Đến thời hạn chót đề cử cho cuộc bầu cử lãnh đạo Công đảng vào ngày 15/7, chỉ có cựu Thị trưởng Greater Manchester Andy Burnham ra tranh cử. Ông cũng đã nhận được đề cử của 349 nghị sĩ Công đảng, đồng nghĩa gần như chắc chắn sẽ trở thành lãnh đạo Công đảng và sau đó là Thủ tướng tiếp theo của Anh.

Ảnh ông Andy Burnham hôm thứ Hai (22/6). (Nguồn: Shutterstock)

Tất cả những người trước đó từng bày tỏ ý định tranh cử chức lãnh đạo Công đảng cuối cùng đều không ra tranh cử. Điều này khiến ông Burnham không có đối thủ trong cuộc bầu cử lãnh đạo đảng. Ông sẽ chính thức trở thành lãnh đạo Công đảng tại đại hội của đảng diễn ra vào ngày 17/7 và dự kiến sẽ trở thành Thủ tướng Anh vào thứ Hai tuần tới (20/7).

Chỉ vài tuần trước, cựu Thị trưởng Greater Manchester vừa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bổ sung tại khu vực bầu cử Makerfield, đánh dấu sự trỗi dậy nhanh chóng của ông trên chính trường.

Trong một tuyên bố, ông Burnham bày tỏ “lòng biết ơn sâu sắc” đối với các nghị sĩ Công đảng đã đề cử mình làm lãnh đạo đảng. Ông cho biết sự ủng hộ đến từ nhiều phe phái khác nhau trong nội bộ đảng, phản ánh “niềm tin chung rằng nước Anh cần một phương thức chính trị mới”.

Ông Burnham nói: “Đó chính là ‘cầu dao ngắt mạch’ mà tôi đề xuất: đưa quyền lực ra khỏi Westminster, tái định hình nền kinh tế vì người dân bình thường và mang lại tăng trưởng tích cực cho mọi khu vực theo từng mã bưu chính”.

Tuy nhiên, việc ông Burnham có khả năng giành vị trí lãnh đạo cao nhất mà không phải cạnh tranh đã làm dấy lên những tiếng nói trong nội bộ Công đảng, kêu gọi cựu thị trưởng này giải thích rõ hơn về các chính sách mà ông dự định thực hiện nếu lên nắm quyền.

Ông Burnham rời Hạ viện vào năm 2017, điều này khiến ông có ít cơ hội xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các nghị sĩ Công đảng đắc cử sau đó, lực lượng hiện chiếm phần lớn số ghế của đảng tại Hạ viện.

Tranh cãi về vấn đề Israel

Ngày 10/7, ông Burnham đã xin lỗi về phản ứng ban đầu của Công đảng đối với chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza vào năm 2023, cho rằng đảng “đã không làm đúng” và cần làm tốt hơn dưới sự lãnh đạo của ông. Trên thực tế, ông cũng là một trong số các nhân vật nổi bật của Công đảng kêu gọi Israel ngừng bắn tại Gaza vào cuối tháng 10/2023.

Tuyên bố mới nhất của ông được các nghị sĩ cánh tả cực đoan trong Công đảng hoan nghênh, bao gồm các thành viên của Nhóm Vận động Xã hội Chủ nghĩa (Socialist Campaign Group), vốn ủng hộ cựu lãnh đạo đảng Jeremy Corbyn.

Tuy nhiên, Chủ tịch nhóm nghị sĩ Những người bạn của Israel trong Đảng Bảo thủ (Conservative Friends of Israel), ông Greg Smith, cho rằng ông Burnham cần nhận thức rõ rằng những phát biểu chống Israel như vậy có thể kích động chủ nghĩa bài Do Thái.

Ông Smith nói: “Với cương vị thủ tướng, trách nhiệm của ông ấy là xử lý lợi ích quốc gia bằng một góc nhìn cân bằng và tỉnh táo. Việc lấy vấn đề Israel làm phép thử để lấy lòng phe cánh tả trong đảng sẽ là một khởi đầu sai lầm và nguy hiểm đối với vị lãnh đạo mới của Công đảng. Israel là một đồng minh lâu năm và đáng tin cậy. Chính phủ nên tránh những động thái mang tính phô trương tiếp tục làm tổn hại quan hệ song phương”.

Ông Burnham thuộc phe cánh tả trong Công đảng. Việc ông trở lại Hạ viện đã tiếp thêm động lực đáng kể cho lực lượng cánh tả trong đảng.