Phi hành gia của Artemis II chia sẻ cảm giác choáng ngợp sau chuyến bay quanh Mặt Trăng

Hôm thứ Năm (ngày 16/4), 4 phi hành gia của Artemis II đã tổ chức họp báo công khai sau khi hoàn thành nhiệm vụ bay quanh Mặt Trăng. Tại đây, họ chia sẻ trải nghiệm và trả lời nhiều câu hỏi từ công chúng, trong đó bao gồm vấn đề tàu vũ trụ Orion xuất hiện một số hiện tượng carbon hóa trên lá chắn nhiệt khi quay trở lại Trái Đất.

Thứ Sáu tuần trước (ngày 10/4), 4 phi hành gia Artemis II đã hạ cánh an toàn xuống Thái Bình Dương, khép lại chuyến bay thử nghiệm thành công kéo dài gần 10 ngày. Trong hành trình này, họ đã ngồi trên con tàu Orion có hình dáng giống một viên kẹo dẻo để bay quanh mặt khuất của Mặt Trăng, xác lập kỷ lục tiến xa nhất vào không gian sâu trong lịch sử nhân loại.

Bốn thành viên gồm: chỉ huy Reid Wiseman; Victor Glover – phi hành gia người Mỹ gốc Phi đầu tiên bay không gian sâu; Christina Koch – nữ phi hành gia đầu tiên bay quanh Mặt Trăng; và Jeremy Hansen – công dân Canada đầu tiên bay tới Mặt Trăng.

Phi hành gia thay đổi nhận thức về vũ trụ và sự sống

Chỉ huy Artemis II, Reid Wiseman, phát biểu với truyền thông trong cuộc họp báo đầu tiên sau khi trở về Trái Đất rằng: “Đây là một hành trình không thể tin nổi. Cảm ơn ba người đồng đội đã luôn đồng hành và hỗ trợ, mọi người trong nhóm đều nâng đỡ lẫn nhau trong suốt quá trình.”

Sau đó là phần đặt câu hỏi của công chúng và giới truyền thông. Phóng viên Will Robinson-Smith từ “Spaceflight Now” đã hỏi chỉ huy Wiseman về lý do tàu vũ trụ Orion được đặt tên là “Integrity” (Chính trực).

Ông Wiseman trả lời rằng họ đã thảo luận rất nhiều về sự chính trực. Ông cũng chia sẻ một câu nói học được từ huấn luyện viên tại trường thực địa: “Chính trực không phải là con số 1 hay con số 0, không phải là vấn đề bạn có hay không có. Bạn có thể ở trong trạng thái ‘chính trực’, hoặc cũng có thể ở trạng thái ‘lệch khỏi chính trực’.”

Ông Wiseman hóm hỉnh nói: “Trong khi thực hiện nhiệm vụ, đôi khi tôi cũng lệch khỏi sự ‘chính trực’ vì cảnh sắc trước mắt hoặc những trải nghiệm nhân sinh khiến tôi xao nhãng công việc. Được tận mắt chứng kiến tất cả những điều này thật sự quá tuyệt vời.”

Ông nói tiếp: “Chúng tôi đặt tên con tàu là ‘Integrity’, nó giống như một sợi dây gắn kết bốn người chúng tôi lại với nhau. Khi có ai đó mất tập trung, sẽ có người kéo bạn trở lại, cảm giác đó thực sự rất kỳ diệu.”

Cô Kristin Fisher, người dẫn chương trình podcast về không gian, đặt câu hỏi: “Khi phi hành gia Edgar Mitchell của tàu Apollo 14 trở về từ Mặt Trăng, ông ấy đã có một trải nghiệm vô cùng sâu sắc và dành phần đời còn lại để nghiên cứu bản chất ý thức con người.”

Cô hỏi: “Có ai trong số các vị cảm thấy mình đã trải qua ‘cảm giác kết nối vũ trụ’ đó, hoặc trải qua một sự chuyển biến về ý thức ở mức độ nào đó không?”

