TNS Sanders: Đảng Dân chủ “không thể dành toàn bộ thời gian điều tra ông Trump”
- Lý Ngọc
- •
Thượng nghị sĩ Mỹ Bernie Sanders hôm Chủ nhật (8/11) nói Đảng Dân chủ nên buộc chính quyền ông Trump chịu trách nhiệm khi nắm Quốc hội, nhưng “không thể dành toàn bộ thời gian điều tra ông Trump”.
Trong chương trình “Meet the Press” của đài NBC, người dẫn chương trình Kristen Welker hỏi liệu việc dành 2 năm điều tra ông Trump và các quan chức cấp cao có thể cản trở nhiệm vụ giảm giá cả, giúp người dân bớt gánh nặng chi phí hay không. Ông Sanders, nghị sĩ độc lập của bang Vermont, trả lời: “Có, tôi nghĩ vậy”.
“Chúng ta có muốn buộc chính quyền Trump chịu trách nhiệm về tham nhũng, về những hành động phi pháp, vi hiến của họ không? Chắc chắn là có,” ông nói.
Tuy nhiên, theo ông, Mỹ có tỷ lệ trẻ em nghèo cao nhất trong các nước lớn, còn 20% người cao tuổi đang phải cố sống với 15.000 USD một năm.
Ông nói người dân cũng “vô cùng sợ hãi” khi ông Elon Musk và các tỷ phú khác áp đặt trí tuệ nhân tạo (AI), gây tác động “thảm khốc” tới kinh tế, quyền riêng tư, sức khỏe và đe dọa sự tồn vong của nhân loại.
“Chúng ta không thể dành toàn bộ thời gian điều tra ông Trump. Chúng ta phải đứng về phía các gia đình lao động, tạo ra thay đổi thực sự trong cuộc sống của họ”, ông nói.
Ông Sanders nói Thượng nghị sĩ đắc cử Adam Hamilton, người thuộc Đảng Dân chủ ở bang Kansas, đã nêu một ý đúng. Trước đó trong chương trình này, ông Hamilton nói ưu tiên lớn hơn của ông là giúp người dân ứng phó với chi phí sinh hoạt: “Nếu dành 2 năm đầu tại Thượng viện cho các cuộc điều tra, tôi sẽ rất thất vọng”.
Thống đốc bang Pennsylvania Josh Shapiro, cũng thuộc Đảng Dân chủ, nói trong chương trình rằng theo đuổi việc giám sát không có nghĩa là không quan tâm đến giảm chi phí: “Tôi nghĩ chúng ta có thể làm cả hai”.
Ông Sanders cũng nói trên đài CNN rằng sẽ đưa Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. ra trước ủy ban mà ông dự kiến đứng đầu để chất vấn. Được hỏi về việc một thượng nghị sĩ đắc cử muốn luận tội ông Kennedy, ông đáp: “Tôi hoàn toàn để ngỏ khả năng đó”.
Trước bầu cử giữa kỳ, Đảng Dân chủ vận động tranh cử xoay quanh vấn đề chi phí sinh hoạt, quy trách nhiệm cho chính quyền ông Trump về việc giá xăng, thực phẩm, nhà ở và y tế tăng cao. Số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho thấy giá xăng trung bình toàn quốc là 4,02 USD/gallon (khoảng 3,8 lít) tính đến Chủ nhật (8/11), cao hơn gần 1 USD so với một năm trước.
Một số nghị sĩ Đảng Dân chủ hứa điều tra, chính quyền ông Trump phản ứng
Đảng Dân chủ đã giành đa số ở cả hai viện trong cuộc bầu cử hôm thứ Ba (3/11) và sẽ nắm Quốc hội từ tháng 1. Một số nghị sĩ của đảng này hứa sẽ dùng quyền ra trát triệu tập để điều tra các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức của ông Trump, theo Fox News. Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries, người dự kiến làm Chủ tịch Hạ viện, tuyên bố đảng sẽ “buộc những người đã gây ra nạn tham nhũng chưa từng có cho đất nước này phải chịu trách nhiệm”.
