Gordon Chang: Các cuộc không kích vào Iran sẽ giáng đòn vào ĐCSTQ

Cục diện Trung Đông bắt đầu thay đổi từ tháng 5/2025, khi Tổng thống Donald Trump thăm 3 quốc gia vùng Vịnh, đạt được các thỏa thuận trị giá hàng trăm tỷ USD và thiết lập lại quan hệ với khu vực.

“Chuyến công du thắng lợi của ông Trump qua Trung Đông, 3 quốc gia vùng Vịnh đó, thực sự đã đẩy Trung Quốc và Nga ra khỏi khu vực… và những gì chúng ta đã chứng kiến ​​kể từ đó là sự suy giảm hơn nữa ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc ở đó – và điều đó lên đến đỉnh điểm với cuộc tấn công vào Iran hôm 28/2,” ông Gordon Chang, nhà bình luận về Trung Quốc và tác giả của cuốn sách “Kế hoạch Đỏ: Âm mưu của Trung Quốc nhằm tiêu diệt nước Mỹ”, cho biết trong một tập của chương trình “Những nhà lãnh đạo tư tưởng Mỹ” của EpochTV, phát sóng hôm 2/3.

Theo ông Chang, các cuộc không kích của Mỹ–Israel vào Iran đã phơi bày giới hạn sức mạnh của Trung Quốc và, tương tự chiến dịch của Mỹ tại Venezuela, góp phần làm suy giảm ảnh hưởng toàn cầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) mà không cần trực tiếp đối đầu với Bắc Kinh.

Ông Chang cho rằng những hành động gần đây của ông Trump là một thông điệp gửi tới Đảng này: “Không phải dưới nhiệm kỳ của tôi”.

“Và đây là điều người Mỹ cần nghe, bởi vì chúng ta đánh giá thấp sức mạnh của chính mình,” ông Chang nói.

“Có rất nhiều người trong đất nước chúng ta nói rằng, ‘Ồ, người Trung Quốc sẽ chiếm lấy tất cả.’… Nhưng không, đó không phải là cách chúng ta sống. Điều đó không nằm trong bản chất của người Mỹ.”

Chiến tranh ủy nhiệm?

Ông Chang cho rằng chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump — vốn ít khi nhắc trực tiếp đến Trung Quốc nhưng tuyên bố rằng Mỹ sẽ không cho phép các thế lực thù địch xâm phạm khả năng tự do di chuyển và thương mại của Hoa Kỳ, chẳng hạn như ở Biển Đông — cho thấy “Trung Quốc là mối quan tâm hàng đầu trong tâm trí Tổng thống Trump”.

“Tôi tin rằng Tổng thống Trump đang nhắm vào giới chức Trung Quốc, và ông ấy không làm điều đó trực tiếp, mà là gián tiếp, và ông ấy đang cắt đứt các nguồn hỗ trợ của họ,” ông Chang nói.

Ví dụ, ông Chang cho rằng các chiến dịch tại Venezuela và Iran có thể chấm dứt khả năng Trung Quốc tiếp cận nguồn dầu giá rẻ mà nước này đã phụ thuộc vào. Trung Quốc từ lâu là bên mua dầu lớn nhất của Iran — vốn bị trừng phạt, nên Bắc Kinh có thể mua với giá chiết khấu — và dầu Venezuela cũng được Trung Quốc mua với mức giá giảm sâu. Việc mất đi các nhà lãnh đạo ở cả hai quốc gia này, cũng làm giảm khả năng Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng và triển khai quyền lực tại những khu vực đó.

Ông Chang lưu ý rằng dầu Venezuela cũng là nguồn sống của Cuba, nơi Trung Quốc có hiện diện quân sự. Ông Trump cũng đã thiết lập lại quan hệ với Panama, điều này đã đẩy lùi ảnh hưởng của Trung Quốc đối với kênh đào.

“Đây là bước tiến của tự do,” ông Chang nhấn mạnh.

Hơn nữa, việc phản ứng của Bắc Kinh cho đến nay — chỉ giới hạn ở lời lẽ — càng củng cố quan điểm rằng “Trung Quốc không phải là một siêu cường,” ông Chang nhận định.

“Họ luôn chỉ trích Mỹ, nhưng khi Mỹ quyết tâm làm điều gì đó, họ không thể ngăn cản chúng ta, và điều đó cho thấy giới hạn sức mạnh của Trung Quốc,” ông Chang nhận xét.

Mặc dù một số báo cáo cho rằng Bắc Kinh có ý định lợi dụng sự hỗn loạn ở Trung Đông để đánh lạc hướng sự chú ý của Mỹ khỏi khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương, ông Chang cho rằng hành động quyết đoán tại Trung Đông có thể đánh vào điểm đau của Bắc Kinh. Ông Chang tin rằng Ukraine có thể là một trường hợp tương tự.

“Người Trung Quốc đang nhìn vào Ukraine như một khuôn mẫu và tương lai, và người dân ở Đài Loan nói rằng tương lai của họ đang được viết nên trên các chiến trường Ukraine,” ông Chang nói.

“Nếu Hoa Kỳ cho phép Nga giữ lãnh thổ thông qua hành động xâm lược, thì người Trung Quốc sẽ nghĩ rằng họ cũng có thể làm điều tương tự, và Hoa Kỳ sẽ chấp nhận việc Trung Quốc thâu tóm Đài Loan hoặc các phần của Nhật Bản hay Philippines.”

“Chúng ta phải hiểu rằng chỉ vì chúng ta làm điều gì đó ở một phần của thế giới, nó sẽ ảnh hưởng đến các phần khác của thế giới. Nó không phải là một vấn đề riêng lẻ.”

