Nhật ký Fauci cho thấy lo ngại về thí nghiệm vắc-xin Ebola do quân đội Mỹ và NIAID tài trợ
- Zachary Stieber
- •
Một đoạn nhật ký của Tiến sĩ Anthony Fauci hé lộ những tranh luận và lo ngại trong nội bộ giới chức Mỹ về một thí nghiệm, trong đó các loài linh trưởng được tiêm vắc-xin rồi phơi nhiễm với virus Ebola. Thí nghiệm này có sự tham gia tài trợ của quân đội Mỹ và NIAID, trong khi bản thân ông Fauci không hề hay biết về thử nghiệm.
Trong nhật ký ngày 7/3/2016, Fauci viết rằng ông biết được một thử nghiệm do quân đội Mỹ thực hiện, trong đó các loài linh trưởng không phải người được tiêm vắc-xin Ebola sử dụng virus viêm miệng mụn nước (VSV), nhưng ông đã nhầm lẫn gọi đây là vắc-xin Zika, sau đó cho chúng phơi nhiễm với virus Ebola dạng khí dung.
Ông cho biết 16 trong số 20 con vật được tiêm vắc-xin đã chết, trong khi cả hai con thuộc nhóm đối chứng, tức những con không được tiêm vắc-xin, cũng chết.
Ông Fauci viết rằng Đại sứ quán Mỹ và các quan chức Liberia, Guinea, Sierra Leone đang phản ứng rất gay gắt vì Mỹ dự định tiến hành nghiên cứu vắc-xin tại các nước này, đồng thời có kế hoạch sử dụng vắc-xin VSV để tiêm cho những người có nguy cơ tiếp xúc với Ebola nếu các đợt bùng phát mới xảy ra. “[Thí nghiệm này] ngay từ đầu đã không nên được thực hiện,” ông Fauci viết.
Ông Fauci, người đứng đầu Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia (NIAID) từ năm 1984 đến năm 2022, phải báo cáo vấn đề này với Hội đồng An ninh Quốc gia vào ngày hôm sau.
Trong một email gửi cấp dưới, ông Fauci cho biết các nhân viên thuộc Bộ Quốc phòng, hiện được gọi là Bộ Chiến tranh, đã trình bày dữ liệu trong cuộc họp. Các quan chức Nhà Trắng hỏi những nhân viên này ai tài trợ cho nghiên cứu. Phía quân đội cho biết họ tài trợ, cùng với NIAID.
“Không ai hỏi thêm về chuyện đó, nhưng tôi gần như ngã khỏi ghế,” ông Fauci nói.
Thí nghiệm gây lo ngại
Sau cuộc họp, ông Fauci viết trong nhật ký rằng hai con vật thuộc nhóm đối chứng không có bất kỳ tình trạng viêm nào ở phổi, trong khi những con được tiêm vắc-xin bị hoại tử, viêm và xuất hiện fibrin. Ông nói thí nghiệm này thật ngu ngốc.
Theo ông Fauci, thí nghiệm được thực hiện vì các thử nghiệm trước đó cho thấy những con vật được tiêm vắc-xin có tình trạng viêm phổi nghiêm trọng hơn.
“Các thí nghiệm hiện tại được thực hiện để tìm hiểu xem đây có phải là một hiện tượng thực sự hay không và liệu nó có ý nghĩa hay không. Một lần nữa, tôi tin rằng tất cả những điều này đều quan trọng đối với công tác phòng thủ sinh học, nhưng lại ít liên quan đến các đợt bùng phát Ebola tự nhiên,” ông Fauci nói. “Tuy nhiên, việc vắc-xin có thể gây hại hiện đang khiến mọi người hết sức lo ngại.”
Các tài liệu được Thượng nghị sĩ Rand Paul (Cộng hòa-Kentucky) công bố ngày 28/9. Trước đó, ông Paul từng công khai những email khác, email và các mục nhật ký khác của ông Fauci.
Đến thời điểm bài báo được đăng, ông Fauci chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Bộ Chiến tranh từ chối bình luận. NIAID chuyển yêu cầu bình luận sang cơ quan chủ quản là Viện Y tế Quốc gia (NIH), nhưng NIH chưa lập tức trả lời email.
Các cuộc thảo luận
Trong một chuỗi email khác được ông Paul công bố hôm 28/9, vào khoảng cùng thời điểm, một quan chức Lục quân Mỹ đã trao đổi với một quan chức NIAID về việc thành lập một nhóm công tác tập trung vào việc tăng khả năng bảo vệ của vắc-xin trong các nghiên cứu phơi nhiễm qua đường khí dung, đồng thời giảm tình trạng bệnh hô hấp ở những con linh trưởng đã được tiêm vắc-xin.
Quan chức Lục quân đề xuất nhóm này sẽ do Bộ Quốc phòng và NIAID đồng chủ trì.
