Mỹ thúc đẩy khai thác khoáng sản tại Greenland nhằm hạn chế ĐCSTQ tiếp cận đất hiếm
- Bình Minh
- •
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đang thúc đẩy quyền khai thác khoáng sản tại Greenland. Đây được xem là động thái mới nhất của Mỹ nhằm ngăn chặn Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tiếp cận các nguồn tài nguyên đất hiếm tại Greenland.
Tổng thống Trump đã tuyên bố rõ ràng rằng lợi ích của Mỹ tại Greenland là nhằm ngăn chặn tham vọng của ĐCSTQ và Nga tại khu vực Bắc Cực. Hôm thứ Tư (21/1), sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Davos, ông Trump đã công bố một thỏa thuận khung về Greenland, tuy nhiên ông không tiết lộ nhiều chi tiết.
Một quan chức châu Âu am hiểu nội dung cuộc đàm phán nói với Bloomberg rằng thỏa thuận khung này bao gồm việc triển khai tên lửa của Mỹ tại Greenland, các quyền khai thác khoáng sản nhằm loại trừ lợi ích của ĐCSTQ, và việc tăng cường sự hiện diện của NATO trong khu vực.
Tại Davos, ông Trump tiết lộ với CNBC rằng thỏa thuận khung bao gồm quyền khai thác khoáng sản dành cho Mỹ và các đối tác khác (được cho là các nước thành viên NATO). Tổng thống cho biết các đối tác này cũng sẽ được đưa vào Kế hoạch Vòm Vàng (Golden Dome), tương tự như Mỹ.
Trong một tuyên bố, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết nếu thỏa thuận này cuối cùng được thực hiện, Mỹ sẽ vĩnh viễn đạt được tất cả các mục tiêu chiến lược của mình tại Greenland với chi phí cực thấp.
Ông Trump đã coi việc phát triển chuỗi cung ứng đất hiếm của phương Tây là mục tiêu cốt lõi trong chính sách công nghiệp của mình, nhằm giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào Trung Quốc. Theo dữ liệu năm 2024 của Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ, Greenland sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ 8 thế giới, với khoảng 1,5 triệu tấn.
Các nguyên tố đất hiếm đóng vai trò then chốt trong việc sản xuất các thiết bị điện tử, vũ khí dẫn đường bằng laser và các máy bay chiến đấu tiên tiến như F-35. Trong bối cảnh ĐCSTQ thường xuyên vũ khí hóa nguồn cung đất hiếm để ép buộc các quốc gia phương Tây nhượng bộ, Mỹ và châu Âu đã tăng cường nỗ lực tìm kiếm sự đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Xu hướng này cũng khiến ĐCSTQ và phương Tây bước vào cuộc cạnh tranh về tài nguyên khoáng sản.
Bắc Kinh có lợi ích kinh tế trong dự án khai thác đất hiếm Kvanefjeld ở miền nam Greenland. Dự án này thuộc về công ty Úc Energy Transition Minerals. Công ty Shenghe Resources của Trung Quốc là nhà đầu tư lớn thứ 2 của công ty Úc này. Tuy nhiên, do các tranh chấp pháp lý kéo dài, dự án đất hiếm này hiện đang bị đình trệ.
Ông Ryan Castilloux, nhà sáng lập công ty nghiên cứu thị trường đất hiếm Adamas Intelligence, cho biết nếu có thể thiết lập một khuôn khổ trao cho Mỹ quyền ưu tiên tiếp cận các nguồn tài nguyên đất hiếm tại Greenland, sẽ có thể đảm bảo rằng ĐCSTQ hoặc bất kỳ bên nào khác sẽ không thể tái tham gia vào việc khai thác các nguồn tài nguyên này.
Trong một email gửi cho Epoch Times, người phát ngôn của NATO, bà Alison Hart, cho biết mục tiêu của thỏa thuận khung Greenland là bảo đảm Trung Quốc và Nga vĩnh viễn không thể có chỗ đứng tại Greenland, dù là về mặt kinh tế hay quân sự.
Mặc dù Trung Quốc không nằm trong khu vực địa lý của vòng Bắc Cực, nhưng vào tháng 1/2018, ĐCSTQ đã công bố chiến lược Bắc Cực đầu tiên nhằm thúc đẩy “Con đường Tơ lụa vùng cực”, và tự gọi mình là “quốc gia cận Bắc Cực”, gây ra nhiều tranh cãi. Sách trắng này tuyên bố rằng ĐCSTQ có “lợi ích hợp pháp” tại khu vực Bắc Cực.
Một năm sau đó, Lầu Năm Góc đã công bố một báo cáo quan trọng cảnh báo về sự mở rộng của ĐCSTQ tại Bắc Cực. Báo cáo cho biết chiến lược Bắc Cực của Bắc Kinh cho thấy, ĐCSTQ muốn tiếp cận các tài nguyên thiên nhiên tại Bắc Cực và can dự vào các tuyến hàng hải tại Bắc Cực (SLOC).
Không chỉ ông Trump tìm cách ngăn chặn ĐCSTQ can dự vào Bắc Cực, người tiền nhiệm của ông là Biden cũng bày tỏ lo ngại về việc Trung Quốc tiếp cận tài nguyên đất hiếm tại Greenland.
Tháng 1/2025, Giám đốc điều hành Greg Barnes của công ty khai thác Tanbreez Mining tiết lộ với Reuters rằng chính quyền Biden từng vận động công ty này không bán một dự án ở miền nam Greenland mang tên Tanbreez cho một công ty có liên hệ với Trung Quốc. Cuối cùng, dự án này đã được mua lại bởi công ty Critical Metals có trụ sở tại New York.
Hiện tại, công ty Critical Metals đang phát triển dự án Tanbreez. Công ty cho biết Tanbreez là một trong những mỏ đất hiếm lớn nhất thế giới.
Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông Trump thúc đẩy nỗ lực để Mỹ kiểm soát hòn đảo với thái độ ngày càng quyết liệt, khiến căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu gia tăng. Tổng thống Mỹ trước đó không loại trừ biện pháp quân sự và dọa áp thuế từ ngày 1/2 với 8 quốc gia châu Âu cho đến khi đạt được thỏa thuận mua hòn đảo.
Khi phát biểu tại Davos ngày 21/1, ông Trump đã cam kết không sử dụng vũ lực trong vấn đề Greenland, động thái được giới chức Đan Mạch và Greenland hoan nghênh. Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof nói Mỹ và châu Âu giờ đây “đang trên con đường xuống thang căng thẳng”.
Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km².
Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.
Xem thêm
