Bị giam giữ 10 tháng, Mục sư Ezra Jin lần đầu tiết lộ toàn bộ quá trình được trả tự do

Mục sư Ezra Jin, một trong những người sáng lập và là mục sư quản nhiệm của Hội thánh Zion (Zion Church) tại Trung Quốc, đã được trả tự do sau 10 tháng bị cảnh sát Quảng Tây giam giữ và hiện đã đến Mỹ. Trong cuộc phỏng vấn gần đây với Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA), ông lần đầu tiên kể lại toàn bộ quá trình từ lúc rời trại tạm giam, được đưa đến sân bay cho đến khi xác nhận mình thực sự được tự do.

Ezra Jin cho biết trước khi rời Trung Quốc, ông hoàn toàn không biết điểm đến của mình, thậm chí từng nghĩ có thể sẽ bị chuyển đến một địa điểm bí mật hơn để tiếp tục bị cô lập với thế giới bên ngoài.

“Tôi chỉ biết mình được tự do khi đã ở trên máy bay”, ông nói.

Rời trại tạm giam chỉ mang theo một cuốn Kinh Thánh

Mục sư Ezra Jin nhớ lại, vào trưa ngày 3/7/2025, khi vẫn đang bị giam tại trại tạm giam ở Quảng Tây, nhân viên bất ngờ gọi ông ra ngoài và yêu cầu thu dọn đồ đạc cá nhân.

“Tôi nghĩ là mình được đưa đi xét xử hoặc có chuyện gì đó xảy ra”.

Khi nhận ra mình phải rời khỏi trại giam, ông mới cảm thấy mọi việc có thể đã thay đổi.

“Đồ đạc của tôi chỉ có một cuốn Kinh Thánh”.

Ông cho biết việc được giữ Kinh Thánh trong trại tạm giam ở Trung Quốc không hề dễ dàng. Sau nhiều lần yêu cầu, ông mới được phép giữ lại một cuốn. Ban đầu ông muốn để lại cuốn Kinh Thánh cho những người khác đang bị giam giữ, nhưng cán bộ trại giam nói ông không được để lại mà phải mang theo.

Cuối cùng, ông rời trại với cuốn Kinh Thánh trên tay.

Tuy nhiên, điều khiến ông băn khoăn là các thủ tục được thực hiện không phải là “trả tự do” mà là “chuyển giao”.

“Lúc đó tôi nghĩ, liệu họ có định đưa tôi đến một nơi bí mật hơn để cắt đứt hoàn toàn liên lạc với bên ngoài hay không”.

Sau khi rời trại, ông được cảnh sát đưa đến ga tàu cao tốc rồi lên tàu đi về hướng Quảng Châu. Suốt chặng đường, không ai cho ông biết điểm đến cuối cùng.

Ông kể khi tàu đi qua Nam Ninh, ông đoán mình có thể sẽ bị chuyển đến nơi khác, nhưng đoàn tàu vẫn tiếp tục hành trình.

“Đến khi tới Quảng Châu, vì ở đó có sân bay quốc tế nên tôi mới bắt đầu có chút suy đoán”.

Được thông báo không bị truy tố tại sân bay

Khi đến sân bay Quảng Châu, Ezra Jin được đưa vào một phòng VIP. Tại đây, kiểm sát viên phụ trách vụ án thông báo quyết định xử lý.

Người này nói:

“Hành vi phạm tội đã được xác định, căn cứ theo Luật Tố tụng Hình sự của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, quyết định không truy tố ông”.

Nghe vậy, ông vô cùng khó hiểu.

“Tôi nói rằng không phải tôi không hiểu những gì các ông nói, mà là tôi thấy logic của các ông không hợp lý”.

Theo ông, nếu đã kết luận “hành vi phạm tội đã được xác định” thì thông thường vụ án phải được đưa ra xét xử; còn nếu chứng cứ không đầy đủ thì mới có thể quyết định không truy tố.

“Tại sao lại nói hành vi phạm tội đã được xác định nhưng lại không truy tố tôi?”

Ông cho biết các kiểm sát viên không giải thích thêm, chỉ nói rằng họ chỉ có thể thông báo đến đó.

Sau đó, ông được đưa lên máy bay.

Lãnh sự Mỹ xác nhận ông đã được tự do

Mục sư Ezra Jin cho biết cho đến trước khi máy bay cất cánh, ông vẫn chưa biết mình có thực sự được trả tự do hay chưa.

Hộ chiếu của ông trước đó luôn bị giữ và chỉ được trả lại sau khi ông đã lên máy bay.

Khi ngồi xuống ghế, ông phát hiện bên cạnh mình là một viên chức lãnh sự Mỹ.

