủ cạnh tranh Trung Quốc đã có hệ thống khai thác trái phép thành quả của các mô hình hàng đầu Mỹ để phát triển những chatbot có khả năng cạnh tranh với chi phí cực thấp.

Ông Bessent cho biết hành vi này về mặt kỹ thuật được gọi là “chưng cất” (distillation). Đây là một phương pháp huấn luyện AI, trong đó kết quả đầu ra của một mô hình hiện có, mạnh hơn, được sử dụng để xây dựng một mô hình nhỏ hơn và có năng lực thấp hơn.

Tháng trước, Anthropic đã gửi thư tới Ủy ban Ngân hàng, Nhà ở và Đô thị của Thượng viện Mỹ, cáo buộc tập đoàn công nghệ Trung Quốc Alibaba đã tiến hành “cuộc tấn công chưng cất có quy mô lớn nhất từng được biết đến cho đến nay” nhằm vào công ty này.

Tháng Tư năm nay, chính quyền Tổng thống Trump cam kết sẽ thực hiện thêm các biện pháp để đối phó với phương thức được gọi là “chưng cất đối kháng” (adversarial distillation), bao gồm cả việc quy trách nhiệm cho các chủ thể nước ngoài.

Ông Bessent cho biết chính phủ đã phát hiện “dấu vân tay” của các mô hình ngôn ngữ lớn của Mỹ trong nhiều mô hình AI của Trung Quốc và cho rằng “điều này là không thể chấp nhận được”.

“Vì vậy, chúng tôi sẽ xem xét vấn đề này trong vài ngày hoặc vài tuần tới,” ông nói.

“Mỹ là nơi khởi nguồn của lĩnh vực này,” ông Bessent nói.

“Không thể sử dụng hàng giả, hàng kém chất lượng”

Với tư cách Bộ trưởng Tài chính, ông Bessent tích cực tham gia các vấn đề liên quan đến AI và thương mại với Trung Quốc. Ông đã thảo luận với các ngân hàng và công ty đầu tư về những rủi ro an toàn của AI, đồng thời tham gia một đề xuất thành lập một cơ quan quản lý độc lập để đánh giá mức độ an toàn của các mô hình AI.

Ông Bessent nói: “Một vấn đề khác có thể là: Liệu các công ty sử dụng mô hình AI của Trung Quốc có phải tiết lộ điều đó cho khách hàng hay không?”

Ông nói thêm: “Bạn không thể sử dụng hàng giả, hàng kém chất lượng”.

Cũng trong ngày thứ Ba, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Chính phủ Mỹ sẽ xem xét liệu ĐCSTQ có sử dụng các biện pháp không công bằng để giành lợi thế trong cuộc cạnh tranh giành vị trí dẫn đầu toàn cầu về AI hay không.

Ông Greer nói với CNBC: “Chúng tôi đang theo dõi sát cách Trung Quốc (ĐCSTQ) thúc đẩy sự phát triển AI của mình, nhằm bảo đảm các doanh nghiệp của chúng ta có thể cạnh tranh trong một môi trường công bằng”.