Báo cáo của Văn phòng Tổng thanh tra Bộ An ninh Nội địa Mỹ, đề ngày 23/9, cho biết 40% trong số 678 hồ sơ tị nạn của người Afghanistan được rà soát có sai sót. Các hồ sơ này được xử lý để đưa người Afghanistan vào Mỹ dưới thời chính quyền Biden.

Máy bay C-17 chở hành khách rời khỏi Afghanistan. (Ảnh: Không quân Hoa Kỳ)

Các thanh tra chọn mẫu từ 13.682 hồ sơ tị nạn đã xét duyệt của người Afghanistan tái định cư tại Mỹ theo chương trình Operation Allies Welcome (Chào đón Đồng minh), Epoch Times cho biết. Chính quyền Biden khởi động chương trình này sau khi Mỹ rút quân khỏi Afghanistan.

Trong mẫu kiểm tra, 40% số hồ sơ có ít nhất một lỗi về giấy tờ hoặc thẩm tra. Các thanh tra kết luận những thiếu sót này làm tăng nguy cơ Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) bỏ sót những thông tin lẽ ra có thể khiến một số người nộp đơn không đủ điều kiện được tị nạn, theo Fox News.

Báo cáo liệt kê 303 bí danh bị bỏ sót, 45 bản ghi chưa được xác minh dứt điểm, 23 lần thiếu bước kiểm tra an ninh và 115 lỗi giấy tờ khác.

“Phần lớn lỗi là do bỏ sót bí danh hoặc giấy tờ không đầy đủ, trong đó có hai trường hợp liên quan đến khả năng không đủ điều kiện nhập cảnh vì lý do khủng bố,” báo cáo viết.

Ở trường hợp thứ nhất, nhân viên xét duyệt tị nạn không lưu vào hồ sơ phiếu đánh giá xem người nộp đơn có thuộc diện bị từ chối nhập cảnh vì lý do liên quan đến khủng bố hay không. Ở trường hợp thứ hai, cấp trên đã bắt đầu quy trình phê duyệt nhưng không hoàn tất bước cuối cùng, khiến hồ sơ không thể hiện rõ người này chấp thuận hay bác bỏ đánh giá của nhân viên xét duyệt.

Báo cáo nêu một hồ sơ trong mẫu có tới 124 bí danh. Theo báo cáo, với số lượng bí danh lớn như vậy, trong khi vẫn phải bảo đảm đúng thời hạn xét duyệt, nhân viên khó có thể tránh hoàn toàn việc bỏ sót một số tên. Trong 23 trường hợp thiếu bước kiểm tra an ninh, có 13 trường hợp (57%) là do không thực hiện tra cứu tên qua FBI.

“Tỷ lệ 40% hồ sơ có lỗi là đáng báo động,” ông Mark Krikorian, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Nhập cư (CIS), một tổ chức bảo thủ, nói với Fox News. Ông nhận định báo cáo của Tổng thanh tra cho thấy rõ công tác thẩm tra, vốn từng được cam đoan là vẫn diễn ra, thực chất “hời hợt, thậm chí qua loa”.

Ông Krikorian cũng cho rằng báo cáo nhiều khả năng chưa phản ánh hết quy mô vấn đề, vì các thanh tra chỉ thấy được những thiếu sót lộ ra trong hồ sơ, chứ không xác định được mọi người nộp đơn đã được thẩm tra kỹ hay chưa.

Bộ An ninh Nội địa chỉ trích chương trình thời ông Biden

Trong thông cáo hôm thứ Ba (29/9), Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho rằng chương trình Operation Allies Welcome đã khiến nhiều người nhập cư phạm tội được thả vào nước Mỹ. Trong số này có những người bị cáo buộc tấn công tình dục, bắt cóc, tàng trữ ma túy, gây tai nạn rồi bỏ chạy và có hành vi dâm ô với trẻ vị thành niên.

DHS dẫn ra ba vụ bắt giữ những người từng vào Mỹ theo chương trình này. Tháng 11/2025, cơ quan này phối hợp với FBI bắt một người Afghanistan bị cáo buộc đe dọa giết người Mỹ. Tháng 12/2025, một người bị cáo buộc là thành viên chi nhánh Afghanistan của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) cũng bị bắt. Đến tháng 3/2026, một người từng bị kết án vì có hành vi phô bày khiếm nhã trước trẻ vị thành niên cũng bị bắt giữ.

