Đề xuất nghiên cứu tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học

Minh Long
•
Thứ Ba, 14/07/2026

Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ông Nguyễn Đắc Vinh cho rằng cần nghiên cứu mô hình tổ chức hai kỳ thi riêng thay vì tiếp tục duy trì kỳ thi “2 trong 1” như hiện nay.

Từ những sai phạm được phát hiện trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đặc biệt là vụ việc liên quan điểm thi môn Toán tại Tuyên Quang, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị nghiên cứu phương án tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học.

Ý kiến này được ông Nguyễn Đắc Vinh nêu tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 14/7, khi cho ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện tháng 6. Trước đó, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng kiến nghị điều tra, làm rõ những dấu hiệu bất thường trong kết quả thi môn Toán tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

Đánh giá về những sai phạm đã được phát hiện, ông Nguyễn Đắc Vinh cho rằng đây là vụ việc nghiêm trọng bởi kỳ thi tốt nghiệp THPT có ảnh hưởng lớn đến xã hội. Ông đồng thời bày tỏ sự đồng tình với chủ trương của Chính phủ về việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, bảo đảm mọi sai phạm đều được xem xét theo đúng quy định.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, bên cạnh việc xử lý trách nhiệm các cá nhân liên quan, cần nghiên cứu những giải pháp lâu dài nhằm hạn chế nguy cơ tái diễn các hành vi tiêu cực trong các kỳ thi quốc gia.

Một trong những nội dung được ông đề cập là việc xem xét lại mô hình “2 trong 1”, khi kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT đồng thời được sử dụng để xét tuyển đại học. Theo ông, cách tổ chức này giúp giảm chi phí và áp lực cho người dân, nhưng cũng tạo động lực để thí sinh tìm mọi cách đạt điểm cao, từ đó tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Theo đề xuất của ông Nguyễn Đắc Vinh, nếu tách riêng hai kỳ thi, kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ tập trung đánh giá kết quả học tập của học sinh sau quá trình học phổ thông, đồng thời phản ánh chất lượng giảng dạy của các cơ sở giáo dục thông qua phổ điểm. Trong khi đó, tuyển sinh đại học nên được giao cho các trường đại học chủ động tổ chức theo phương thức phù hợp với yêu cầu đào tạo.

Ông Vinh cho biết hiện nay nhiều trường đại học đã áp dụng các phương thức tuyển sinh riêng như đánh giá năng lực hoặc xét tuyển kết hợp. Vì vậy, việc nghiên cứu tách hai kỳ thi có thể góp phần giảm áp lực lên kỳ thi tốt nghiệp THPT và hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực trong quá trình tổ chức.

Bên cạnh đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị đánh giá lại việc sử dụng hình thức thi trắc nghiệm, nhất là đối với môn Toán. Theo ông, việc chỉ áp dụng câu hỏi trắc nghiệm chưa phản ánh đầy đủ khả năng tư duy, lập luận và trình bày của học sinh. Ông dẫn kinh nghiệm của một số quốc gia khi kết hợp cả câu hỏi trắc nghiệm và tự luận trong cùng bài thi để đánh giá toàn diện năng lực người học.

Liên quan vụ việc tại Tuyên Quang, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện. Trường hợp phát hiện sai phạm sẽ xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, bảo đảm công bằng cho thí sinh và giữ vững niềm tin của xã hội đối với ngành giáo dục.

Phó Thủ tướng cũng cho biết Thủ tướng Lê Minh Hưng đặc biệt quan tâm đến vụ việc và đã chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát. Trong thời gian tới, Thủ tướng sẽ làm việc với lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang để xem xét các phương án xử lý.

Trước đó, sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp, sáng 1/7, kết quả của học sinh trường THPT chuyên Tuyên Quang gây chú ý. Hơn 290 trong số 328 thí sinh, thuộc dải số báo danh từ 080163xx đến 080166xx, đạt từ 9 điểm Toán trở lên; trong đó hơn 140 em đạt điểm 10 tuyệt đối. Điểm trung bình của nhóm này là 9,58, cao nhất cả nước.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay tại Tuyên Quang có hơn 17.000 thí sinh lớp 12 của 92 trường tham dự tại 62 điểm thi, với hơn 3.600 cán bộ được huy động phục vụ các khâu tổ chức.

Tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, môn Ngữ văn có 11/326 thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên, mức chênh lệch trung bình so với học bạ là 0,1 điểm. Môn Ngoại ngữ có 207 thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên, trong đó có 1 điểm 10, chênh lệch trung bình 0,31 điểm so với học bạ. Cơ quan chức năng đánh giá kết quả hai môn này không có dấu hiệu bất thường.