Chi tiết thỏa thuận dầu mỏ Mỹ–Venezuela: Mỹ được ưu tiên cung ứng và 35% cổ phần

Ngô Thụy Xương
•
Thứ Tư, 02/09/2026

Nhà Trắng Mỹ hôm thứ Hai (31/8) công bố chi tiết thỏa thuận dầu mỏ mới nhất giữa Mỹ và Venezuela. Theo Nhà Trắng, Chính phủ lâm thời Venezuela đã cấp cho công ty dầu khí tư nhân “North American Blue Energy Partners” (NABEP) quyền khai thác 17 mỏ dầu trong thời hạn 100 năm. Các mỏ này có khoảng 65 tỷ thùng trữ lượng dầu đã được chứng minh.

Là một phần của thỏa thuận, Chính phủ Mỹ sẽ nhận 35% cổ phần tại công ty mẹ của NABEP, đồng thời có quyền mua một phần sản lượng dầu với giá thấp và quyền ưu tiên mua đối với phần sản lượng còn lại. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đại diện phía Mỹ ký thỏa thuận liên quan.

Nhà Trắng cho biết thỏa thuận dầu mỏ này trao cho Chính phủ Mỹ quyền quản trị mạnh mẽ, quyền sở hữu kinh tế, cũng như quyền được đảm bảo nguồn cung dầu giá thấp từ NABEP, một tập đoàn dầu mỏ mới nổi của Venezuela.

Mỹ nhận 35% cổ phần

Nhà Trắng cho biết, không cần sử dụng tiền của người nộp thuế Mỹ, NABEP sẽ cung cấp cho Văn phòng Vốn Chiến lược (Office of Strategic Capital) thuộc Bộ Chiến tranh Mỹ 35% cổ phần tại công ty mẹ của tập đoàn. Nhà Trắng cho biết số cổ phần này trong tương lai có thể tạo ra giá trị và cổ tức lên tới hàng trăm tỷ USD.

Ngoài ra, Chính phủ Mỹ có quyền phủ quyết đối với việc bổ nhiệm các thành viên hội đồng quản trị NABEP, đồng thời đa số thành viên hội đồng quản trị phải là công dân Mỹ. NABEP cũng sẽ thuê các kiểm toán viên, luật sư và cố vấn Mỹ; các thỏa thuận mà công ty ký với Chính phủ Mỹ sẽ chịu sự điều chỉnh của luật pháp Mỹ và thuộc thẩm quyền xét xử của các tòa án Mỹ.

Mỹ có thể mua 20% sản lượng dầu theo giá thành, được quyền ưu tiên mua 80% còn lại

Nhà Trắng cho biết Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ có quyền mua 20% toàn bộ sản lượng từ các mỏ dầu hiện tại và trong tương lai của NABEP với mức giá bằng chi phí sản xuất. Nhà Trắng cho rằng cơ chế này có thể cung cấp cho Mỹ một nguồn dầu ổn định với chi phí thấp, được sử dụng để bổ sung Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR), cũng như phục vụ các mục đích quân sự và những mục đích nhạy cảm khác.

Đối với 80% sản lượng còn lại, Bộ Ngoại giao Mỹ có quyền ưu tiên mua (right of first refusal), có nghĩa là trong trường hợp khẩn cấp, Mỹ có thể ưu tiên mua số dầu này.

Nhà Trắng cũng cho biết một phần đáng kể sản lượng dầu mới của Venezuela sẽ được vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu của Mỹ để chế biến, đồng thời sử dụng thiết bị khoan dầu và cơ sở hạ tầng liên quan của Mỹ. Dự kiến điều này sẽ thúc đẩy hàng chục tỷ USD đầu tư tại Mỹ và tạo ra hàng ngàn việc làm.

NABEP trở thành trọng tâm của thỏa thuận

NABEP hiện là nhà sản xuất dầu tư nhân lớn thứ hai tại Venezuela, theo các báo cáo, công ty sản xuất khoảng 200.000 thùng dầu thô mỗi ngày, chủ yếu từ các mỏ tại hồ Maracaibo và Vành đai Orinoco.

Tuyên bố của Nhà Trắng cho biết NABEP có kế hoạch đầu tư tới 100 tỷ USD tại Venezuela để xây dựng cơ sở hạ tầng dầu mỏ mới, qua đó nhanh chóng mở rộng năng lực sản xuất dầu, đồng thời thúc đẩy hàng chục tỷ USD hoạt động kinh tế tại Venezuela và tạo ra hàng ngàn việc làm có mức lương cao.

Dự kiến trong 25 năm tới, công ty sẽ nộp khoảng 200 tỷ USD tiền phí nhượng quyền và thuế, qua đó cung cấp nguồn thu và hỗ trợ tài chính quan trọng cho chính phủ Venezuela hiện tại cũng như các chính phủ tương lai, phục vụ công cuộc tái thiết và phát triển xã hội.

Công ty có quan hệ mật thiết với doanh nhân Venezuela Alejandro Betancourt. Doanh nhân dầu mỏ người Mỹ tại bang Florida, Harry Sargeant III, trước đây nắm giữ một phần cổ phần thiểu số tại NABEP, nhưng gần đây đã bắt đầu rút khỏi công ty; một bên có quan hệ mật thiết với ông Betancourt đã đồng ý mua lại số cổ phần liên quan.

Reuters chỉ ra rằng thỏa thuận này bao gồm một cấu trúc ba tầng tương đối phức tạp, trong đó có thỏa thuận giữa Chính phủ Mỹ và Venezuela, thỏa thuận sản xuất giữa NABEP và công ty dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA, cũng như việc Chính phủ Mỹ nhận 35% cổ phần tại công ty mẹ của NABEP.

Tổng thống Trump nói ExxonMobil và các tập đoàn khác sẽ vào Venezuela

Tổng thống Trump hôm thứ Hai tại Nhà Trắng cho biết các tập đoàn năng lượng lớn của Mỹ như ExxonMobil và Chevron sẽ tham gia vào ngành dầu mỏ Venezuela. Ông cũng cho biết Mỹ hiện đã bắt đầu tiếp nhận dầu mỏ của Venezuela và vận chuyển một phần dầu thô đến các nhà máy lọc dầu ở Texas và Louisiana.

Reuters từng đưa tin rằng Chevron, GE Vernova thuộc General Electric, Tập đoàn Dầu khí và Khí đốt Tự nhiên Quốc gia Ấn Độ (ONGC), tập đoàn dầu khí Eni của Italy và GeoPark của Colombia đang tiến gần đến việc hoàn tất các thỏa thuận đầu tư năng lượng mới với Venezuela hoặc mở rộng các dự án hiện có. Tuy nhiên, kế hoạch của các doanh nghiệp này không hoàn toàn giống với thỏa thuận NABEP được Chính phủ Mỹ và Venezuela công bố.

Về vấn đề này, ExxonMobil từ chối bình luận.

Nếu ExxonMobil cuối cùng quay trở lại Venezuela, đây sẽ là một bước ngoặt chính sách lớn. Gần 20 năm trước, tập đoàn này rút khỏi Venezuela do chính sách quốc hữu hóa của nước này. Hiện nay, ExxonMobil đang khai thác Khu vực Stabroek Block tại quốc gia láng giềng Guyana. Tính đến cuối tháng 7 năm nay, sản lượng tại khu vực này đã vượt 900.000 thùng/ngày, với nguồn tài nguyên tương đương hơn 11 tỷ thùng dầu.