Houthi đe dọa phong tỏa Ả Rập Xê Út, có thể khiến chiến tranh Iran lan rộng

Chu Hành
•
Thứ Sáu, 24/07/2026

Lực lượng Houthi đe dọa phong tỏa Ả Rập Xê Út, động thái có khả năng mở rộng chiến tranh Iran và tiếp tục gây gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu cũng như thương mại quốc tế.

Ảnh vẽ tay một đường màu đỏ chặn ngang tuyến đường hàng hải qua Biển Đỏ. Minh họa cho các vụ tấn công của cướp biển và các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn tại Biển Đỏ, cũng như các cuộc tấn công của lực lượng Houthi. (Ảnh minh họa: Shutterstock)

Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tuyên bố đã phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, cấm các tàu của Ả Rập Xê Út đi qua, nhằm trả đũa việc Ả Rập Xê Út phong tỏa Yemen và các cuộc tấn công gần đây nhằm vào sân bay quốc tế ở thủ đô Sanaa của Yemen.

Hôm thứ Năm, Houthi cho biết họ đã tấn công 2 tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út trên Biển Đỏ, khiến cả 2 tàu bốc cháy.

Eo biển Bab el-Mandeb nằm ở cực nam Bán đảo Ả Rập, là một tuyến hàng hải huyết mạch quan trọng nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Khoảng 12% thương mại toàn cầu, trong đó có một phần tư lượng vận chuyển container toàn cầu, đi qua eo biển này.

Kể từ khi chiến tranh Iran khiến eo biển Hormuz bị gián đoạn, eo biển Bab el-Mandeb càng trở nên quan trọng hơn đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Ả Rập Xê Út.

Houthi cho biết họ sẽ chỉ chặn các tàu có liên quan đến Ả Rập Xê Út hoặc ra vào các cảng của Ả Rập Xê Út trên Biển Đỏ. Tuy nhiên, trong thời gian áp dụng biện pháp phong tỏa tương tự đối với Israel do cuộc chiến ở Gaza, lực lượng này đã tấn công nhiều tàu hoàn toàn không liên quan đến cuộc xung đột ở Gaza.

Mỹ, Pakistan và Ả Rập Xê Út đều lên án mối đe dọa của Houthi đối với hoạt động hàng hải trên Biển Đỏ.

Tại eo biển Hormuz, Iran đã chứng minh rằng chỉ cần tấn công các tàu một cách rải rác cũng đủ để phong tỏa hiệu quả tuyến hàng hải, bởi rủi ro cao sẽ khiến phí bảo hiểm tăng vọt.

Trong một bài phân tích được công bố trong tuần này, Giám đốc Chương trình Hội nhập Trung Đông thuộc Hội đồng Đại Tây Dương Allison Minor cho biết trong tháng 6, mỗi ngày có hơn 7 triệu thùng dầu đi qua eo biển Bab el-Mandeb, cao hơn nhiều so với mức 4 triệu thùng trước chiến tranh Iran.

Gần đây, Ả Rập Xê Út xuất khẩu khoảng 4 triệu thùng dầu mỗi ngày qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ, qua đó giảm bớt tác động của việc eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Nếu không có eo biển Bab el-Mandeb, Ả Rập Xê Út có thể vận chuyển tối đa 2,5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày qua Biển Đỏ đến Ai Cập, sau đó tiếp tục đưa ra thị trường quốc tế. Ngoài ra, Ả Rập Xê Út cũng có thể vận chuyển 1 triệu thùng dầu thô mỗi ngày qua kênh đào Suez. Các công ty vận tải quốc tế cũng có thể chuyển hướng, nhưng tất cả đều sẽ làm gia tăng chi phí.

Trong giai đoạn cuộc chiến ở Gaza diễn ra ác liệt nhất, Houthi đã tấn công hơn 100 tàu, cho đến khi các cuộc không kích mạnh mẽ của Mỹ và Israel khiến hoạt động này chấm dứt vào đầu năm 2025.

Liên quan đến vụ các tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út bị tấn công trên Biển Đỏ hôm thứ Năm, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông hy vọng Houthi sẽ chấm dứt những hành động như vậy.

Tại một hội nghị thượng đỉnh khu vực được tổ chức ở Philippines, ông Rubio nói: “Thành thật mà nói, tôi cho rằng Houthi đã bị người Iran lừa kéo vào chuyện này”.

Quân đội Ả Rập Xê Út cho biết sẽ nỗ lực duy trì sự thông suốt của eo biển Bab el-Mandeb.

Thiếu tướng Turki al-Malki, người phát ngôn quân đội Ả Rập Xê Út, nói: “Mọi mối đe dọa của Houthi đối với các tàu đi qua đều sẽ nhận được phản ứng nhanh chóng và kiên quyết, bởi mối đe dọa này ngang nhiên vi phạm luật pháp quốc tế và cấu thành hành vi cướp biển”.