Cách thay đổi mùi cơ thể
- Liên Hoa
- •
Trung y cho rằng mùi cơ thể thường xuất phát từ sự mất cân bằng bên trong cơ thể, và phần lớn bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống cũng như lối sống.
Bạn có nhận thấy mùi cơ thể của mình trở nên rõ hơn không? Mùi cơ thể không phải lúc nào cũng chỉ liên quan đến yếu tố di truyền hay bệnh lý tiềm ẩn — chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng ảnh hưởng rất lớn đến mùi cơ thể. Các bác sĩ Trung y thường áp dụng phương pháp điều chỉnh thể trạng từ bên trong, kết hợp với các liệu pháp tự nhiên để cải thiện tình trạng này một cách hiệu quả.
Bà Tsai Yi-Fang, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Tư vấn Dinh dưỡng KOII Đài Loan, chia sẻ với The Epoch Times rằng mùi cơ thể chủ yếu xuất hiện khi các chất tiết của cơ thể bị vi khuẩn trên bề mặt da phân hủy. Nếu chế độ ăn uống không hợp lý, mùi sẽ trở nên nồng nặc và khó che giấu hơn.
Thói quen ăn uống ảnh hưởng đến mùi cơ thể
Một số loại thực phẩm và thói quen ăn uống phổ biến có liên quan đến việc làm mùi cơ thể trở nên mạnh hơn:
Gia vị và rau chứa hợp chất lưu huỳnh
Một số loại gia vị và rau củ tự nhiên chứa các tiền chất tạo mùi. Sau khi được cơ thể chuyển hóa và tiếp tục bị vi khuẩn trên da phân hủy, chúng có thể tạo ra mùi cơ thể nặng hơn, theo bà Tsai. Ví dụ gồm có thì là, nghệ, hành tây, tỏi, bắp cải, bông cải xanh, nấm và măng tây.
Các hợp chất chứa lưu huỳnh sau khi được chuyển hóa trong ruột và tác động bởi hệ vi sinh trên da sẽ tạo ra nhiều phân tử gây mùi khác nhau. Những chất này được đào thải qua mồ hôi hoặc hơi thở, tạo nên mùi giống trứng thối.
Thịt đỏ
Thịt đỏ chứa nhiều L-carnitine — chất được vi khuẩn đường ruột chuyển hóa thành trimethylamine, tạo ra mùi tanh giống cá. Ngoài ra, ăn nhiều thực phẩm giàu choline như lòng đỏ trứng, đậu nành và cá cũng có thể làm tăng sản sinh các phân tử gây mùi.
Uống quá nhiều rượu bia
Việc uống rượu bia quá mức có thể làm mất cân bằng hệ vi khuẩn trong khoang miệng, làm tăng nguy cơ viêm nướu, hình thành mảng bám và sâu răng. Đồng thời, nó cũng gây khô miệng, từ đó dẫn đến hôi miệng.
Ngoài ra, rượu khi được chuyển hóa sẽ tạo thành acetate — một chất có mùi hơi ngọt. Một phần acetate được thải qua hơi thở và mồ hôi, khiến mùi cơ thể trở nên rõ hơn.
Nhịn ăn kéo dài hoặc chế độ ăn keto
Nhịn ăn và chế độ ăn ketogenic khiến cơ thể đốt mỡ để tạo năng lượng và sinh ra ketone. Hợp chất dễ bay hơi acetone có thể tạo ra mùi giống trái cây chín hoặc táo thối. Mùi này cũng có thể xuất hiện ở người mắc bệnh tiểu đường khi đường huyết tăng quá cao.
Chế độ ăn giàu protein
Việc tiêu thụ quá nhiều protein có thể dẫn đến sản sinh amoniac và các loại khí gây mùi khác. Amoniac có mùi tương tự nước tiểu. Gan và thận là hai cơ quan chính chịu trách nhiệm chuyển hóa protein; khi chức năng gan hoặc thận suy giảm, amoniac có thể tích tụ, khiến mùi cơ thể nặng hơn.
Thực phẩm nhiều chất béo
Ăn quá nhiều đồ chiên rán hoặc thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa có thể làm tăng tiết bã nhờn. Khi bã nhờn bị vi khuẩn trên da phân hủy, nó tạo ra mùi dầu ôi thiu, có cảm giác hăng và khó chịu.
