Ông Trump phủ nhận bàn chuyện bán vũ khí cho Trung Quốc với ông Tập

Thứ Hai (28/9), Tổng thống Mỹ Donald Trump phủ nhận việc từng thảo luận với lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình về việc bán vũ khí cho Trung Quốc, nhưng cho biết Bắc Kinh có thể muốn mua vũ khí Mỹ.

Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm Chủ nhật tiết lộ rằng ông Trump từng hỏi ông Tập liệu Trung Quốc có muốn mua vũ khí Mỹ hay không. Ông không tiết lộ ông Trump đưa ra câu hỏi này vào thời điểm nào, nguyên nhân nào khiến ông đặt câu hỏi, cũng như phản ứng của phía Trung Quốc.

Hôm thứ Hai, khi được phóng viên hỏi về vấn đề này, ông Trump nói: “Tôi chưa bao giờ nghe về chuyện đó”.

“Tôi không cần phải hỏi ông ấy. Ý các bạn là chúng ta sẽ bán (vũ khí cho Trung Quốc) sao? Không, có thể họ muốn mua, bởi vì trang thiết bị của chúng ta thực sự tốt hơn của họ, nên có lẽ đó là một ý tưởng hay. Nhưng chúng tôi chưa bao giờ thảo luận về vấn đề này. Có thể lúc đó ông ấy nói về vấn đề Đài Loan. Tôi nghĩ ông ấy đang đề cập đến chuyện đó”, ông Trump nói.

Bán vũ khí cho Trung Quốc

Việc cung cấp vũ khí cho Trung Quốc là hành vi vi phạm luật pháp Mỹ. Luật Mỹ cho phép cung cấp vũ khí cho Đài Loan nhằm giúp hòn đảo tự vệ và răn đe Trung Quốc, ngăn chặn khả năng Bắc Kinh tiến hành xâm lược Đài Loan. Mặc dù Mỹ dành sự ủng hộ mạnh mẽ cho Đài Loan, các chính quyền Mỹ trước đây chưa từng cam kết rằng Washington sẽ đưa quân tới bảo vệ Đài Loan nếu Trung Quốc tấn công.

Hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng tuyên bố: “Luật pháp Mỹ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc và hiện không có đề xuất hay kế hoạch nào về việc bán vũ khí cho Trung Quốc.”

Einar Tangen, nhà phân tích có trụ sở tại Bắc Kinh và là nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Đổi mới Quản trị Quốc tế (CIGI), nói với Al Jazeera rằng luật pháp Mỹ nghiêm cấm bán vũ khí cho Trung Quốc, đồng thời chính quyền Mỹ đã chính thức xác định Bắc Kinh là đối thủ cạnh tranh chiến lược và kinh tế chủ yếu. Do đó, một thỏa thuận như vậy hoàn toàn không thể thực hiện trong khuôn khổ chính sách hiện nay.

Ông Tangen nói: “Đây là một động thái thăm dò trong đàm phán mang tính ứng biến, nhằm phá vỡ các thông lệ ngoại giao, kiểm tra phản ứng của các bên và tạo thêm đòn bẩy trong đàm phán.”

Alejandro Reyes, giáo sư Đại học Hong Kong và chuyên gia về chính sách châu Á – Thái Bình Dương, nói với Al Jazeera: “Mỹ chính thức coi Trung Quốc là mối đe dọa an ninh quốc gia chủ yếu”.

“Các kế hoạch quân sự dài hạn của Lầu Năm Góc coi Trung Quốc là ‘mối đe dọa duy nhất có khả năng gây sức ép liên tục’ (pacing threat), có nghĩa là quân đội Mỹ chủ yếu lấy năng lực và hiệu quả hoạt động của Trung Quốc làm tiêu chuẩn tham chiếu khi đánh giá ưu thế công nghệ, sức mạnh hải quân và hiện nay là cả những tiến bộ về trí tuệ nhân tạo của mình”.

Mỹ từ lâu bày tỏ quan ngại về Trung Quốc và năng lực quân sự của nước này, đồng thời coi chính sách hợp nhất quân sự – dân sự của Bắc Kinh là một mối đe dọa. Một bản ghi nhớ của Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc Bắc Kinh tìm cách thu thập và chiếm dụng các công nghệ tiên tiến hàng đầu thế giới, trong đó có cả những công nghệ đạt được thông qua hoạt động đánh cắp, nhằm hướng tới “sự thống trị về quân sự”.

Bán vũ khí cho Đài Loan

Tháng 12 năm ngoái, khi Mỹ công bố thương vụ bán vũ khí trị giá hơn 11 tỷ USD cho Đài Loan, bao gồm pháo tự hành, hệ thống phóng tên lửa và máy bay không người lái chống tăng, động thái này đã khiến Bắc Kinh tức giận.

Tuy nhiên, một kế hoạch bán vũ khí khác trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan đến nay vẫn bị trì hoãn.

Trước thềm cuộc gặp Trump – Tập, 5 thượng nghị sĩ Mỹ đã gửi 2 bức thư thúc giục chính quyền Trump thúc đẩy thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan đang bị trì hoãn. Trong số này, 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa còn yêu cầu giải thích tại sao khoản 1,3 tỷ USD viện trợ an ninh cho Đài Loan đã được Quốc hội Mỹ phân bổ vẫn chưa được sử dụng.

Hai bức thư lần lượt được gửi tới Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth.

Khi được hỏi trực tiếp về việc thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan bị trì hoãn, Đại sứ Perdue nói với Fox News: “Tôi không chấp nhận quan điểm cho rằng (ông Trump) chưa làm những gì cần thiết đối với Đài Loan.” Ông chỉ ra rằng số lượng vũ khí ông Trump bán cho Đài Loan nhiều hơn 50% so với bất kỳ tổng thống Mỹ nào trước đây.

Ông Trump từng nói rằng ông đã nhận được sự đảm bảo từ ông Tập rằng Trung Quốc sẽ không tấn công Đài Loan trong nhiệm kỳ của ông. Một báo cáo đánh giá tình báo thường niên do các cơ quan tình báo Mỹ công bố trong năm nay kết luận rằng Trung Quốc không có ý định xâm lược Đài Loan vào năm 2027. Mốc thời gian này từng là kịch bản khiến nhiều chuyên gia và quan chức lo ngại, nhưng Trung Quốc cũng chưa đưa ra thời điểm cụ thể cho một cuộc xâm lược Đài Loan.

Hạ Vũ/ Epoch Times