Sau đó, vị quan chức này liên hệ lại và cho biết một cuộc họp đã được lên lịch sẽ phải hủy. Quan chức Nicole Kilgore viết rằng một quan chức của Bộ, chỉ được xác định là Sina, “đã tự ý hành động trước khi cuộc họp của chúng ta diễn ra, khiến sự việc bị đẩy lên tận Nhà Trắng”.
“Có thể các bạn sẽ nghe thêm về chuyện này từ cấp chỉ huy. Tony Fauci đã tham gia cuộc gọi và không hài lòng,” bà Kilgore viết.
Sau đó, các email được chuyển cho những nhân viên khác của NIAID. Một trong số đó, Tiến sĩ Michael Kurilla, cho biết quân đội đã “cuối cùng thừa nhận một phát hiện được giữ kín, không được báo cáo trước đây, mà chúng tôi vừa mới xác nhận: các [loài linh trưởng] được tiêm vắc-xin bị tổn thương phổi nghiêm trọng khi bị phơi nhiễm qua đường khí dung”.
Ông Kurilla nói: “Có một số người (trong Bộ Quốc phòng, chẳng hạn như Sina) lo ngại điều này có thể khiến việc phát triển vắc-xin chống virus filovirus bị đình trệ vĩnh viễn”.
“Mô hình phát triển bị phá bỏ”
Ngày 10/3/2016, Tiến sĩ Clifford Lane, cấp dưới mà ông Fauci gửi email, thông báo cho hai nhà nghiên cứu rằng họ không nên tiến hành bất kỳ thí nghiệm nào “trong lĩnh vực này cho đến khi mọi chuyện lắng xuống phần nào (nếu có thể)”.
Ông cho biết các thí nghiệm nói trên có thể thuộc diện nghiên cứu lưỡng dụng đáng quan ngại (DURC), tức những thử nghiệm mà chính phủ cho rằng “có thể được sử dụng để gây hại”.
“Xin đừng thảo luận về vấn đề này với bất kỳ ai ngoài hai người cho đến khi chúng ta có cơ hội trao đổi,” ông Lane nói.
Peter Jahrling, một trong hai nhà nghiên cứu, cho biết ông hiểu nhưng lo ngại về việc xếp các thử nghiệm này vào diện DURC.
“Nếu các nghiên cứu phơi nhiễm qua đường khí dung bị coi là DURC, thì toàn bộ mô hình phát triển [các biện pháp đối phó y tế] sẽ bị phá bỏ,” ông Jahrling sau đó viết trong email gửi ông Lane.
Trang LinkedIn của ông Jahrling cho biết ông vẫn làm việc cho chính phủ, nhưng tên ông không có trong danh bạ nhân viên của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh. Không thể liên lạc với ông để yêu cầu bình luận.
Báo cáo với Nhà Trắng
Ngày 11/3/2016, ông Fauci viết email cho ông Kurilla, đồng thời gửi một bản sao cho ông Lane, rằng ông đang chuẩn bị tham dự một cuộc họp khác để báo cáo với Nhà Trắng.
Ông yêu cầu ông Kurilla cung cấp các thông tin cụ thể, trong đó có việc NIAID có tài trợ cho các nghiên cứu phơi nhiễm bằng virus dạng khí dung hay không.
“Đừng nói với tôi điều mà anh nghĩ tôi muốn nghe hoặc che giấu những điều mà anh nghĩ sẽ khiến tôi khó chịu. Sẽ không ai gặp rắc rối nếu họ mắc sai lầm, nhưng sau đó họ phải nói sự thật với tôi,” ông Fauci viết.
“Nếu ai đó không nói sự thật với tôi và tôi phát hiện ra họ đã không nói, thì họ sẽ bị loại.”
Phản hồi trực tiếp của ông Kurilla dường như không nằm trong số các tài liệu được ông Paul công bố. Sau đó, ông Kurilla gửi cho ông Fauci một dòng thời gian về sự tham gia của NIAID vào các nghiên cứu liên quan đến virus dạng khí dung và xác nhận rằng NIAID đã tài trợ cho một số nghiên cứu trong đó.
Thượng nghị sĩ Paul nói trong một tuyên bố: “Người Mỹ xứng đáng được biết tiền thuế của họ đang tài trợ cho những loại nghiên cứu rủi ro nào. Rõ ràng cần có sự giám sát bổ sung đối với những gì viện của Tiến sĩ Fauci đã chi trả từ rất lâu trước khi COVID xuất hiện”.
Tiến sĩ Steven Quay, một bác sĩ và nhà khoa học, cho biết trên X rằng ông đã xem xét các tài liệu.
Ông viết: “Thật sự gây sốc khi nghĩ rằng trong lúc người Mỹ chúng ta vẫn sinh hoạt bình thường, tận hưởng thời gian bên gia đình và bạn bè vào tháng 3/2016, chính phủ của chúng ta lại đang khiến Ebola, một loại virus có tỷ lệ gây tử vong 50%, trở nên dễ lây truyền hơn rất nhiều”.
Xem thêm
Từ khóa Anthony Fauci dịch ebola vaccine Ebola
