Hội đồng Hòa bình của ông Trump có thể chuyển dịch quyền lực thay thế Liên Hợp Quốc

Thiên Vân
•
Thứ Năm, 22/01/2026

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đề xuất thành lập “Hội đồng Hòa bình” (Board of Peace) như một cơ chế mới do Mỹ dẫn dắt, ban đầu nhằm giám sát hòa bình Gaza nhưng có thể mở rộng vai trò toàn cầu. Ông Trump ám chỉ cơ chế này có thể cạnh tranh hoặc thay thế một số chức năng của Liên Hợp Quốc, với lý do UN hoạt động kém hiệu quả. Đề xuất gây chia rẽ quốc tế, khi một số nước cân nhắc tham gia còn nhiều nước lo ngại nó làm suy yếu trật tự đa phương hiện nay.

Chiều thứ Tư (21/1), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu kéo dài khoảng 70 phút tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos. (Ảnh chụp màn hình video)

Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) là một cơ chế quốc tế mới được đề xuất bởi Tổng thống Mỹ Donald Trump từ tháng 9/2025, và công bố thành lập ngày 15/1/2026. Cơ chế này xuất phát từ một phần của kế hoạch hòa bình 20 điểm cho Gaza mà ông Trump thúc đẩy để chấm dứt xung đột Israel–Hamas.

Nhiệm vụ ban đầu được thiết kế là giám sát lệnh ngừng bắn và tái thiết Dải Gaza sau chiến tranh, với mục tiêu thúc đẩy ổn định, khôi phục quản trị minh bạch và đảm bảo hòa bình bền vững.

Mở rộng vai trò — từ Gaza sang xung đột toàn cầu?

Gần đây, ông Trump tuyên bố Hội đồng có thể mở rộng vai trò vượt ra ngoài Gaza để xử lý các xung đột toàn cầu và thậm chí “cạnh tranh hoặc thay thế một số chức năng của Liên hợp quốc.”

Khi được hỏi liệu Hội đồng này có thay thế Liên hợp quốc hay không, ông Trump nói “có thể” — đồng thời cũng nói rằng Liên hợp quốc “phải tiếp tục tồn tại” dù ông chỉ trích UN “chưa phát huy hết tiềm năng”.

“Liên Hợp Quốc đơn giản là chưa thực sự giúp ích nhiều. Tôi là người rất tin vào tiềm năng của Liên Hợp Quốc, nhưng tổ chức này chưa bao giờ phát huy được hết tiềm năng đó. Tôi tin rằng vẫn phải để Liên Hợp Quốc tiếp tục tồn tại, bởi tiềm năng của tổ chức này là vô cùng lớn,” ông Trump nói trong một buổi họp báo.

Thành viên, lời mời & phản ứng quốc tế

Ai đã được mời / tham gia

Ông Trump đã gửi lời mời tới hơn 50 quốc gia, trong đó một số chấp nhận lời mời bao gồm:

Ai Cập, UAE, Morocco, Saudi Arabi
Argentina, Hungary, Kazakhstan, Uzbekistan
Việt Nam — theo nguồn đăng trên mạng xã hội (chưa xác thực từ báo chính thống) nói rằng Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhận lời mời.

Một số phản ứng tiêu biểu

Một số nước châu Âu – như Pháp, Norway, Slovenia, Sweden – từ chối tham gia do lo ngại Hội đồng này có thể lấn át Liên hợp quốc và phá vỡ trật tự đa phương hiện tại.

Ủy ban châu Âu và một số chính trị gia EU còn nghi ngại rằng Hội đồng có thể là một cơ chế do Trump kiểm soát đầy quyền lực, không tuân theo các nguyên tắc Liên hợp quốc.

Trung Quốc & Nga

Trung Quốc công khai phản đối ý tưởng thay thế Liên hợp quốc và nhấn mạnh sẽ bảo vệ trật tự quốc tế với UN làm nòng cốt, dù Bắc Kinh đã “nhận lời mời” và đang cân nhắc tham gia.

Nga xác nhận đã nhận lời mời và đang xem xét chi tiết đề xuất.

Cơ chế quản trị & điều lệ tranh cãi

Theo các tài liệu và phân tích tổng hợp:
Hội đồng được ông Trump làm Chủ tịch, và điều lệ cho phép ông có quyền quyết định lớn về thành viên và chiến lược.
Có ý tưởng (vẫn đang tranh luận) là các quốc gia phải đóng góp khoảng $1 tỷ USD để có ghế thường trực sau 3 năm.

Điều này gây tranh cãi vì nó tạo ra một mô hình tài chính “câu lạc bộ của các quốc gia giàu có” khác biệt rõ rệt với Liên hợp quốc, nơi mọi thành viên bình đẳng hơn (theo nguyên tắc đóng góp tương đối theo GDP). Tuy nhiên, Nhà Trắng đã lên tiếng phủ nhận về mức phí cụ thể này, hoặc nói rằng đó đơn thuần là cách để ghi nhận cam kết sâu sắc của các đối tác đối với hòa bình.

Quan ngại & chỉ trích

Về vai trò và phạm vi

Các nhà phân tích và ngoại giao cho rằng việc thiết kế một cơ chế mới có thể “làm suy yếu Liên hợp quốc”, khiến hệ thống đa phương trong giải quyết xung đột quốc tế bị phân mảnh hoặc cạnh tranh.

Về tính chính danh

Một số chuyên gia lập luận rằng Hội đồng này, nếu mở rộng ra ngoài Gaza, có thể xem như một cấu trúc quyền lực mới do Mỹ lãnh đạo, “không dựa trên Hiến chương Liên hợp quốc”.

Ý nghĩa chiến lược & bình luận chuyên gia

Các nhà phân tích nhận định điều này có thể là dấu hiệu của một sự dịch chuyển quyền lực toàn cầu, nơi các thể chế quốc tế truyền thống (như Liên hợp quốc) bị thay thế hoặc cạnh tranh bởi các cơ chế do một cường quốc lãnh đạo trực tiếp.

Số khác nhận xét rằng mô hình mới thiên về “chính trị quyền lực và lợi ích” hơn là các chuẩn mực đa phương truyền thống.