Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ ngày 13/8 ra phán quyết có lợi cho chính quyền của Tổng thống Donald Trump trong việc chấm dứt cơ chế “ngưỡng miễn thuế tối thiểu” (de minimis) đối với hàng nhập khẩu có giá trị dưới 800 USD. Tòa bác bỏ đơn kiện của nhà nhập khẩu phụ tùng ô tô Detroit Axle ở bang Michigan, đồng nghĩa phần lớn kiện hàng nhỏ từ nước ngoài sẽ phải chịu thuế hải quan thông thường của Mỹ.

Thành phố New York, Mỹ: Nhiều chồng bưu kiện đang được giao trên đường phố, ngày 15/11/2024. (Ảnh: Heidi Besen/Shutterstock)

Cơ sở pháp lý

Công ty Detroit Axle lập luận rằng dù Quốc hội Mỹ đã bãi bỏ cơ chế ngưỡng miễn thuế tối thiểu trong đạo luật thuế và chi tiêu năm 2025, Quốc hội vẫn duy trì giai đoạn chuyển tiếp đến tháng 7/2027. Do đó, theo công ty, tổng thống không có thẩm quyền dùng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để chấm dứt ưu đãi sớm hơn.

Tuy nhiên, hội đồng gồm ba thẩm phán không đồng tình.Tòa kết luận Tổng thống Trump có thẩm quyền theo IEEPA để chấm dứt “đặc quyền thương mại” đối với hàng nhập khẩu giá trị thấp từ Canada, Trung Quốc và Mexico, theo các sắc lệnh hành pháp được ban hành vào tháng 2/2025.

Tòa cũng làm rõ rằng dù Tối cao Pháp viện Mỹ đã phán quyết trong vụ Learning Resources v. Trump rằng IEEPA không cho phép tổng thống tự áp đặt các mức thuế mới mang tính bao trùm, việc rút lại một đặc quyền miễn thuế sẵn có khác với việc ban hành một sắc thuế mới.

Chính sách và phản ứng

Theo quyết định hành pháp ban hành tháng 7/2025, việc chấm dứt cơ chế ngưỡng miễn thuế tối thiểu trên phạm vi toàn cầu có hiệu lực từ ngày 29/8/2025. Kể từ đó, các kiện hàng nhập khẩu phải chịu thủ tục và mức thuế hải quan áp dụng theo quy định, bất kể giá trị hoặc xuất xứ; quà tặng cá nhân trị giá dưới 100 USD vẫn được miễn thuế.

Trên Truth Social, Tổng thống Trump hoan nghênh phán quyết, gọi ngưỡng miễn thuế tối thiểu là một trong những “lỗ hổng tồi tệ nhất” của chính sách thương mại Mỹ. Ông cho rằng các đối tượng buôn lậu fentanyl, làm hàng giả và tội phạm khác đã lợi dụng cơ chế miễn thuế để đưa hàng nguy hiểm, bất hợp pháp vào Mỹ.

Lỗ hổng từ thương mại điện tử

Cơ chế miễn thuế đối với các lô hàng giá trị thấp đã tồn tại dưới nhiều hình thức từ năm 1938 và được nâng ngưỡng lên 800 USD vào năm 2015. Sự bùng nổ thương mại điện tử xuyên biên giới sau đó khiến số lượng gói hàng vào Mỹ tăng mạnh.

Chính quyền Trump trước hết chấm dứt ưu đãi đối với bưu kiện từ Trung Quốc và Hồng Kông vào tháng 5/2025, rồi mở rộng phạm vi trên toàn cầu bằng sắc lệnh hành pháp số 14324 vào tháng 7/2025. Mục tiêu được nêu là ngăn nhà cung cấp nước ngoài và các mạng lưới tội phạm lợi dụng lỗ hổng miễn thuế.

Theo số liệu của công ty logistics Red Stag Fulfillment, số lượng kiện hàng thuộc diện miễn thuế vào Mỹ tăng từ 220 triệu kiện năm 2016 lên 1,36 tỷ kiện năm 2024, với tổng giá trị ước tính khoảng 61 tỷ USD. Năm 2024, các kiện hàng này chiếm 92% tổng số lô hàng nhập khẩu của Mỹ; riêng các nền tảng Shein và Temu của Trung Quốc được cho là gửi khoảng 600.000 kiện mỗi ngày.

Khối lượng quá lớn khiến lực lượng hải quan gặp khó khăn trong việc kiểm tra. Ví dụ, sân bay quốc tế John F. Kennedy ở New York, nơi xử lý khoảng 25% số kiện ngưỡng miễn thuế tối thiểu tại Mỹ, có thể phải xử lý từ 750.000 đến 1 triệu kiện mỗi ngày. Các quan chức Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) thừa nhận nguồn lực không đủ để kiểm tra tỷ lệ đáng kể trong số này.

Theo báo cáo CBP, năm 2023, 85% hàng hóa bị tịch thu vì vi phạm các quy định về sức khỏe và an toàn là các kiện hàng giá trị thấp. Các băng nhóm tội phạm bị cáo buộc lợi dụng sàn thương mại điện tử để ngụy trang fentanyl tinh khiết hoặc tiền chất dưới dạng ốp điện thoại, quần áo hay phụ kiện, rồi gửi từ Trung Quốc, Mexico, Canada và các nơi khác vào Mỹ dưới dạng các kiện hàng thuộc diện miễn thuế.

Theo Matthew Vadum / Epoch Times