Vụ trộm lớn tại Bảo tàng Lalique ở vùng đông bắc nước Pháp đã làm dấy lên những lo ngại mới về công tác an ninh tại các bảo tàng của nước này. Vụ việc xảy ra chưa đầy một năm sau vụ trộm chấn động lấy đi các báu vật thuộc Vương miện Hoàng gia Pháp tại Bảo tàng Louvre, sự kiện từng làm bùng phát cuộc tranh luận trên toàn quốc về bảo vệ di sản văn hóa.

Bảo tàng Lalique. (Nguồn: Jean-Pierre Dalbéra from Paris, France, CC BY 2.0, qua Wikimedia Commons)

Kẻ trộm đã lấy đi số trang sức trị giá khoảng 4 triệu euro từ Bảo tàng Lalique ở thị trấn Wingen-sur-Moder, gần biên giới Đức, trong một vụ đột nhập xảy ra vào sáng sớm Chủ nhật (5/7). Khoảng 5 giờ 30 sáng, một nhóm nghi phạm bịt mặt đã cạy cửa, đập vỡ 6 tủ trưng bày và mang theo khoảng 20 món trang sức bằng pha lê rồi tẩu thoát.

Theo AFP, các điều tra viên ước tính giá trị số hiện vật bị đánh cắp vào khoảng 4 triệu euro. Mặc dù được chế tác từ pha lê và không đính đá quý, bộ sưu tập này vẫn được đánh giá có giá trị rất lớn nhờ ý nghĩa nghệ thuật và lịch sử.

Giới chức địa phương cho rằng các thủ phạm đã lên kế hoạch rất kỹ lưỡng. Thị trưởng Wingen-sur-Moder Philippe Richert cho biết những tên trộm dường như biết chính xác mục tiêu của mình khi lập tức nhắm vào khu trưng bày trang sức. Ông cũng cho biết mặc dù hệ thống báo động của bảo tàng vẫn hoạt động bình thường, công ty an ninh được thuê không kịp thời thông báo cho cảnh sát. Sau đó, một nhân viên vệ sinh đến làm việc tại bảo tàng là người đầu tiên báo cho lực lượng chức năng.

Vụ trộm càng gây chú ý khi Bảo tàng Lalique được cho là đã nhận được “sự quan tâm đặc biệt” sau vụ cướp chưa từng có tại Bảo tàng Louvre hồi năm ngoái. Theo Le Parisien, bảo tàng này đã được xếp vào nhóm “địa điểm nhạy cảm” sau vụ cướp tháng 10/2025, song các điều tra viên hiện cho rằng các biện pháp bảo vệ bổ sung là chưa đủ để ngăn chặn vụ việc.

Vụ việc mới nhất xảy ra sau hàng loạt vụ trộm gây chấn động nhằm vào các bảo tàng trên khắp nước Pháp.

Vào tháng 10/2025, một nhóm trộm bịt mặt đã thực hiện vụ cướp giữa ban ngày tại Bảo tàng Louvre ở Paris, lấy đi 8 báu vật thuộc Vương miện Hoàng gia Pháp có tổng giá trị khoảng 88 triệu euro. Nhóm này sử dụng xe nâng gắn trên xe tải để tiếp cận một cửa sổ của bảo tàng, sau đó đột nhập vào Phòng trưng bày Apollon và tẩu thoát bằng xe máy chỉ trong vài phút. Một hiện vật bị hư hại – được cho là vương miện của Hoàng hậu Eugénie – sau đó được tìm thấy bên ngoài bảo tàng.

Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez mô tả đây là một chiến dịch “rất chuyên nghiệp”, trong khi Bộ trưởng Văn hóa Rachida Dati cho biết các điều tra viên đã rà soát hình ảnh từ camera giám sát và các dấu vết pháp y tại hiện trường. Không có ai bị thương trong vụ việc.

Vụ cướp tại Louvre đã vấp phải nhiều chỉ trích gay gắt từ giới chính trị. Chủ tịch đảng Tập hợp Quốc gia Jordan Bardella gọi đây là “một sự sỉ nhục không thể chấp nhận đối với nước Pháp”, cho rằng vụ việc đã phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác bảo đảm an ninh của nhà nước. Bà Marine Le Pen, lãnh đạo nhóm nghị sĩ của đảng này tại Quốc hội Pháp, cũng mô tả vụ cướp là một đòn giáng khác vào di sản văn hóa của đất nước, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với các điều tra viên trong nỗ lực thu hồi các báu vật bị đánh cắp.

Chỉ vài giờ sau vụ cướp tại Louvre, gần 2.000 đồng tiền cổ đã bị đánh cắp khỏi Bảo tàng Denis Diderot House of Enlightenment ở Langres. Trước đó một tháng, những tên trộm cũng đã đột nhập Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia, lấy đi 6 cục vàng tự nhiên quý hiếm trị giá khoảng 1,5 triệu euro.

Chuỗi vụ trộm này đã dẫn đến một cuộc điều tra của Quốc hội Pháp về công tác an ninh tại các bảo tàng. Báo cáo công bố vào tháng 5/2026 chỉ ra nhiều lỗ hổng nghiêm trọng, bao gồm cơ sở hạ tầng xuống cấp, thiếu nhân lực và hệ thống giám sát chưa đầy đủ. Theo báo cáo, chỉ 23% bảo tàng tại Pháp có kế hoạch ứng phó khẩn cấp và phòng ngừa rủi ro trong năm 2024, trong khi chỉ 54% được trang bị hệ thống camera giám sát đạt yêu cầu.

Chủ tịch vùng Grand Est Franck Leroy lên án vụ trộm mới nhất là “một cuộc tấn công không thể chấp nhận nhằm vào di sản của chúng ta”, cho rằng mục tiêu của vụ việc không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị mà còn là một biểu tượng của lịch sử, nghề thủ công và văn hóa Pháp.

Được khai trương vào năm 2011, Bảo tàng Lalique dành riêng để tôn vinh nhà chế tác trang sức và nghệ nhân thủy tinh nổi tiếng René Lalique cùng các thế hệ kế nhiệm. Bộ sưu tập của bảo tàng gồm hơn 650 hiện vật, từ các tác phẩm trang sức theo phong cách Art Nouveau và Art Deco đến các sản phẩm pha lê đương đại. Ban quản lý bảo tàng cho biết cơ sở này sẽ đóng cửa trong vài ngày để chuẩn bị cho việc mở cửa trở lại trong điều kiện an toàn.

Minh Hoàng (t/h)