Bế tắc tại eo biển Hormuz chưa được tháo gỡ, Mỹ cho phép 3 tàu dầu Trung Quốc đi qua

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (15/5) đã giải thích vì sao 3 tàu chở dầu của Trung Quốc được phép đi qua eo biển Hormuz trong tuần qua, trong bối cảnh thế bế tắc giữa Mỹ và Iran tại đây vẫn chưa được tháo gỡ và nguồn cung dầu mỏ toàn cầu tiếp tục thắt chặt.

Tàu chở dầu Trung Quốc qua được Hormuz

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày thứ Sáu, ông Trump tiết lộ ba tàu chở đầy dầu thô Iran mang cờ Trung Quốc có thể đi qua eo biển Hormuz là vì “Mỹ cho phép như vậy”. Truyền hình nhà nước Iran cùng ngày cũng dẫn lời một quan chức hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) nói rằng kể từ tối thứ Tư (13/5) đã có hơn 30 tàu đã được phép qua eo biển.

Ông Trump vừa trở về sau hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại Bắc Kinh với Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình. Cả Washington lẫn Bắc Kinh đều nhất trí rằng eo biển Hormuz cần được mở lại cho hoạt động vận tải, song đến nay vẫn chưa đạt được bước tiến cụ thể về lộ trình thực thi.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói trên sóng trực tiếp của Bloomberg hôm thứ Sáu rằng phía Trung Quốc tại thượng đỉnh đã nêu rõ mong muốn thấy eo biển Hormuz “được mở lại mà không thu phí qua lại và không chịu bất kỳ sự kiểm soát quân sự nào”. Ông bày tỏ tin tưởng Bắc Kinh sẽ có các bước hạn chế sự hỗ trợ đáng kể dành cho Tehran.

Tehran khẳng định tiếp tục “kiểm soát hiệu quả”

Song song với đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm thứ Sáu cho biết một khi “tình trạng mất an ninh hiện nay được giải quyết”, điều kiện lưu thông qua eo biển Hormuz sẽ trở lại bình thường, nhưng Iran vẫn sẽ tiếp tục “giám sát và kiểm soát một cách hiệu quả, chuyên nghiệp” khu vực này trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, song không nêu chi tiết.

Ngoại trưởng Abbas Araghchi trong chuyến thăm Ấn Độ hôm thứ Sáu nói rằng Tehran và Washington đã đạt đồng thuận tạm hoãn việc xử lý lượng uranium làm giàu cao sang giai đoạn sau của quá trình đàm phán, gọi đây là một vấn đề “vô cùng phức tạp”.

Trên chuyến bay trở về từ Trung Quốc, ông Trump nói với các phóng viên trên Air Force One rằng ông sẵn sàng điều quân đội Mỹ vào “thời điểm thích hợp” đẻ loại bỏ kho uranium của Iran, đồng thời tiết lộ đang cân nhắc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với các công ty Trung Quốc mua dầu Iran và sẽ “đưa ra quyết định trong vài ngày tới”.

Thị trường năng lượng chịu sức ép kéo dài

Kể từ khi xung đột với Iran bùng phát, giá dầu Brent đã tăng tổng cộng khoảng 50%, vượt ngưỡng 108 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại mới về lạm phát toàn cầu. Việc Iran đe dọa tàu bè ở vùng Vịnh đã dẫn tới một trong những đợt gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất từ trước tới nay, khi trong điều kiện bình thường khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới đi qua eo biển Hormuz.

Trong nỗ lực ngoại giao, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi ngày thứ Bảy (16/5) đã đến Tehran nhằm thúc đẩy khả năng nối lại các cuộc hòa đàm Mỹ–Iran, trong bối cảnh Islamabad lâu nay đóng vai trò trung gian chính. Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo Israel và Lebanon đã đồng ý gia hạn thêm 45 ngày thỏa thuận ngừng bắn hiện tại, nhằm tạo không gian cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Giới phân tích nhận định Nhà Trắng đang chịu sức ép chồng chéo: vừa phải tìm cách khơi thông lại tuyến hàng hải chiến lược này và kéo giá năng lượng xuống, vừa chịu áp lực phải sớm chấm dứt cuộc xung đột trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Xem thêm

Iran bắt giữ thêm một tàu nữa, làm leo thang căng thẳng ở eo biển Hormuz

Iran bắt giữ thêm một tàu nữa, làm leo thang căng thẳng ở eo biển Hormuz. Iran bắt giữ thêm một tàu nữa, làm leo thang căng thẳng ở eo biển Hormuz. Ảnh tư liệu…