Trung Quốc yêu cầu Thái Lan trục xuất nhà báo từng điều tra tham nhũng

Minh Hoàng
•
Thứ Sáu, 17/07/2026

Ngày 15/7 (thứ Tư), tổ chức Phóng viên Không Biên giới (Reporters Without Borders – RSF) cùng tổ chức nhân quyền quốc tế Safeguard Defenders đã khẩn cấp kêu gọi chính quyền Thái Lan không trục xuất nhà báo Trung Quốc Bạch Triệu Đông (Bai Zhaodong), người hiện đang bị giam giữ, về Trung Quốc. Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện Mỹ về Trung Quốc cho biết: “Hoạt động đàn áp xuyên quốc gia của ĐCSTQ đang truy đuổi những người vô tội trên khắp thế giới”.

Ông Bạch Triệu Đông đã trốn khỏi Trung Quốc thành công vào ngày 29/11/2023. Đến tháng 9/2024, Công an thành phố Du Lâm (tỉnh Thiểm Tây) đã ban hành lệnh bắt giữ ông với cáo buộc “tống tiền, cưỡng đoạt tài sản”, mà ông cho là bị ngụy tạo.

Theo RSF và Safeguard Defenders, các bài điều tra của ông Bạch đã phanh phui một mạng lưới tham nhũng và gian lận tài chính liên quan đến các quan chức địa phương và các quan chức cấp cao của ĐCSTQ, những chủ đề bị chính quyền Trung Quốc coi là đặc biệt nhạy cảm.

Hai tổ chức cho biết trước khi chạy sang Thái Lan vào cuối năm 2023, ông Bạch đã phải chịu sự giám sát, đe dọa và sức ép kéo dài từ chính quyền Trung Quốc vì các hoạt động điều tra của mình.

Kể từ khi bị chính quyền Trung Quốc truy bắt, chính quyền Thái Lan liên tục ngăn cản ông đến một nước thứ ba an toàn để được tái định cư, đồng thời cấm ông rời khỏi Thái Lan. Từ tháng 1/2026, ông đã bị nhà chức trách Thái Lan giam giữ.

Hai tổ chức bảo vệ nhân quyền này kêu gọi Bangkok không thực hiện việc trục xuất, đồng thời cảnh báo ông Bạch có thể phải đối mặt với nguy cơ bị giam giữ và tra tấn tại Trung Quốc vì các bài điều tra về nạn tham nhũng trong hàng ngũ lãnh đạo cấp cao của chính quyền nước này.

“Chính quyền Thái Lan phải đứng vững trước áp lực ngày càng gia tăng từ [Trung Quốc] nhằm cưỡng ép giam giữ và trao trả những người bị Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) truy bức vì động cơ chính trị rõ ràng”, bà Laura Harth, Giám đốc chương trình China in the World của Safeguard Defenders, cho biết trong tuyên bố.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói với Reuters rằng họ đã gửi yêu cầu dẫn độ ông Bạch để “sớm đưa ông trở về nước”, với cáo buộc ông bị nghi ngờ phạm tội cưỡng đoạt tài sản và hối lộ với tư cách là người không giữ chức vụ công.

Theo hai tổ chức trên, Cục Công an thành phố Du Lâm, tỉnh Thiểm Tây ở miền bắc Trung Quốc, đã phát lệnh bắt giữ ông Bạch vào tháng 9/2024.

Kể từ đó, chính quyền Thái Lan đã cấm ông Bạch rời khỏi nước này. Họ cho biết ông đã bị giam giữ tại một trung tâm quản lý người nhập cư ở Bangkok từ tháng 1/2026.

Hoàn cảnh của ông làm dấy lên lo ngại về những nỗ lực ngày càng công khai của ĐCSTQ nhằm bịt miệng những người mà họ nhắm tới ở nước ngoài – một hoạt động được gọi là đàn áp xuyên quốc gia.