“Đó là lý do tại sao tôi nghĩ điều rất quan trọng là phải giành chiến thắng và bảo đảm rằng Iran trở thành một xã hội tự do. Làm được điều đó, chúng ta chắc chắn sẽ đặt Trung Quốc vào một vị thế rất khó khăn.”

‘Iran không phải Iraq’

Theo ông Chang, ông Trump đã tranh cử với lời hứa hẹn không còn các cuộc chiến tranh ở nước ngoài, vì vậy có thể hiểu được khi nhiều người Mỹ bất ngờ hoặc chưa hoàn toàn ủng hộ cuộc không kích vào Iran. Tuy nhiên, ông Chang cho rằng chiến dịch hiện tại sẽ không giống các chiến dịch kéo dài trước đây và cuối cùng sẽ cứu được nhiều sinh mạng hơn.

“Sẽ không có hòa bình ở Trung Đông hay thậm chí trên thế giới rộng lớn hơn cho đến khi chúng ta loại bỏ chế độ [Iran],” ông Chang nói, nhắc đến việc chế độ này tài trợ khủng bố, một cuộc tấn công mạng liên quan đến Iran vào hệ thống cấp nước ở Pennsylvania năm 2023, và phát biểu của Tổng thống Iran vào tháng 12/2025 khi ông tuyên bố Tehran đang ở trong “tình trạng chiến tranh” với Hoa Kỳ.

“Chế độ đó đã tự tuyên bố là kẻ thù của Hoa Kỳ.”

“Chế độ Iran phải sụp đổ. Họ có chương trình vũ khí hạt nhân. Họ có tên lửa đạn đạo. Họ là mối nguy hiểm đối với cộng đồng quốc tế.”

Ông Chang nói rằng việc tiếp tục chỉ trích bằng lời đối với chương trình hạt nhân của Iran mà không có hành động đi kèm, là “không thể chấp nhận được”, trong khi chế độ này tiếp tục “xử tử hàng chục ngàn công dân của chính mình”.

Trích dẫn Alexis de Tocqueville, ông Chang nói rằng lịch sử đã chứng minh rằng các nền dân chủ thường chậm chạp trong việc lao vào chiến tranh.

“Chúng ta đã phớt lờ Osama bin Laden,” ông Chang nói. “Chúng ta đã phớt lờ hắn sau khi hắn giết 6 người Mỹ bằng cách đánh bom Tháp Bắc của Trung tâm Thương mại Thế giới vào tháng 2/1993. Chúng ta đã phớt lờ hắn cho đến một ngày, khi hắn vươn tay ra và giết 2.977 người Mỹ. Lúc đó chúng ta mới tự hỏi  ‘Chuyện đó đã xảy ra như thế nào vậy?’”

Ông Chang chỉ ra rằng Anh và Pháp đã hành động tương tự khi Đệ Tam Đế chế bắt đầu tái vũ trang, lưu ý rằng nếu họ hành động sớm hơn, hàng triệu người có thể đã không thiệt mạng và Thế chiến II có thể đã được tránh khỏi.

“Chúng ta là nước Anh và Pháp của thế kỷ này cho đến khi Tổng thống Trump quyết định rằng không, chúng ta sẽ không cho phép những mối đe dọa này tích tụ,” ông Chang nhận xét.

Ông Chang cho biết các hành động của Tổng thống Trump đã đảo lộn nhiều thập kỷ tuân theo học thuyết “suy giảm có kiểm soát” — tức là kiềm chế các chế độ thay vì hướng đến phục hồi.

Ông Chang cũng chỉ ra những dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột với Iran sẽ không kéo dài và kết thúc bằng sự phụ thuộc, mà Mỹ sẽ đề nghị hợp tác kinh doanh lâu dài thay vì chỉ viện trợ đơn thuần. Ông Trump cũng cho biết các hoạt động ở Iran có thể kéo dài 4 hoặc 5 tuần, và mọi việc hiện đang tiến triển nhanh hơn dự kiến.

“Iran không phải là Iraq,” ông Chang nói, lặp lại quan điểm của chính quyền Trump. “Iran có truyền thống – truyền thống đó đã bị gián đoạn trong 47 năm bởi chế độ thần quyền, nhưng người dân Iran sẽ làm được điều này, và chúng ta đã thấy có bao nhiêu người ở Iran muốn được tự do. Vì vậy, đó là một dấu hiệu thực sự cho thấy Iran có thể tự chủ.”

Ông Chang cũng kêu gọi tất cả người Mỹ, dù là Cộng hòa, Dân chủ hay độc lập, ủng hộ tổng thống và đất nước của mình.

“Đây là cuộc chiến sinh tử của chúng ta, và chúng ta cần phải nhận thức điều đó,” ông nói. “Mặc dù Hoa Kỳ là một xã hội mạnh mẽ hơn nhiều so với Trung Quốc, nhưng chúng ta có thể mất đất nước mình… bởi vì chúng ta không bảo vệ nó với sự mạnh mẽ và quyết tâm cần thiết.”

Ông Chang nói rằng “đây là một thời khắc mang tính bước ngoặt,” khi chế độ Trung Quốc có thể, vì những lý do nội bộ mà  phương Tây chưa rõ, sẽ phản ứng quyết liệt.

Xem thêm

Sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Khamenei bị tiêu diệt, ĐCSTQ vội tiêu hủy tài liệu mật

Sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị liên quân Mỹ–Israel tiêu diệt, chính quyền Trung Quốc tỏ ra vô cùng căng thẳng.