Nghiên cứu mới: Châm cứu tai giúp kiểm soát đường huyết

Thanh Long
•
Thứ Ba, 06/01/2026

Trong Y học cổ truyền, tai không đơn thuần chỉ là cơ quan thính giác mà còn được xem là một bộ phận phản ánh tình trạng toàn thân, có mối liên hệ mật thiết với các tạng phủ và hệ thống sinh lý bên trong cơ thể. Từ nền tảng lý luận trên, châm cứu tai hay còn gọi là nhĩ châm được phát triển như một phương pháp điều trị độc lập hoặc hỗ trợ.

Các y thư cổ ghi nhận rằng mười hai kinh mạch đều trực tiếp hoặc gián tiếp liên hệ với tai. Vì vậy, mọi thay đổi về khí huyết, âm dương hay chức năng nội tạng đều có thể biểu hiện ra tai thông qua màu sắc, hình dạng, độ dày mỏng, độ đàn hồi hoặc cảm giác đau khi ấn. Chính từ nền tảng này, tai trở thành một “cửa sổ” giúp thầy thuốc quan sát, chẩn đoán, hỗ trợ điều chỉnh rối loạn chức năng và cải thiện bệnh lý thông qua các huyệt vị đặc hiệu.

Bản đồ huyệt tai: Hình ảnh thu nhỏ của cơ thể người

Theo lý luận Trung y, các huyệt trên tai được sắp xếp theo hình ảnh một cơ thể người lộn ngược, đầu hướng xuống, mông hướng lên. Mỗi vùng trên tai tương ứng với một cơ quan hoặc bộ phận cụ thể như tim, gan, thận, dạ dày, ruột, cột sống hay hệ thần kinh.

Chính vì sự tương ứng này, tai được xem như một bản đồ vi mô của toàn thân. Khi một cơ quan gặp vấn đề, vùng phản xạ tương ứng trên tai có thể xuất hiện những thay đổi như đau, lõm, cứng, đổi màu hoặc nhạy cảm hơn khi ấn vào. Ngược lại, việc kích thích đúng huyệt tai được cho là có thể tác động trở lại cơ quan liên quan.

Từ nền tảng lý luận trên, châm cứu tai hay còn gọi là nhĩ châm được phát triển như một phương pháp điều trị độc lập hoặc hỗ trợ. Bằng cách dùng kim châm, hạt bấm hoặc kỹ thuật chích máu tại các huyệt tai, thầy thuốc Trung y nhằm mục đích điều hòa khí huyết, thanh nhiệt, giảm đau và phục hồi cân bằng trong cơ thể.

Châm cứu tai giúp kiểm soát đường huyết

Các nghiên cứu trong y học hiện đại cho rằng cho rằng châm cứu tai có thể tác động đến vùng dưới đồi, trung tâm điều hòa nội tiết, cảm giác đói – no, stress và chuyển hóa năng lượng. Từ đó, phương pháp này có thể ảnh hưởng gián tiếp đến các yếu tố như kiểm soát đường huyết, huyết áp, cân nặng và phản ứng viêm.

Một nghiên cứu gần đây công bố trên tạp chí Medicine khi giá hiệu quả của châm cứu tai kết hợp với tư vấn dinh dưỡng ở bệnh nhân đái tháo đường type 2. Nghiên cứu được thực hiện trên hơn 100 bệnh nhân trong thời gian ba tháng, so sánh giữa nhóm áp dụng phương pháp kết hợp và nhóm điều trị theo tiêu chuẩn thông thường.

Trong nghiên cứu này, các bệnh nhân ở nhóm can thiệp được áp dụng liệu pháp châm cứu tai bằng hạt bấm, do nhân viên y tế được đào tạo thực hiện. Các huyệt tai được lựa chọn bao gồm các vị trí Thần Môn, Giao Cảm, Nội Tiết, Tụy và Dưới Vỏ – những huyệt có liên quan trực tiếp đến điều hòa thần kinh, nội tiết và chuyển hóa. Hạt được dán cố định trên tai hai bên, thay định kỳ, và người bệnh được hướng dẫn tự ấn các huyệt này nhiều lần mỗi ngày để tạo kích thích liên tục.

Bên cạnh tác động sinh lý, các tác giả cũng nhấn mạnh vai trò hành vi và tâm lý của châm cứu tai. Việc đeo hạt bấm trên tai và thao tác ấn huyệt hằng ngày được xem như một hình thức “nhắc nhở điều trị”, giúp người bệnh duy trì sự chú ý đến chế độ ăn uống, dùng thuốc và theo dõi đường huyết.

Sau 3 tháng, nhóm được châm cứu tai kết hợp tư vấn dinh dưỡng cho thấy:

Thanh Long t/h