“Hoạt động đàn áp xuyên quốc gia của ĐCSTQ đang truy đuổi những người vô tội trên khắp thế giới”, Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện Mỹ về Trung Quốc viết trên mạng xã hội X hôm thứ Năm (16/7).

Ủy ban này nhắc lại việc Thái Lan trục xuất 40 người Duy Ngô Nhĩ về Trung Quốc theo yêu cầu của Bắc Kinh vào năm ngoái, một quyết định đã vấp phải sự lên án của các nhà lãnh đạo thế giới và dẫn đến các lệnh trừng phạt từ Mỹ.

“Thái Lan phải chứng minh rằng họ sẽ bảo vệ những người phơi bày tham nhũng và các hành vi sai trái của ĐCSTQ”.

Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), ngoài ông Bạch, còn có ít nhất ba nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc khác đang bị giam tại trung tâm ở Bangkok và có nguy cơ bị dẫn độ về Trung Quốc.

Đó là nhà hoạt động nhân quyền Đàm Dịch Tường (Tan Yixiang), nhà hoạt động dân chủ Hồng Kông Trương Hân Nghiên (Zhang Xinyan) và nhà bất đồng chính kiến Chu Quân Nghị (Zhou Junyi).

Theo Human Rights Watch, cả ba đều đã được Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn (UNHCR) công nhận là người tị nạn.

Thượng nghị sĩ Jim Risch (Cộng hòa, bang Idaho), Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, chỉ trích chính quyền Trung Quốc đã “bắt nạt” một đồng minh của Mỹ để phục vụ lợi ích của mình.

Ông kêu gọi Thái Lan “làm điều đúng đắn” bằng cách tạo điều kiện để ông Bạch và những người khác được tái định cư tại các quốc gia thứ ba an toàn.

“Mọi lựa chọn khác đều không thể chấp nhận”, ông Risch viết trên mạng xã hội X.

Nguy cơ đối với an toàn cá nhân

Yêu cầu dẫn độ được đưa ra ngay trước chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul.

Đến Thượng Hải vào ngày 16/7, ông Charnvirakul dự kiến sẽ gặp nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, người sẽ đến trung tâm tài chính này để phát biểu tại một hội nghị quan trọng vào ngày 17/7.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh chiến dịch thanh trừng chống tham nhũng tại Trung Quốc vẫn đang tiếp diễn, khiến hàng chục lãnh đạo quân đội bị thanh trừng vì các cáo buộc tham nhũng, trong đó có hai bộ trưởng quốc phòng và hai tướng lĩnh cấp cao là Ủy viên Bộ Chính trị.

Đầu tuần này, một ghế khác trong cơ quan ra quyết sách cao nhất của Trung Quốc đã bị bỏ trống sau khi ban lãnh đạo khai trừ ông Mã Hưng Thụy, cựu Bí thư Khu ủy Tân Cương, với cáo buộc tham nhũng nghiêm trọng.

“Nếu ông Bạch bị cưỡng bức đưa trở lại Trung Quốc, ông sẽ không chỉ phải đối mặt với sự đàn áp mà còn với những nguy cơ nghiêm trọng đối với an toàn cá nhân”, bà Aleksandra Bielakowska, Giám đốc vận động của chi nhánh châu Á – Thái Bình Dương thuộc RSF, cho biết trong một tuyên bố.

Theo RSF, chính quyền Trung Quốc đang giam giữ số lượng nhà báo nhiều nhất thế giới.

Trong báo cáo thường niên mới nhất, Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (Committee to Protect Journalists – CPJ) cũng xếp chính quyền Trung Quốc là quốc gia bỏ tù nhiều nhà báo nhất thế giới.

Tổ chức Freedom House kêu gọi chính phủ Thái Lan “từ chối tạo điều kiện” cho hành động đàn áp xuyên quốc gia mới nhất này của Bắc Kinh.

“Chiến dịch đàn áp xuyên quốc gia của ĐCSTQ không được phép thành công”, tổ chức này viết trên mạng xã hội X.