El Nino rất mạnh có thể xuất hiện từ giữa năm, Việt Nam đối mặt hạn hán diện rộng

Minh Long
•
Thứ Bảy, 18/04/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết hiện tượng El Nino có khả năng xuất hiện từ giữa năm 2026 với xác suất cao, có thể đạt mức mạnh hoặc rất mạnh vào cuối năm, kéo theo nguy cơ thiếu nước, nắng nóng và hạn hán trên diện rộng.

Ngày 17/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã ban hành công văn số 3764/BNNMT-KTTV gửi Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, cung cấp thông tin về hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.

Theo dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu, hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng chuyển sang El Nino trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 8/2026, với xác suất từ 80 – 90%. Sau đó, hiện tượng này có thể tiếp tục phát triển và đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026.

Đáng chú ý, không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, với xác suất khoảng 20 – 25%, và có thể kéo dài sang năm 2027.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết các mô hình dự báo dài hạn vẫn còn những yếu tố chưa chắc chắn. Tuy nhiên, các dấu hiệu hiện tại cho thấy nguy cơ thiếu hụt nguồn nước đã xuất hiện từ đầu năm 2026.

Cụ thể, điều kiện khô nóng xuất hiện sớm, nắng nóng gia tăng so với trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4/2026 thiếu hụt phổ biến từ 10 – 40%. Dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp trong chuỗi quan trắc cùng kỳ.

Một số khu vực ghi nhận mức nước thấp gồm sông Hồng đoạn qua Yên Bái, Lào Cai, Phú Thọ và sông Ayun tại trạm Pơ Mơ Rê.

Theo dự báo, nếu El Nino hình thành theo kịch bản hiện tại, nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng và cường độ có thể cao hơn năm 2025.

Lượng mưa trong các tháng mùa khô năm 2026 có khả năng tiếp tục thiếu hụt, đặc biệt từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến từ 25 – 50%. Đồng thời, mùa mưa có thể kết thúc sớm.

Nguồn nước trên các lưu vực sông dự kiến tiếp tục suy giảm. Trong đó, tổng lượng dòng chảy trên hệ thống sông Đà từ tháng 5 đến tháng 7/2026 có thể thiếu hụt từ 10 – 25% so với trung bình nhiều năm.

Nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ở mức cao khi lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm, kết hợp với tình trạng thiếu mưa trong nước, có thể ảnh hưởng đến cấp nước khu vực hạ du và an ninh năng lượng.

Các khu vực Nam Trung bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long được nhận định có nguy cơ xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026 – 2027. Tình trạng thiếu nước có thể xảy ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2027. Ngoài ra, Bắc Bộ và Nam Bộ cũng có khả năng thiếu mưa rõ rệt.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường lưu ý rằng trong các giai đoạn El Nino, mặc dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ trong thời gian ngắn, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại đô thị.

Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, vẫn cần lưu ý khả năng xuất hiện các cơn bão mạnh, có quỹ đạo phức tạp và khó dự báo, gây tác động lớn trong thời gian ngắn.