Trẻ em cũng có thể xuất hiện mùi cơ thể bất thường trong thời tiết nóng nếu ăn quá nhiều đồ chiên.
Một số thói quen sinh hoạt làm mùi cơ thể nặng hơn
Bà Tsai cho biết nhiều người trẻ nhận thấy mùi cơ thể vốn trước đây rất nhẹ nay lại trở nên rõ rệt hơn do một số thói quen sinh hoạt. Những yếu tố thường gặp bao gồm:
- Quần áo và vệ sinh cá nhân: Việc vệ sinh cá nhân kém, cùng với mặc quần áo quá chật hoặc không thoáng khí, có thể cản trở quá trình bay hơi mồ hôi tự nhiên. Điều này dễ làm bít tắc lỗ chân lông và khiến bã nhờn cùng các chất thải chuyển hóa tích tụ trên da. Khi những chất này bị vi khuẩn phân hủy, mùi khó chịu sẽ xuất hiện.
- Căng thẳng và thiếu ngủ: Căng thẳng kéo dài và ngủ không đủ giấc có thể làm rối loạn cân bằng hormone và nhịp chuyển hóa của cơ thể. Những thay đổi này có thể khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi hơn, làm thay đổi các sản phẩm chuyển hóa và phá vỡ sự cân bằng của hệ vi sinh trên da — tất cả đều khiến mùi cơ thể trở nên rõ rệt hơn.
- Thiếu nước và rối loạn tiêu hóa: Uống không đủ nước và đi tiêu không đều có thể làm giảm khả năng đào thải chất thải chuyển hóa của cơ thể. Khi các chất thải tồn đọng quá lâu trong cơ thể, hoạt động của vi khuẩn có thể biến chúng thành các hợp chất gây mùi, khiến mùi cơ thể nặng hơn.
Kiểm soát mùi cơ thể thông qua chế độ ăn và thói quen hằng ngày
Bà Tsai cho biết việc điều chỉnh chế độ ăn, kết hợp với loại bỏ vi khuẩn và các chất tích tụ gây mùi trên cơ thể, có thể giúp giảm đáng kể mùi cơ thể.
- Điều chỉnh chế độ ăn: Giảm các thực phẩm làm gia tăng các sản phẩm chuyển hóa gây mùi. Uống nhiều nước hơn giúp cơ thể đào thải chất thải chuyển hóa hiệu quả hơn. Với những người bị táo bón, nên tăng vừa phải lượng chất xơ và các thực phẩm hỗ trợ nhu động ruột. Việc bổ sung probiotic và prebiotic cũng có thể giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh hơn.
- Điều chỉnh lối sống: Nên chọn quần áo thoáng khí để giữ da khô ráo và thông thoáng. Thiết lập giờ giấc sinh hoạt đều đặn để cải thiện chất lượng giấc ngủ. Giảm căng thẳng bằng cách tập thể dục, luyện kĩ thuật thở hoặc các phương pháp thư giãn khác. Đồng thời, cần duy trì vệ sinh răng miệng tốt để ngăn vi khuẩn trong khoang miệng tạo ra các chất gây mùi.
Hoạt động thể chất đều đặn cũng có thể giúp cải thiện mùi cơ thể. Duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần — như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội — có thể giúp giảm căng thẳng và cải thiện tuần hoàn máu.
Góc nhìn của Trung y về mùi cơ thể theo thể trạng cá nhân
Bà Grace Zhang, chuyên gia tại Trung tâm Y khoa Northern New York, chia sẻ với The Epoch Times, theo góc nhìn của Trung y, những người dễ có mùi cơ thể thường được xem là thuộc “thể chất thấp nhiệt”.
Trong Trung y, “thấp nhiệt” là trạng thái mất cân bằng bên trong cơ thể, liên quan đến quá trình chuyển hóa dịch thể và bài tiết. Tình trạng này thường bắt nguồn từ chế độ ăn uống không phù hợp hoặc sinh hoạt thiếu điều độ. Khi dịch dư thừa và chất thải chuyển hóa tích tụ trong cơ thể, dẫn đến mệt mỏi, phân dính, đồng thời mồ hôi và các chất tiết cơ thể có mùi nặng hơn.
