Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm Chủ nhật (24/5) tuyên bố tại New Delhi rằng Mỹ và Ấn Độ không chỉ là đồng minh, mà còn là đối tác chiến lược. Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar cũng cho biết New Delhi xem Mỹ là một đối tác năng lượng “đáng tin cậy”.

Ngày 23/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thăm thủ đô New Delhi của Ấn Độ và hội đàm với Thủ tướng Modi. (Nguồn: Văn phòng Thủ tướng Ấn Độ qua X)

Trong chuyến thăm Ấn Độ kéo dài 4 ngày, ông Rubio đã hội đàm với Ngoại trưởng Jaishankar tại New Delhi. Hai bên thảo luận về tình hình Trung Đông, thương mại, thị thực, an ninh hàng hải và nguồn cung năng lượng.

Ông Rubio: Mỹ và Ấn Độ là đối tác chiến lược

“Như ngài đã nhấn mạnh, Mỹ và Ấn Độ không chỉ đơn thuần là đồng minh, mà còn là đối tác chiến lược — và điều đó vô cùng quan trọng,” ông Rubio phát biểu hôm Chủ nhật.

“Rõ ràng, chúng tôi sẽ hợp tác với các quốc gia trên thế giới cũng như các nước trong khu vực về nhiều vấn đề liên tục phát sinh; nhưng chính quan hệ đối tác chiến lược giữa chúng ta mới là điểm đặc biệt trong quan hệ song phương. Mối quan hệ ấy không chỉ giới hạn trong một khu vực cụ thể, mà còn mở rộng tới các cơ hội hợp tác ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm cả khả năng hợp tác tại Tây Bán cầu.”

Ngoại trưởng Ấn Độ Jaishankar cho biết: “Chúng ta có một quan hệ đối tác chiến lược toàn diện mang tính toàn cầu. Nói một cách đơn giản, điều đó có nghĩa là sự hợp tác giữa hai nước rất sâu rộng và toàn diện. Quan hệ này có ảnh hưởng đến nhiều khu vực khác trên thế giới, bởi chúng ta có lợi ích tương đồng trên nhiều vấn đề và tại nhiều khu vực”.

Ông Jaishankar cũng cho biết hai bên đã thảo luận về việc sớm hoàn tất văn bản cuối cùng của thỏa thuận thương mại tạm thời Mỹ–Ấn, cũng như những khó khăn liên quan đến thị thực mà lao động Ấn Độ đang gặp phải.

Ông Rubio nói: “Chúng tôi đã đạt được những tiến triển to lớn, và tôi tin cuối cùng chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận thương mại Mỹ–Ấn bền vững, có lợi cho cả hai bên”.

Ấn Độ vốn là quốc gia theo đuổi chính sách không liên kết trong lịch sử. Các chính quyền Mỹ qua nhiều thời kỳ, bao gồm cả nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, đều nỗ lực thúc đẩy quan hệ với Ấn Độ nhằm kiềm chế ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Tuy nhiên, sau khi Mỹ áp mức thuế cao đối với hàng hóa Ấn Độ vào năm ngoái, quan hệ hai nước từng rơi vào căng thẳng.

Ông Rubio bác bỏ quan điểm cho rằng chuyến thăm lần này nhằm “hàn gắn” quan hệ.

“Đây không phải là chuyện khôi phục hay tái thiết lập quan hệ — tôi thấy có người dùng những từ đó, nhưng không phải vậy,” ông nói. “Mục tiêu là tiếp tục làm sâu sắc thêm mối quan hệ đối tác chiến lược vốn đã rất vững chắc và mạnh mẽ giữa chúng ta. Đây là một trong những mối quan hệ quan trọng nhất của chúng tôi, và cũng là một trong những mối quan hệ quan trọng nhất trên thế giới.”

Ông Jaishankar: Trong thời đại “giảm thiểu rủi ro”, Mỹ là đối tác năng lượng đáng tin cậy

Ấn Độ là một trong những nước nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các cuộc xung đột ở Trung Đông. Sau chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cuối tháng Hai liên quan đến vấn đề hạt nhân, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz — tuyến đường huyết mạch của dòng chảy năng lượng toàn cầu. Trước khi bị phong tỏa, khoảng 90% lượng khí dầu mỏ hóa lỏng nhập khẩu của Ấn Độ đều vận chuyển qua eo biển này.

Ông Jaishankar cho biết nguồn cung năng lượng từ Mỹ sang Ấn Độ đã “tăng đáng kể”, dù không nêu con số cụ thể. Ông nói thêm rằng Ấn Độ hiện đang bước vào “thời đại giảm thiểu rủi ro”, trong đó việc bảo đảm nguồn năng lượng dồi dào, ổn định và có giá cả hợp lý là vô cùng quan trọng. Theo ông, Ấn Độ xem Mỹ là một đối tác năng lượng “quan trọng và đáng tin cậy”.

Bloomberg dẫn dữ liệu dự báo từ Kpler cho biết lượng khí dầu mỏ hóa lỏng và khí tự nhiên hóa lỏng mà Ấn Độ nhập khẩu từ Mỹ trong tháng Năm dự kiến sẽ đạt mức kỷ lục, cho thấy vai trò quan trọng của Mỹ đối với an ninh năng lượng của Ấn Độ.

Ông Rubio nhận định Mỹ và Ấn Độ có “sự đồng thuận chiến lược” trong vấn đề năng lượng. Cả hai đều mong muốn một thế giới không chỉ có khả năng sản xuất, mà còn có thể vận chuyển nguồn năng lượng cần thiết cho nền kinh tế hiện đại.

Trong những năm gần đây, hợp tác Mỹ–Ấn trong các lĩnh vực quốc phòng, công nghệ và thương mại không ngừng mở rộng. Đồng thời, Ấn Độ vẫn duy trì quan hệ với các quốc gia như Iran và Nga như một phần trong chính sách tự chủ chiến lược lâu dài của mình.

Hôm thứ Bảy, ông Rubio đã gặp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi để thảo luận về thương mại và năng lượng, đồng thời thay mặt Tổng thống Trump mời ông Modi thăm Nhà Trắng.

Ông Rubio nói với ông Modi rằng các sản phẩm năng lượng của Mỹ “có tiềm năng giúp đa dạng hóa nguồn cung năng lượng của Ấn Độ”.

Ngoại trưởng Jaishankar cũng cho biết ông và Rubio đã thảo luận về các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với dầu mỏ Nga. Tháng Tám năm ngoái, Mỹ từng áp thuế bổ sung đối với hàng hóa Ấn Độ do New Delhi mua dầu thô của Nga. Washington cho rằng việc mua dầu Nga đồng nghĩa với việc cung cấp tài chính cho cuộc chiến của Moscow. Tuy nhiên gần đây, Mỹ đã cho phép các hoạt động nhập khẩu này nhằm bù đắp sự gián đoạn nguồn cung do xung đột Trung Đông gây ra.