Ủy ban Thương mại Thượng viện Mỹ thông qua dự luật cấm ô tô kết nối từ Trung Quốc

Ủy ban Thương mại Thượng viện Mỹ (Senate Commerce Committee) hôm thứ Tư (22/7) đã thông qua một dự luật nhằm tăng cường các biện pháp cấm xe ô tô kết nối mạng và các sản phẩm kết nối xuất xứ từ các nước đối địch – trong đó có Trung Quốc – xâm nhập thị trường Mỹ.

Mỹ cấm ô tô kết nối mạng và linh kiện có nguồn gốc Trung Quốc

Theo Reuters, dự luật “Luật An ninh xe kết nối mạng” (Connected Vehicle Security Act) do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno và Thượng nghị sĩ Dân chủ Elissa Slotkin đồng bảo trợ. Dự luật, xuất phát từ các lo ngại an ninh quốc gia, quy định rằng kể từ tháng 1/2027, mọi loại xe ô tô kết nối mạng có xuất xứ từ Trung Quốc, Nga, Iran, Triều Tiên và các nước đối địch khác – hoặc được thiết kế tại những nước này – đều bị cấm nhập khẩu, sản xuất, bán, mua lại hoặc vận hành trên lãnh thổ Mỹ.

Những hạn chế này không chỉ nhắm vào các thương hiệu xe Trung Quốc như BYD, Geely mà còn vươn đến toàn bộ chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu: bất kỳ mẫu xe nào tích hợp mô-đun thông tin liên lạc, hệ thống kết nối do doanh nghiệp Trung Quốc phát triển cũng có thể bị cấm.

Dự luật còn cấm các hãng xe Mỹ sử dụng trong xe kết nối (Connected Vehicles) các hệ thống thông tin liên lạc VCS (Vehicle Communication Systems) và phần mềm/thiết bị hỗ trợ lái tự động ADS (Automated Driving Systems) được thiết kế, phát triển, sản xuất hoặc cung cấp bởi các thực thể ở Trung Quốc, Nga và các nước đối địch khác, cũng như các công nghệ liên quan trong chuỗi cung ứng.

Lệnh cấm bao trùm nhiều loại công nghệ thông tin liên lạc như Bluetooth, Wi‑Fi, mạng di động (4G/5G) và thông tin vệ tinh – những nền tảng cơ bản của hệ thống VCS hiện đại, được dùng cho cập nhật phần mềm từ xa (OTA), truyền dữ liệu tình trạng giao thông, đồng bộ dữ liệu người dùng và điều khiển xe từ xa.

Ông Moreno nói với Đài Tiếng nói Hoa Kỳ rằng xe ô tô kết nối có khả năng thu thập liên tục các dữ liệu nhạy cảm như danh tính người dùng, lộ trình di chuyển và hình ảnh từ camera trên xe, đồng thời cho phép điều khiển từ xa, nên nếu các công nghệ này đặt dưới sự chi phối của luật pháp Trung Quốc, nguy cơ rò rỉ dữ liệu và xe bị thao túng từ xa là rất đáng lo ngại.

Ông nói: “Mục tiêu của dự luật là bảo đảm những quốc gia nằm trong danh sách ‘các thực thể nước ngoài đang bị theo dõi’ – Trung Quốc rõ ràng đang nằm trong danh sách đó – không thể phá hủy ngành công nghiệp ô tô của chúng ta và đe dọa an ninh quốc gia.”

Ngưỡng sở hữu vốn Trung Quốc và nguy cơ “vạ lây” bị Mercedes

Song song với đó, dự luật đặt ra ngưỡng sở hữu vốn từ các thực thể Trung Quốc: nếu tỷ lệ sở hữu vốn của các thực thể Trung Quốc vượt 15%, doanh nghiệp nước ngoài sẽ không được bán sản phẩm xe ô tô tại thị trường Mỹ.

Chủ tịch Ủy ban Thương mại, Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Texas Ted Cruz cảnh báo rằng Tập đoàn ô tô Bắc Kinh (BAIC) – doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc – hiện nắm 9,98% cổ phần của Mercedes‑Benz, trong khi nhà sáng lập Geely Holding là tỷ phú Lý Thư Phúc sở hữu thêm 9,69%; tổng cộng vốn Trung Quốc tại hãng xe Đức này gần 20%. Nếu điều khoản nói trên giữ nguyên, về nguyên tắc sản phẩm Mercedes‑Benz sẽ bị loại khỏi thị trường Mỹ.

Thượng nghị sĩ Moreno cho biết Mercedes‑Benz sẽ được hưởng thời gian ân hạn, có thể kéo dài đến năm 2030 để hoàn tất việc tuân thủ, và trong giai đoạn đó hãng vẫn có thể đề nghị được miễn trừ.

Được các hãng xe và công đoàn ủng hộ

Dự luật nhận được sự ủng hộ của General Motors, Công đoàn Công nhân Ô tô Mỹ (United Auto Workers) và liên minh trách nhiệm ô tô (CAR Coalition). Chủ tịch UAW Shawn Fain gọi đây là “hàng rào bảo vệ hợp lý” cho ngành ô tô trong nước.

Moreno nói thêm rằng GM đã lên kế hoạch từ thế hệ xe 2028 sẽ chuyển sản xuất mẫu Buick Envision – hiện được lắp ráp tại Trung Quốc – về nhà máy ở Mỹ, trong khi Ford cũng đã đồng ý đưa một số mẫu Lincoln về sản xuất trong nước.

Ông cho biết đang làm việc với Geely về việc Google/Waymo sử dụng nền tảng xe Trung Quốc, và cho hay phía Waymo cam kết trong tương lai sẽ cân nhắc sử dụng nền tảng do các doanh nghiệp ở Detroit cung cấp.

Dự luật cũng bao gồm một điều khoản buộc các hãng xe mua loại pin tiêu chuẩn có chi phí cao hơn, mà theo ông Cruz có thể khiến chi phí mỗi chiếc xe tăng thêm khoảng 5.000 đô la. Một sửa đổi do hãng xe điện Rivian đề xuất nhằm điều chỉnh phần mềm quản lý pin đã không được thông qua.

Xem thêm

Doanh nghiệp xe điện Trung Quốc bị phanh phui thay đổi thông số pin từ xa

Gần đây, các doanh nghiệp xe điện Trung Quốc bị phanh phui hiện tượng “khóa điện”.