“Ông ấy nói: Tôi là lãnh sự của Đại sứ quán Mỹ, chào mừng ông được trả tự do”.

Ezra Jin cho biết lúc đó ông “vẫn còn rất ngỡ ngàng”.

“Vì ở trong đó, mọi thông tin từ bên ngoài đều bị cắt đứt”.

Viên chức lãnh sự nói với ông rằng Chính phủ Mỹ đã chờ đợi nhiều giờ liền, trong đó cả các quan chức Nhà Trắng cũng theo dõi sát diễn biến vụ việc.

“Ông ấy nói, phía Trung Quốc thông báo hôm nay sẽ trả tự do cho ông, nhưng không ai biết liệu họ có thực sự làm như vậy hay không. Chỉ đến khi ông ngồi lên máy bay thì mọi người mới thực sự yên tâm”.

Sau khi máy bay cất cánh, viên chức lãnh sự mới giải thích thêm nhiều chi tiết.

Mục sư Ezra Jin cho biết vì ông không có thị thực Mỹ nên theo quy định thông thường sẽ không thể nhập cảnh trực tiếp. Nhiều cơ quan của Chính phủ Mỹ đã phối hợp để hoàn tất các thủ tục cần thiết, giúp ông có thể lên máy bay.

“Ông ấy nói họ vô cùng xúc động, vì suốt 20 năm qua họ đã nỗ lực giúp đỡ nhiều người ở Trung Quốc nhưng thất bại thì nhiều hơn thành công”.

“Không có bất kỳ điều kiện hay cảnh báo nào”

Ezra Jin cho biết trước đây nhiều nhân vật bất đồng chính kiến Trung Quốc sau khi được trả tự do thường phải quá cảnh qua nước thứ ba hoặc chờ một thời gian dài mới có thể đến Mỹ.

Nhưng lần này, ông không bị đưa ra bất kỳ điều kiện nào.

“Có người hỏi tôi có thỏa thuận gì không, nhưng tôi thì lấy gì để trao đổi? Tôi chỉ là một mục sư của một hội thánh tư gia”.

Ông cũng không nhận được bất kỳ yêu cầu nào như không được trả lời phỏng vấn hay không được phát biểu công khai.

“Họ thậm chí còn không nhắc đến điều đó”.

Theo mục sư Ezra Jin, việc ông được trả tự do có thể liên quan đến các cuộc trao đổi ở cấp cao giữa Trung Quốc và Mỹ.

Việc luật sư bị cản trở là áp lực lớn nhất trong thời gian bị giam

Mục sư Ezra Jin bị cảnh sát thành phố Bắc Hải, Quảng Tây bắt giữ ngày 10/10/2025 với cáo buộc ban đầu là “sử dụng trái phép mạng thông tin”.

Ông cho biết điều khiến ông chịu áp lực lớn nhất trong thời gian bị giam không phải điều kiện sinh hoạt trong trại mà là việc các luật sư bào chữa liên tục bị cản trở tiếp xúc và thực hiện quyền bào chữa.

Luật sư đầu tiên của ông là luật sư Trương Khải ở Bắc Kinh. Sau nhiều tháng theo đuổi vụ việc, văn phòng luật sư của ông Trương bị thu hồi giấy phép và bản thân luật sư cũng chịu ảnh hưởng.

Sau đó, mục sư Ezra Jin tiếp tục thuê nhiều luật sư khác nhưng đều gặp những trở ngại khác nhau.

Đến khi vụ án được chuyển sang giai đoạn kiểm sát, luật sư thứ tư là Lý Quế Sinh cũng có thời điểm không được phép gặp ông.

Ngày 3/6/2025, mục sư Ezra Jin tuyên bố tuyệt thực.

Ông cho biết mình đã viết thư cho mẹ vợ, trong đó nêu rõ ba điều:

Thứ nhất, ông sẽ không nhận tội.

Thứ hai, ông sẽ không tự sát.

Thứ ba, ông mong gia đình giúp giải quyết một số khoản nợ và những lời hứa còn dang dở với bạn bè.

“Tôi biết khả năng rất cao là lá thư này sẽ không bao giờ được gửi đi, nhưng tôi vẫn muốn cố gắng lần cuối”.

Sau hai ngày tuyệt thực, người phụ trách phía viện kiểm sát đã đến trại tạm giam hỏi lý do.

Mục sư Ezra Jin nói ông chỉ mong quyền được thuê luật sư bào chữa của mình được bảo đảm.

Sau đó, luật sư Lý Quế Sinh được phép gặp ông trở lại và ông cũng chấm dứt cuộc tuyệt thực.