Ông Wiseman trả lời: “Tôi không phải là một người sùng đạo, nhưng khi tôi mời mục sư trên tàu hải quân đến thăm (tôi chưa từng gặp vị mục sư đó trước đây), vừa nhìn thấy cây thập tự giá trên cổ áo ông ấy, tôi đã lập tức rơi nước mắt. Điều đó có nghĩa là, chúng ta rất khó để thấu hiểu trọn vẹn những gì mình vừa trải qua.”

Ông bổ sung: “Khi Mặt Trời bị Mặt Trăng che khuất tạo thành nhật thực, tôi đã quay sang nói với Victor rằng: ‘Tôi không nghĩ con người có thể hiểu được những gì chúng ta đang thấy lúc này.’ Bởi vì tất cả những điều đó quá đỗi kinh ngạc và siêu phàm.”

Phi hành gia Glover tiếp lời: “Điều duy nhất tôi muốn bổ sung là, đó là một điều tốt đẹp và là một khoảnh khắc rất đặc biệt. Tôi là một người có đức tin, nhưng cảm nhận của tôi cũng giống như những người khác, thực sự đều cảm thấy trong vũ trụ có một điều gì đó khó có thể diễn tả bằng lời. Có lẽ tuần sau khi tâm trí lắng xuống, tôi sẽ có cơ hội kể lại cho các bạn.”

Phóng viên Keith Garvin của đài KPRC 2 tại Houston hỏi: “Trong những trải nghiệm tuyệt vời hoặc đáng nhớ nhất mà các bạn đã trải qua, có điều gì mà hình ảnh hay video hoàn toàn không thể truyền tải một cách thỏa đáng không?”

Hansen trả lời: “Tôi cũng muốn nhân tiện trả lời câu hỏi của Kristin, tôi nghĩ hai điều này có liên quan đến nhau, nhưng tôi chưa tìm được từ ngữ thích hợp để mô tả. Chỉ có thể nói rằng, khi chúng tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, thứ chúng tôi trải nghiệm là ‘độ sâu’ của dải Ngân hà, đây là điều tôi chưa từng thấy trước đây. Cảm giác như bạn có thể nhìn thấu vị trí chính xác của chúng trong không gian ba chiều (3D) bằng mắt thường.”

Hansen bổ sung: “Khoảnh khắc đó chúng tôi bị chấn động, chúng tôi cảm thấy bản thân thật nhỏ bé. Tôi cảm thấy đó là một sự mong manh và nhỏ bé vô cùng tận. Tuy nhỏ bé và yếu ớt, nhưng khi chúng tôi đoàn kết lại, tôi lại cảm thấy tràn đầy sức mạnh.”

Phóng viên Sarah Leavitt của CBC News hỏi: “Hansen đã nói về lòng biết ơn, niềm vui và tình yêu trong phát biểu sau khi hạ cánh. Tôi muốn biết, với tư cách là bốn người duy nhất tận mắt nhìn thấy mặt khuất của Mặt Trăng trong nửa thế kỷ qua, sau khi nhìn Trái đất và Mặt Trăng từ góc độ đó, các bạn có thêm cảm nhận nào khác không?”

Phi hành gia Hansen trả lời: “Mặc dù không phải lúc nào chúng ta cũng giữ được sự chính trực, nhưng bản tính của chúng ta là lương thiện, là sẵn lòng đối xử tốt với nhau. Những điều nhỏ bé chúng tôi thấy sau khi trở về không chỉ khiến tôi cảm thấy vui vẻ, mà còn khiến tôi tràn đầy hy vọng vào tương lai.”

Có phương tiện truyền thông đã hỏi rằng, khi tàu vũ trụ quay trở lại bầu khí quyển Trái đất với tốc độ khoảng gấp 32 lần tốc độ âm thanh (Mach 32), họ có cảm thấy sự thay đổi gì không.