Hạ nghị sĩ Robert Garcia của bang California, người sắp đứng đầu Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ Hạ viện, đã viết trên X: “Hãy thuê luật sư đi”. Hôm Chủ nhật, ông nói với đài CNN rằng có nhiều việc phải điều tra, từ các cáo buộc trao đổi lợi ích quanh những lệnh ân xá dành cho tỷ phú và nhà tài trợ đến trường hợp ông Elon Musk. Ông cũng cho rằng vai trò của ông Stephen Miller, tân Chánh văn phòng Nhà Trắng, cần được giám sát và điều tra.
Hôm thứ Bảy (7/11), ông Trump viết trên Truth Social rằng Đảng Dân chủ đang dùng việc luận tội và các hình thức trừng phạt khác để đe dọa “rất nhiều người”, trong đó có Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, và ra lệnh cho Bộ Tư pháp “xem xét hành vi phạm tội này”.
Hôm Chủ nhật, trong chương trình “State of the Union” của đài CNN, ông Blanche cáo buộc một số nghị sĩ đã đe dọa các nhà tài trợ và những sinh viên muốn làm việc cho ông Trump. Ông nói việc nhắm vào gần như mọi thành viên Nội các và các công ty tư nhân, cùng những lời bàn về luận tội, “không phải là giám sát”. “Tôi hoan nghênh giám sát. Giám sát đúng là việc họ nên làm”, ông nói. Được hỏi những việc đó có phải là tội không, ông nói còn tùy lời lẽ cụ thể và “có thể có”, nhưng không nhất thiết mọi trường hợp đều bị truy tố.
Ông Sanders ưu tiên Medicare cho mọi người, thấy “đáng để thử” làm việc với ông Trump
Ông Sanders, người dự kiến làm Chủ tịch Ủy ban Y tế, Giáo dục, Lao động và Hưu trí Thượng viện, đặt chương trình Medicare cho mọi người lên đầu danh sách ưu tiên, nhằm bảo đảm mọi người dân đều được chăm sóc y tế. The Hill gọi đây là mô hình y tế do một bên chi trả.
Trên CNN, ông mô tả việc chuyển sang chương trình này là lộ trình 4 năm. Năm đầu, độ tuổi được hưởng Medicare giảm từ 65 xuống 55, chương trình mở rộng sang nha khoa, thính lực, thị lực và bao gồm toàn bộ trẻ em. Những năm sau, độ tuổi tiếp tục giảm xuống 45, rồi 35, sau cùng là mọi người dân đều được hưởng.
Trên đài này, ông Hamilton nói ông không nghĩ đây là cách làm đúng và cũng không nghĩ đề xuất sẽ được thông qua, dù ông muốn bảo đảm mọi người đều tiếp cận được dịch vụ y tế giá phải chăng. Còn trên NBC, bà Welker nói ông Jeffries được cho là không ủng hộ đề xuất này. Ông Sanders đáp rằng cuộc thăm dò gần nhất mà ông thấy có 66% người Mỹ ủng hộ.
Ông còn muốn đánh thuế giới tỷ phú để xây nhà ở, chi trả dịch vụ trông trẻ toàn dân và miễn học phí đại học công lập. Ông cũng kêu gọi nâng lương tối thiểu lên ít nhất 20 USD/giờ và tạo điều kiện để người lao động dễ gia nhập công đoàn hơn.
Về khả năng làm việc với ông Trump, ông Sanders nhận xét: “Cá nhân tôi tin rằng ông ấy không ổn định về tinh thần, thất thường, nhưng ông ấy không ngốc và là một chính trị gia giỏi”.
Ông cho rằng ông Trump có thể không phản đối việc nâng lương tối thiểu, và “sẽ rất muốn” nhận công lao nếu Mỹ bảo đảm chăm sóc y tế cho mọi người, điều mà theo ông Sanders mọi nước lớn khác đều làm.
“Tôi có nghĩ chúng ta có thể làm việc với ông Trump không? Có thể. Tôi hoàn toàn không bảo đảm điều đó. Nhưng chắc chắn đáng để thử”, ông nói.
Xem thêm
Từ khóa Donald Trump Đảng Dân chủ Bernie Sanders Hakeem Jeffries chi phí sinh hoạt Stephen Miller Medicare Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026
