CBC rút lại chỉ đạo không gọi 9/11 là vụ tấn công khủng bố sau làn sóng chỉ trích
- Jennifer Cowan
- •
Giám đốc FBI và phe bảo thủ đã chỉ trích chính sách biên tập của đài phát thanh-truyền hình công CBC.
CBC News cho biết sẽ thay đổi chính sách biên tập, theo đó không còn yêu cầu phải dẫn nguồn khi gọi các vụ tấn công ngày 11/9 nhằm vào Mỹ là “khủng bố”, sau khi chính sách này được công khai và vấp phải chỉ trích ở cả Mỹ lẫn Canada.
Làn sóng phản ứng diễn ra sau khi một bản ghi nhớ do Basem Boshra, giám đốc cấp cao phụ trách tiêu chuẩn báo chí và niềm tin công chúng của CBC News, soạn thảo được công khai trong tuần này. Bản ghi nhớ nhắc nhở nhân viên “không gọi các vụ tấn công ngày 11/9 là các vụ tấn công khủng bố” khi kỷ niệm 25 năm thảm kịch đang đến gần.
Trong một bài đăng mới trên chuyên mục “Editor’s Blog” của CBC News ngày 28/8, ông Boshra cho biết bản ghi nhớ bị rò rỉ đã được “một số cơ quan truyền thông đăng tải và lan truyền rộng rãi mà không đưa đầy đủ bối cảnh hoặc giải thích”.
“Sau khi xem xét hướng dẫn hiện tại về cách sử dụng ngôn từ, chúng tôi đã quyết định điều chỉnh để làm rõ rằng không bắt buộc phải dẫn nguồn trực tiếp khi mô tả các sự kiện lịch sử ngày 11/9 là khủng bố”, ông Boshra nói.
Bộ trưởng Bản sắc và Văn hóa Canada Marc Miller, người phụ trách cơ quan quản lý CBC, hoan nghênh thay đổi này trên mạng xã hội ngày 28/8, gọi đây là “một thay đổi đáng hoan nghênh đối với một hướng dẫn máy móc và thiếu sáng suốt đã gây ra sự phẫn nộ chính đáng”.
Một ngày trước đó, Giám đốc FBI Kash Patel đã chỉ trích chính sách trước đây của đài phát thanh-truyền hình công Canada.
“Bất kỳ cơ quan nào ở Canada không công khai lên tiếng bác bỏ hành động bóp méo lịch sử này và sự xúc phạm đối với những người đã thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố lớn nhất lịch sử nước Mỹ sẽ không còn nhận được thiện chí từ FBI… Chưa kể những người hùng đã tham gia ứng phó sau thảm họa”, ông Patel viết.
Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra chia sẻ bình luận của ông Patel trên mạng xã hội và lưu ý FBI đã “trực tiếp góp phần” ngăn chặn các hoạt động khủng bố và tội phạm tại Canada.
“Việc không nhận diện và ngăn chặn các hệ tư tưởng cực đoan và khủng bố sẽ gây nguy hiểm nghiêm trọng cho nỗ lực xây dựng và củng cố quan hệ đối tác chung về an ninh quốc gia và kinh tế”, ông nói.
Chủ tịch Hội nghị Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ và nữ nghị sĩ Michigan Lisa McClain cũng đưa ra quan điểm tương tự.
“9/11 là VỤ TẤN CÔNG KHỦNG BỐ TỒI TỆ NHẤT trong lịch sử nước Mỹ. Chấm hết”, bà viết trên mạng xã hội. “Canada (phe cánh tả cực đoan) TỪ CHỐI gọi đúng tên của nó là điều điên rồ. Hãy xin lỗi nước Mỹ. Hãy xin lỗi các nạn nhân và gia đình họ”.
Không trực tiếp đề cập đến CBC, Bộ trưởng An toàn Công cộng Canada Gary Anandasangaree ngày 28/8 cho biết chính phủ Canada “luôn công nhận 9/11 là vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhất trong lịch sử”.
“Việc Canada xác định 9/11 là một vụ tấn công khủng bố không đơn thuần là một lập trường chính trị — điều đó đã được quy định trong pháp luật Canada. Để trực tiếp ứng phó với các cuộc tấn công, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Chống khủng bố năm 2001 (Bill C-36), lần đầu tiên đưa ra định nghĩa pháp lý về ‘hoạt động khủng bố’ tại Canada và quy định các hành vi liên quan đến khủng bố là tội phạm”, ông Anandasangaree nói trong một tuyên bố.
“Chúng tôi tiếp tục sát cánh cùng những người láng giềng Mỹ và gia đình của 24 công dân Canada đã thiệt mạng trong vụ tấn công ngày 11/9/2001.”
Trước đó, CBC đã bảo vệ chính sách biên tập của mình, cho rằng đài phát thanh-truyền hình công này thường “cực kỳ thận trọng trước khi sử dụng các từ khủng bố và chủ nghĩa khủng bố”.
“Bản ghi nhớ là lời nhắc nhở về thông lệ lâu nay, trong đó ưu tiên sử dụng những thuật ngữ này kèm nguồn dẫn trong các bản tin, một thông lệ được nhiều tổ chức báo chí hàng đầu thế giới áp dụng”, Giám đốc Đối ngoại CBC Kerry Kelly nói trong một tuyên bố gửi The Epoch Times trước đó trong ngày 28/8, trước khi chính sách được cập nhật.
Bà Kelly cho biết nhiệm vụ của CBC là đưa tin chính xác về sự việc, trích dẫn những người bị ảnh hưởng và phản ánh quan điểm của các quan chức cũng như chuyên gia khi xảy ra những hành động tàn bạo.