“Hệ thống tị nạn của chúng ta phải nghiêm ngặt hết mức có thể. Chỉ cần một tên tội phạm nguy hiểm hay một kẻ khủng bố lọt vào đất nước chúng ta, vô số sinh mạng người Mỹ sẽ bị đe dọa,” Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin nói.

Ông Mullin cho rằng chương trình Operation Allies Welcome đã bị “quản lý yếu kém đến mức nguy hiểm” và bỏ qua “các quy trình kỹ lưỡng, lâu đời của hệ thống tị nạn [Mỹ]”.

DHS cũng cho rằng một thỏa thuận dàn xếp trong một vụ kiện đã khiến USCIS phải ưu tiên giải quyết hồ sơ nhanh hơn thay vì thẩm tra kỹ lưỡng.

Thỏa thuận xét duyệt trong 150 ngày

Tháng 9/2023, DHS dàn xếp vụ kiện với một số nguyên đơn, cam kết xét duyệt 90% hồ sơ tị nạn của nhóm Operation Allies Welcome trong vòng 150 ngày. Hồ sơ của các nhóm khác theo quy trình thông thường có thể mất tới 180 ngày.

Văn phòng Tổng thanh tra tiến hành đánh giá sau khi nhận được khiếu nại rằng thỏa thuận này sẽ gây trục trặc cho khâu xét duyệt hồ sơ tị nạn.

Một số nhân viên USCIS đã phản ánh rằng thời hạn rút ngắn có thể ảnh hưởng đến khâu xem xét hồ sơ, theo Văn phòng Tổng thanh tra. Tuy nhiên, báo cáo kết luận thỏa thuận này không làm tỷ lệ sai sót tăng lên: trung bình mỗi hồ sơ có 0,716 lỗi sau thỏa thuận, so với 0,718 lỗi trước đó.

Hồi tháng 6/2022, USCIS dưới thời chính quyền Biden thông báo những người Afghanistan từng hỗ trợ, làm việc với Mỹ tại Afghanistan và đã qua thẩm tra nghiêm ngặt có thể đủ điều kiện được bảo vệ và hưởng các quyền lợi nhập cư khác.

Bộ trưởng An ninh Nội địa khi đó, ông Alejandro Mayorkas, cho biết chính sách này giúp những người đủ điều kiện và “không gây rủi ro cho an ninh quốc gia hay an toàn công cộng” được tị nạn, được cấp quy chế người tị nạn hoặc tình trạng nhập cư hợp pháp khác.

USCIS: Đã có nhiều lớp sàng lọc khác

Báo cáo có kèm thư phản hồi của USCIS về bản dự thảo. Trong thư, Giám đốc USCIS Joseph Edlow cho rằng bản dự thảo không tính đến bối cảnh của các trường hợp bỏ sót bí danh hay ghi nhận kết quả kiểm tra an ninh không đúng cách. Ông viết rằng những trường hợp đó diễn ra trong khi đã có sẵn “các biện pháp bảo đảm về sàng lọc, thẩm tra và kiểm tra an ninh rộng hơn, đã có từ lâu và vững chắc”, giúp “giảm thiểu tác động của những lỗi này”.

Theo ông Edlow, yêu cầu kiểm tra an ninh của USCIS bao gồm đối chiếu dữ liệu sinh trắc học và thông tin nhân thân của từng người với nhiều cơ sở dữ liệu thực thi pháp luật và danh sách theo dõi. Thư cũng cho biết cơ quan này đang tiếp tục tăng cường yêu cầu thẩm tra đối với người xin tị nạn.

Báo cáo đưa ra 5 khuyến nghị để USCIS tăng cường khâu xét duyệt hồ sơ tị nạn thuộc chương trình Operation Allies Welcome. Trong đó có đề nghị cải thiện cách ghi chép bí danh của người nộp đơn, bảo đảm ghi nhận đầy đủ các bước kiểm tra an ninh bắt buộc và tăng cường giám sát hồ sơ xét duyệt.

USCIS đồng ý với cả 5 khuyến nghị.