Cựu Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn hôm thứ Năm (8/10) phát biểu tại Viện Hoover thuộc Đại học Stanford (Mỹ), nhấn mạnh rằng kiềm chế không có nghĩa là yếu đuối, mà nhằm tránh những tính toán sai lầm.

Cựu Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc Thái Anh Văn đã tham dự “Hội nghị chuyên đề Stanford DEFCON 2026 về Công nghệ và An ninh Quốc gia” vào ngày 8/10/2026 và có bài phát biểu với chủ đề “Cùng nhau xây dựng an ninh: Vai trò của Đài Loan đối với sự ổn định toàn cầu.” (Ảnh: Văn phòng Thái Anh Văn / CNA)

Trong bài phát biểu tại sự kiện hôm 8/10 theo giờ miền Tây nước Mỹ, bà Thái nêu quan điểm về sức chống chịu của nền dân chủ Đài Loan, những chia rẽ chính trị và quan hệ hai bờ eo biển, Vision Times đưa tin.

Thông cáo báo chí của Văn phòng bà Thái Anh Văn cho biết bài diễn văn có tựa đề “Đài Loan đằng sau những dòng tít: Đài Loan xây dựng sức chống chịu bằng dân chủ như thế nào”. Bà chia sẻ kinh nghiệm của Đài Loan trong ứng phó với các thách thức từ bên trong lẫn bên ngoài, cũng như cách một xã hội dân chủ tìm kiếm đồng thuận giữa những bất đồng.

Bà Thái: Giữ nguyên trạng, tránh khiêu khích, bảo vệ dân chủ

Theo bà Thái, sức ép kéo dài từ Trung Quốc đã khiến Đài Loan ngày càng kiên cường và có cách tiếp cận thực tế hơn.

Người dân Đài Loan có thể nhìn nhận khác nhau về tương lai quan hệ hai bờ. Theo bà, điểm chung quan trọng là duy trì nguyên trạng, tránh những hành động khiêu khích không cần thiết và nói rõ rằng Đài Loan sẽ bảo vệ nền dân chủ và an ninh của mình.

Bà nhấn mạnh rằng kiềm chế không nên bị hiểu lầm là yếu đuối.

Theo bà, kiềm chế giúp tránh những tính toán sai lầm và giảm thiểu rủi ro không cần thiết. Điều này cũng tạo dư địa để Đài Loan tiếp tục củng cố năng lực và góp phần duy trì hòa bình.

Bà Thái cũng cho rằng cạnh tranh chính trị tại Đài Loan có thể rất quyết liệt, tranh luận công khai đôi khi khá gay gắt. Tuy nhiên, trước những vấn đề lớn ảnh hưởng đến mọi người, xã hội vẫn có trách nhiệm chung trong việc tìm cách giải quyết. Dù lập trường khác nhau, các bên vẫn nên giữ không gian đối thoại và hợp tác, không để đối đầu chính trị làm tổn hại lợi ích chung của quốc gia.

Bà Thái tự nhận mình có phần “nhàm chán”

Bà Thái cười kể rằng trong những năm làm chính trị, đặc biệt là khi giữ chức tổng thống, có người từng nhận xét bà “rất nhàm chán”. Bà chưa bao giờ quá bận tâm về điều đó, thậm chí còn đùa rằng mong bài phát biểu lần này sẽ không khiến khán giả thấy những người kia nói đúng.

Trong thời đại chính trị ngày càng phân cực, khiêu khích thường dễ gây chú ý hơn kiềm chế. Khi người lãnh đạo vừa gánh trách nhiệm bảo đảm an ninh quốc gia, vừa phải tạo đủ đồng thuận để nền dân chủ tiếp tục tiến lên, đôi khi giữ một chút “nhàm chán” lại là điều cần thiết, bà giải thích.

Kiềm chế và kiên nhẫn không có nghĩa là thiếu lập trường. Với bà Thái, đó là cách quan trọng để tránh leo thang căng thẳng và giảm nguy cơ tính toán sai lầm trước những vấn đề phức tạp. Ngoài giữ vững nguyên tắc, người lãnh đạo còn phải tìm điểm chung giữa các lập trường khác nhau.

Can thiệp từ bên ngoài và phân cực bên trong thách thức đồng thuận dân chủ

Nói về thách thức với các xã hội dân chủ hiện nay, bà Thái cho biết các thế lực độc tài bên ngoài ngày càng can thiệp tinh vi và quyết liệt hơn. Trong khi đó, chủ nghĩa dân túy và phân cực chính trị bên trong khiến xã hội khó thống nhất cách ứng phó, ngay cả trước một mối đe dọa rõ ràng từ bên ngoài.

Bà cho rằng Internet giúp con người dễ dàng trao đổi với nhau, nhưng không đồng nghĩa với việc mọi người dễ đạt được nhận thức chung; thậm chí, Internet đôi khi còn khiến việc xây dựng đồng thuận trở nên khó khăn hơn. Điều này là do những phát ngôn mang tính chia rẽ, đối đầu thường lan truyền nhanh hơn những thông tin giúp mọi người hiểu nhau.

Từ kinh nghiệm của Đài Loan, bà Thái nhận định yếu tố then chốt đối với sức chống chịu của nền dân chủ là khả năng duy trì nhận thức chung trong xã hội. Dân chủ cho phép người dân có ý kiến khác nhau, thậm chí bất đồng sâu sắc. Tìm điểm chung không đòi hỏi ai cũng cùng một lập trường, mà là xây dựng đủ hiểu biết chung để dù không đồng ý với nhau, mọi người vẫn có thể cùng hành động.

Tìm điểm chung không có nghĩa là xóa bỏ khác biệt

Vision Times nhận định bài phát biểu cho thấy sức chống chịu của nền dân chủ không chỉ phụ thuộc vào thể chế có vững mạnh hay không, mà còn gắn chặt với khả năng giữ đồng thuận cơ bản giữa những chia rẽ chính trị. Trước sức ép từ thế lực độc tài bên ngoài và phân cực bên trong, Đài Loan vừa phải bảo vệ dân chủ và an ninh, vừa cần đối thoại thường xuyên, xử lý bất đồng một cách lý trí để xã hội vẫn cùng tiến lên dù lập trường khác nhau.

Kết thúc bài phát biểu, bà Thái nhắc lại rằng khi làm tổng thống, bà luôn giữ niềm tin vào việc tìm điểm chung và cùng những người khác quan điểm giải quyết vấn đề. Bà cười nói điều này có lẽ khiến bà trông hơi “nhàm chán” thật, nhưng kiềm chế, kiên nhẫn và sẵn sàng tìm điểm chung giữa những khác biệt là những phẩm chất quan trọng mà người lãnh đạo cần có.