“Chúng tôi ghi nhận và phản ánh những gì xảy ra”, bà nói thêm. “Nhưng CBC News không tự mình xác định các nhóm cụ thể là khủng bố hay các hành động cụ thể là khủng bố, bất kể khu vực hay sự kiện nào, bởi những từ này mang nặng ý nghĩa chính trị và cảm xúc, đến mức có thể cản trở công việc báo chí của chúng tôi”.
Phe Bảo thủ cũng chỉ trích chỉ đạo của CBC. Nghị sĩ đối lập phụ trách lĩnh vực Bản sắc và Văn hóa Canada, Rachel Thomas, gọi chỉ đạo này là “đáng hổ thẹn”.
Bà lưu ý rằng trong số hàng nghìn người thiệt mạng trong loạt vụ tấn công do al-Qaeda thực hiện, có 24 công dân Canada. Các vụ tấn công khiến hai máy bay đâm vào Trung tâm Thương mại Thế giới, một máy bay lao vào Lầu Năm Góc ở Virginia và một máy bay khác rơi xuống Shanksville, Pennsylvania.
Bà cũng cáo buộc CBC News trong một bài đăng riêng đã định nghĩa lại khủng bố “theo cách làm giảm mức độ tàn bạo của vụ 9/11”.
“Việc từ chối gọi đây là một hành động khủng bố là sự xúc phạm đối với các nạn nhân, gia đình họ, những người sống sót và các nhân viên cứu hộ đã chứng kiến những gì kinh hoàng xảy ra trong ngày hôm đó”, bà Thomas nói. “Cố gắng làm nhẹ mức độ nghiêm trọng hoặc viết lại lịch sử đó là điều hết sức xúc phạm và là sự bất công đối với tất cả những người bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công”.
Bà Thomas yêu cầu CBC “đưa ra lời xin lỗi rõ ràng” và nói người chịu trách nhiệm về bản ghi nhớ nên bị sa thải.
Nghị sĩ Bảo thủ Andrew Lawton cũng bình luận về vấn đề này, gọi chính sách của đài là “thực sự ghê tởm”.
“Các nhà báo CBC đã được chỉ đạo không gọi những gì xảy ra ngày 9/11 là các vụ tấn công khủng bố”, ông viết. “Người đóng thuế chi 1,4 tỷ USD mỗi năm cho CBC để rồi bị thao túng”.
CBC dự kiến nhận 1,38 tỷ USD ngân sách từ chính phủ liên bang trong năm tài chính 2026–2027, giảm so với 1,58 tỷ USD dành cho đài phát thanh-truyền hình công này trong năm tài chính trước.
Thủ tướng Mark Carney thường xuyên mô tả đài phát thanh-truyền hình công này là “tổ chức quan trọng nhất của Canada”.
Ông đưa CBC trở thành một trong những trụ cột trong chiến dịch tranh cử mùa xuân năm ngoái, cho rằng một đài phát thanh-truyền hình công được cấp đủ kinh phí đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo tồn văn hóa và bản sắc quốc gia Canada, đồng thời cung cấp một diễn đàn đáng tin cậy để đối phó với thông tin sai lệch từ nước ngoài.
Chính sách hiện hành
Đài phát thanh-truyền hình công này cũng từng bị phe đối lập chỉ trích vì yêu cầu các nhà báo không sử dụng từ “khủng bố” khi đề cập đến Hamas sau vụ tấn công nhằm vào dân thường Israel ngày 7/10/2023.
Trong một email bị rò rỉ của George Achi, giám đốc tiêu chuẩn báo chí lúc bấy giờ của CBC, các nhà báo được khuyến cáo không nói rằng Gaza không còn bị Israel chiếm đóng kể từ năm 2005, đồng thời được chỉ đạo không gọi “các tay súng, binh sĩ hoặc bất kỳ ai khác” là “khủng bố”.
Các chỉ đạo này được đưa ra sau khi Hamas phóng rocket vào Israel, sát hại khoảng 1.200 người và bắt giữ nhiều con tin, trong đó có trẻ em, đưa họ về Gaza.
Phe Bảo thủ và một bộ phận công chúng yêu cầu điều tra vụ việc. Sau đó, thanh tra viên của CBC tiến hành xem xét và kết luận rằng đài không vi phạm các tiêu chuẩn báo chí của mình khi tránh sử dụng từ “khủng bố”.
“Việc CBC chỉ gọi Hamas là tổ chức khủng bố khi có nguồn dẫn là phù hợp với các tiêu chuẩn báo chí của đài”, thanh tra viên CBC lúc bấy giờ Jack Nagler nói trong phán quyết.
Bà Kelly nói với The Epoch Times rằng Tổng biên tập kiêm Tổng giám đốc CBC News Brodie Fenlon đã đề cập vấn đề này trong một bài đăng trên blog hồi tháng 10/2023, lưu ý rằng chính sách của đài chưa thay đổi và cũng áp dụng đối với nội dung liên quan đến 9/11.
Âm mưu khủng bố 9/11 là loạt vụ tấn công khủng bố gây chết người nhiều nhất trong lịch sử Mỹ. Các cuộc tấn công do al-Qaeda tổ chức khiến 2.976 người thiệt mạng và hàng nghìn người bị thương.
Al-Qaeda đã được Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố từ năm 1999. Canada cũng đưa tổ chức này vào danh sách các nhóm khủng bố vào năm 2002.
Jennifer Cowan, theo The Epoch Times
Xem thêm
Từ khóa Al Qaeda Canada CBC News FBI toronto truyền thông Canada tự do báo chí vụ tấn công 11/9