Thể chất thấp nhiệt có thể được chia thành hai dạng chính sau:
Thể thấp nhiệt tỳ vị
Những người thường xuyên ăn đồ nướng, đồ ngọt và các sản phẩm từ sữa, đồng thời hay bị đầy bụng, táo bón hoặc phân dính, có thể dần làm suy yếu chức năng gan và thận.
Trong điều trị lâm sàng, các thầy thuốc thường sử dụng bài thuốc Cam Lộ Tiêu Độc Đan. Bài thuốc này được dùng để giải nhiệt và khô bên trong cơ thể, hỗ trợ kháng viêm và cải thiện tình trạng rối loạn chuyển hóa dịch thể.
Thể hư yếu gan thận
Những người chịu áp lực tinh thần lớn, thường xuyên thức khuya, dễ cáu gắt, khô miệng hoặc có vị đắng trong miệng có thể dần xuất hiện tình trạng suy yếu gan thận kèm khí trệ. Điều này có thể làm rối loạn chức năng nội tiết và chuyển hóa.
Trong lâm sàng, các bài thuốc như Long Đởm Tả Can Thang thường được sử dụng. Thành phần chính là cây long đởm thảo, rễ của các loài thực vật thuộc chi long đởm. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy loại thảo dược này có đặc tính kháng viêm, bảo vệ gan và lợi tiểu.
Một số tình trạng thường khiến mùi cơ thể dễ xuất hiện hơn bao gồm: Đổ nhiều mồ hôi hoặc da quá nhờn, thường xuyên ăn thực phẩm giàu protein, đồ nướng, chiên rán hoặc cay nóng, chức năng gan hoặc thận suy giảm, táo bón kéo dài hoặc ít vận động. Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng có thể góp phần làm tăng mùi cơ thể.
Nếu một người mắc bệnh tiểu đường, bệnh thận hoặc đang trải qua thay đổi nội tiết như thời kỳ mãn kinh, họ có thể nhận thấy cơ thể xuất hiện mùi lạ khác với bình thường. Trong những trường hợp này, nên đi khám để được đánh giá y khoa và xác định nguyên nhân tiềm ẩn.
Bấm huyệt giúp giảm mùi cơ thể
Bà Zhang cho biết việc mát xa một số huyệt đạo nhất định cũng có thể giúp thanh trừ “thấp nhiệt” trong cơ thể, từ đó giảm tình trạng đổ mồ hôi quá mức và mùi cơ thể khó chịu.
Huyệt Thiếu Hải
Huyệt nằm ở mặt trong khuỷu tay, tại điểm giữa của đường nối giữa đầu trong nếp gấp khuỷu tay và mỏm trên lồi cầu trong xương cánh tay.
Mát xa huyệt này có thể giúp ổn định cảm xúc, điều hòa tiết mồ hôi và giảm khó chịu do căng thẳng hoặc nóng trong người gây ra.
Huyệt Lao Cung
Huyệt nằm giữa xương bàn tay thứ hai và thứ ba; khi nắm bàn tay lại, vị trí huyệt nằm ngay nơi đầu ngón tay giữa chạm vào lòng bàn tay.
Mát xa huyệt này có thể giúp giảm căng thẳng và hỗ trợ quá trình chuyển hóa dịch thể trong cơ thể.
Huyệt Dương Lăng Tuyền
Huyệt nằm ở chỗ lõm phía trước và phía dưới đầu xương mác — phần xương nhô ra ở mặt ngoài cẳng chân khi ngồi xuống.
Mát xa huyệt này giúp giảm căng thẳng và thúc đẩy quá trình chuyển hóa dịch thể.
Công thức thảo dược tự nhiên giúp cơ thể thơm tho lâu dài
Ông Chou Tsung-Han, bác sĩ điều trị tại phòng khám Han Ming Tang ở Đài Loan, đã chia sẻ nhiều phương pháp điều hòa cơ thể tự nhiên, từ bột khử mùi tự làm, trà thảo dược cho đến các bài thuốc tắm:
Bột khử mùi tự làm
Cách chuẩn bị: Trộn bột talc và phèn chua theo tỉ lệ bằng nhau, sau đó thêm một lượng nhỏ băng phiến. Nghiền thật mịn rồi trộn đều cho hỗn hợp hòa quyện hoàn toàn.