Ông Wiseman trả lời: “Tốc độ chúng tôi đi vào cực nhanh và nhiệt độ cũng cực kỳ cao.” Ông Glover bổ sung thêm: “Lúc đó thiết bị hiển thị chúng tôi đạt mức cao nhất là Mach 38.89 (tương đương 29.839 dặm/giờ).” Ông Glover cũng đề cập rằng vì việc đo tốc độ trong không gian khá khó khăn, NASA có thể sẽ công bố số liệu chính thức mới sau khi “làm rõ các dữ liệu”.

Ông Wiseman chỉ ra rằng trong quá trình quay trở lại khí quyển, ông và ông Glover “có lẽ đã nhìn thấy hai lần carbon hóa bong tróc nhẹ”. Khi hai người kiểm tra con tàu vừa được vớt lên trên tàu cứu hộ của hải quân, ông Wiseman cho biết ông đã thấy “một chút dấu vết thất thoát do carbon hóa” ở mép lá chắn nhiệt (vị trí thường gọi là vai).

Ngoài ra, từ những bức ảnh sau khi Artemis II trở về, có thể thấy những đốm trắng bất thường xuất hiện ở mép lá chắn nhiệt.

Về vấn đề này, Giám đốc NASA Jared Isaacman nhấn mạnh rằng điều này tương tự với tình trạng trong các cuộc thử nghiệm nhiệt độ cao trên mặt đất. Ngày 13/4, trả lời phỏng vấn Reuters, ông cho biết: “Không có tình trạng bong tróc cả mảng. Hiệu suất của lá chắn nhiệt phù hợp với kỳ vọng, tôi rất hài lòng, giờ đây cuối cùng chúng tôi đã giải quyết xong việc này.”

Trong vài tháng tới, các kỹ sư của NASA sẽ phân tích một lượng lớn dữ liệu để hiểu rõ hiệu suất thực tế của tàu Orion.

Họ sẽ đặc biệt quan tâm đến lá chắn nhiệt của tàu – lớp bảo vệ then chốt phải giúp các phi hành gia tránh được sức nóng lên tới 5,000 độ F (2,760 độ C) trong quá trình hạ cánh từ không gian. Bởi vì NASA dự kiến sẽ sử dụng cùng loại tàu này cho một chuyến bay thử nghiệm khác trên quỹ đạo Trái đất trước khi đổ bộ lên Mặt Trăng trong vào năm tới.

Trong sứ mệnh không người lái Artemis I năm 2022, mức độ hư hại của lá chắn nhiệt Orion đã vượt xa dự tính của NASA. Khi quay lại bầu khí quyển, nó không chỉ xuất hiện các vết nứt nhỏ mà một phần lớp bề mặt thậm chí còn bị cháy rụi và bong tróc, dẫn đến một cuộc điều tra nghiêm ngặt kéo dài hai năm.

Tuy nhiên, lần này NASA không nâng cấp lá chắn nhiệt mà thay đổi góc độ và quỹ đạo tiến vào bầu khí quyển của Artemis II để giảm thiểu tác động của nhiệt độ cao.

Khi ma sát không khí làm tàu chậm lại, bộ dù dẫn đường đầu tiên sẽ bung ra khi vào tầng khí quyển thấp để giảm tốc thêm; sau đó bộ dù này tách ra, dù chính sẽ tiếp quản, giúp tàu vũ trụ chạm mặt biển với tốc độ nhẹ nhàng (17 dặm/giờ).

Ông Glover nhớ lại cảm giác khi bộ dù đầu tiên bị cắt rời: “Chúng tôi lại rơi vào trạng thái rơi tự do. Tôi chưa bao giờ chơi nhảy dù từ điểm cố định hay nhảy dù từ máy bay, nhưng nếu bạn từng nhảy từ một tòa nhà chọc trời trong tư thế quay lưng lại, thì cảm giác đại loại là như vậy.”