Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon hôm thứ Sáu (5/6) cho biết sẽ tiến hành trao đổi với Bắc Kinh về việc Trung Quốc cấm nhập cảnh 4 nghị sĩ New Zealand, đồng thời chỉ trích hành động của phía Trung Quốc “hoàn toàn không thích hợp”.

Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon Christopher Luxon. (Ảnh chụp màn hình video)

Bắc Kinh trả đũa 4 nghị sĩ New Zealand thăm Đài Loan

Theo Reuters hôm thứ Sáu, chính quyền Bắc Kinh gần đây đã tiến hành biện pháp trả đũa đối với 4 nghị sĩ New Zealand thăm Đài Loan vào tháng Năm, cấm họ nhập cảnh vào Trung Quốc Đại Lục, Hồng Kông và Ma Cao trong vòng một năm, đồng thời yêu cầu họ xin lỗi vì chuyến thăm.

4 nghị sĩ bị cấm bao gồm: Maureen Pugh (Đảng Quốc gia, trung hữu cầm quyền), Laura McClure (Đảng ACT), David Wilson (Đảng New Zealand First) và Duncan Webb (Đảng Lao động, đối lập).

4 nghị sĩ này đã có chuyến thăm Đài Bắc kéo dài 5 ngày vào tháng Năm. Ngay sau đó, Đại sứ quán Trung Quốc tại New Zealand thông báo cho các cá nhân liên quan về lệnh cấm nhập cảnh.

Thủ tướng Luxon chỉ trích phản ứng của Bắc Kinh “hoàn toàn không thích hợp”

Thủ tướng Luxon, trong chuyến thăm Úc hôm thứ Sáu tại Queensland, nói với báo chí rằng các nghị sĩ trên không thăm Đài Loan với tư cách đại diện Chính phủ New Zealand mà là dưới tư cách nghị sĩ để thực hiện các chuyến thăm trao đổi.

Ông nói: “Họ có quyền tự do quyết định gặp ai. Chúng tôi cho rằng phản ứng của phía Trung Quốc hoàn toàn không thích hợp”. Chuyến đi của ông Luxon còn bao gồm cuộc gặp với Thủ tướng Úc Anthony Albanese.

Ông Luxon cũng cho biết New Zealand sẽ thông qua các kênh ngoại giao trực tiếp bày tỏ quan ngại với Bắc Kinh, nhấn mạnh đây là “vấn đề quốc gia với quốc gia giữa New Zealand và Trung Quốc (ĐCSTQ)”.

Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters cũng đã yêu cầu các nhân viên Bộ Ngoại giao tại Bắc Kinh và Wellington tiến hành đàm phán chính thức với phía Trung Quốc.

Văn phòng Nghị viện New Zealand trước đó xác nhận các cán bộ nghị viện đã gặp đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại New Zealand, nhưng không công khai nội dung cụ thể.

Ông Luxon đồng thời nhấn mạnh Chính phủ New Zealand vẫn duy trì chính sách “Một Trung Quốc”, hiểu rõ lập trường của Trung Quốc về Đài Loan, nhưng không đồng nghĩa với việc công nhận yêu sách chủ quyền này.

Trung Quốc lâu nay tuyên bố Đài Loan là một phần lãnh thổ và không loại trừ khả năng dùng vũ lực để thống nhất. Chính quyền Đài Loan tiếp tục bác bỏ các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh.

Úc bày tỏ ủng hộ New Zealand

Bộ trưởng Ngoại giao Úc Penny Wong hôm thứ Năm (4/6) cho biết Úc cũng sẽ thông qua các kênh tại Canberra và Bắc Kinh bày tỏ quan ngại với Trung Quốc về vấn đề này.

Ông Luxon hoan nghênh sự ủng hộ từ Úc, nhưng nhấn mạnh rằng vấn đề cuối cùng vẫn phải được New Zealand trực tiếp trao đổi với phía Trung Quốc để giải quyết.

Ông nói: “Rốt cuộc, đây là vấn đề giữa New Zealand và Trung Quốc (ĐCSTQ), chúng tôi sẽ trực tiếp đàm phán với phía Trung Quốc”.

Những năm gần đây, quan hệ tổng thể giữa New Zealand và Trung Quốc vẫn ổn định, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của New Zealand. Tuy nhiên, với việc Trung Quốc ngày càng mở rộng ảnh hưởng tại khu vực Thái Bình Dương, Wellington trong những năm gần đây đã tỏ thái độ cứng rắn hơn với Bắc Kinh trong một số vấn đề an ninh và ngoại giao.