Cách sử dụng: Sau khi tắm, thoa bột lên da — đặc biệt ở những vùng dễ đổ mồ hôi như nách. Khi cần thoa lại, nên rửa sạch và lau khô hoàn toàn vùng da có mồ hôi trước, sau đó mới tiếp tục sử dụng bột. Điều này giúp tránh việc bột hòa lẫn với mồ hôi tạo môi trường ẩm bí, làm tăng nguy cơ vi khuẩn phát triển.
Bột talc có tác dụng làm se và hút ẩm, giúp da khô thoáng hơn. Trong khi đó, phèn chua có đặc tính kháng nấm và khử mùi.
Trà hoa hồng
Cách pha: Cho khoảng 5 nụ hoa hồng hữu cơ khô vào cốc. Đổ khoảng 240 ml nước nóng, đậy nắp và ngâm từ 5–6 phút trước khi uống.
Trà hoa hồng có thể giúp giảm mùi cơ thể liên quan đến căng thẳng. Theo quan niệm Trung y, hoa hồng giúp thư giãn tinh thần, hỗ trợ cân bằng hệ thần kinh tự chủ và giảm tiết mồ hôi quá mức — một yếu tố góp phần gây mùi cơ thể. Để đảm bảo chất lượng, nên chọn nụ hoặc cánh hoa hữu cơ, không chứa thuốc trừ sâu.
Những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, cơ địa “hàn” hoặc dễ bị tiêu chảy nên dùng trà hoa hồng ở mức vừa phải.
Tắm thảo dược
Nguyên liệu
- 10–15 gram bạc hà
- 15–30 gram lá ngải cứu
- 10–15 gram lá tía tô
- 3–6 gram đinh hương
Cách thực hiện
- Rửa sạch các loại thảo dược rồi bọc vào vải gạc. Cho vào nồi cùng khoảng 4–6 cốc nước và đun sôi. Sau đó hạ lửa nhỏ, tiếp tục đun khoảng 10–15 phút.
- Khi nước thảo dược nguội xuống còn ấm, dùng để lau nhẹ vùng dưới cánh tay hoặc những khu vực có mùi cơ thể. Hỗn hợp này sẽ tỏa ra hương thơm thảo dược khá mạnh.
Ông Chou cho biết nếu muốn dùng để tắm toàn thân, có thể tăng lượng thảo dược lên gấp hai đến ba lần. Ngoài ra, những người có làn da nhạy cảm nên thử trước trên một vùng da nhỏ. Không nên sử dụng trên vùng da bị trầy xước hoặc khi bệnh chàm đang ở giai đoạn viêm cấp tính. Phụ nữ mang thai hoặc những người có cơ địa đặc biệt nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Các loại thảo dược Trung y kể trên có thể không quen thuộc, nhưng nhiều loại hiện được bán tại các cửa hàng thực phẩm sức khỏe hoặc siêu thị châu Á. Vì thể trạng mỗi người khác nhau, nên tham khảo ý kiến chuyên gia để có phương pháp điều trị phù hợp với bản thân.
Giới hạn của lăn khử mùi và phẫu thuật giảm tiết mồ hôi
Ông Chou cho rằng không nên phụ thuộc lâu dài vào các sản phẩm chống tiết mồ hôi hoặc phẫu thuật giảm tiết mồ hôi. Các sản phẩm chống tiết mồ hôi chủ yếu chỉ xử lý triệu chứng chứ không giải quyết nguyên nhân gốc rễ. Việc sử dụng thường xuyên trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến mồ hôi vùng nách và tuần hoàn tại chỗ. Hiện nay, việc chúng có ảnh hưởng đến hệ bạch huyết hay sức khỏe tuyến vú hay không vẫn còn gây tranh cãi trong giới y khoa và cần thêm nghiên cứu để xác nhận.
Trong thực tế lâm sàng, phẫu thuật giảm tiết mồ hôi thường đi kèm hiện tượng “tăng tiết mồ hôi bù trừ”. Ví dụ, sau phẫu thuật vùng nách, người bệnh có thể đổ mồ hôi nhiều hơn ở ngực hoặc lòng bàn tay, gây bất tiện lớn hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Ông Chou nhấn mạnh rằng muốn loại bỏ mùi cơ thể tận gốc thì điều quan trọng nhất là phải điều chỉnh thể trạng và sự cân bằng bên trong cơ thể.
Theo The Epoch Times
Xem thêm
Từ khóa mùi cơ thể
