5 bài học thành công từ Lucy Guo, nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới

Những năm gần đây, cái tên Lucy Guo (Quách Như Ý) liên tục xuất hiện trên mặt báo, bởi năm 2025 cô đã soán ngôi ngôi sao nhạc pop Taylor Swift để trở thành nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới do tạp chí Forbes bình chọn, khi đó mới 30 tuổi.

Quách Như Ý là ai, và vì sao cô có thể bước lên đỉnh cao khi tuổi đời còn rất trẻ?

Theo Forbes và ELLE, Quách Như Ý là con gái của một gia đình nhập cư gốc Hoa, lớn lên tại khu vực Vịnh San Francisco. Cha mẹ cô đều lấy bằng tiến sĩ kỹ thuật điện tại Mỹ rồi làm việc trong lĩnh vực nghiên cứu, thiết kế máy tính ở Thung lũng Silicon. Dưới ảnh hưởng của cha mẹ, cô bắt đầu học lập trình từ nhỏ; ở tuổi thiếu niên, cô đã viết các đoạn mã (script) cho trò chơi trực tuyến Neopets và bán tài sản trong game để kiếm tiền, đồng thời bẻ khóa game Pokémon và viết bot trên Twitter, sớm bộc lộ năng khiếu xuất chúng và đầu óc kinh doanh sắc bén.

Cô từng theo học ngành khoa học máy tính và tương tác người–máy tại Đại học Carnegie Mellon, nhưng quyết định bỏ học trước khi tốt nghiệp để tham gia chương trình học bổng Thiel của tỷ phú Peter Thiel, một chương trình tài trợ cho các bạn trẻ có tiềm năng khởi nghiệp xây dựng công ty riêng.

Năm 2015, Quách Như Ý gia nhập nền tảng hỏi–đáp Quora với vai trò nhà thiết kế sản phẩm, tại đây cô gặp Alexandr Wang. Sau đó, cô có thời gian ngắn làm việc tại Snapchat, cũng trong mảng thiết kế sản phẩm. Năm 2016, khi mới 21 tuổi, cô cùng Alexandr Wang (khi đó mới 19 tuổi) đồng sáng lập công ty trí tuệ nhân tạo Scale AI.

Scale AI nhanh chóng tăng trưởng, cung cấp dữ liệu gán nhãn phục vụ huấn luyện mô hình AI cho các đối tác như OpenAI, Meta, Microsoft và Bộ Chiến tranh Mỹ (Bộ Quốc phòng). Dù rời công ty sau hai năm vì bất đồng quan điểm, Quách Như Ý vẫn khôn khéo giữ lại khoảng 5% cổ phần. Khi giá trị Scale AI tăng vọt những năm gần đây, khối tài sản cá nhân của cô cũng phình to tương ứng.

Rời Scale AI, cô lập một quỹ đầu tư mạo hiểm nhỏ mang tên Backend Capital, tập trung rót vốn cho các startup giai đoạn đầu. Thương vụ thành công nhất của cô là khoản đầu tư sáu chữ số vào năm 2020 vào công ty phần mềm tài chính Ramp; hiện Ramp được định giá hàng chục tỷ USD và ba đồng sáng lập đều đã trở thành tỷ phú.

Năm 2022, Quách Như Ý chuyển trọng tâm ra khỏi mảng đầu tư và thành lập công ty mới của riêng mình mang tên Passes. Đây là một nền tảng giúp nhà sáng tạo nội dung và người nổi tiếng tương tác với người hâm mộ qua chat, video trả phí và nhiều hình thức khác.

Khi được Forbes hỏi về chuyện trở thành tỷ phú, cô nói: “Tôi thật sự không nghĩ quá nhiều về điều đó, cảm giác hơi khó tin. Chỉ tiếc là phần lớn tài sản mới chỉ là con số trên giấy tờ”.

Trong nhiều cuộc phỏng vấn, Quách Như Ý chia sẻ khá thẳng thắn về “bí quyết” thành công, có thể tóm lược thành các điểm sau:

1. Tài năng, may mắn và sự cần cù

Tại hội nghị Forbes Under 30 năm 2025, cô nói: “Tôi luôn nghĩ mọi thứ là kết quả của sự kết hợp giữa may mắn và nỗ lực. Nhưng đúng là từ rất sớm, tôi đã có động lực trở thành doanh nhân. Cha mẹ tôi là người nhập cư, họ rất coi trọng giáo dục và tiền bạc. Còn tôi thì chủ yếu quan tâm tới tiền, vì tôi muốn mua những thứ mình không mua nổi hoặc bị cấm không cho mua.”

Để có tiền mua đồ chơi, khi còn nhỏ cô đã nghĩ ra đủ cách kiếm tiền. Lúc đầu, cô bán bút chì màu, thẻ Pokémon và bất cứ thứ gì tìm được cho đám trẻ trong công viên; lên tiểu học, cô dùng WordPress để tạo website, rồi cài quảng cáo kiếm tiền. Tài năng và sự nhạy bén kinh doanh bộc lộ rất rõ.

Tuy nhiên, chỉ có tài năng không đủ để bảo đảm thành tựu; kỷ luật và chăm chỉ là không thể thiếu. Trong một cuộc phỏng vấn với EO Media, Quách Như Ý nói ngay cả khi đã là tỷ phú, cô vẫn dậy trước 6 giờ sáng mỗi ngày, đi tập gym rồi tới văn phòng làm việc cho tới 8–9 giờ tối, ăn tối xong lại tiếp tục làm việc cho tới trước nửa đêm mới đi ngủ – lặp đi lặp lại như vậy mỗi ngày.

Về lý do kiên trì tập luyện, cô nói: “Tôi hiểu vì sao tập luyện quan trọng: nó giúp bạn có nhịp sinh hoạt đều đặn, thử thách tính kỷ luật. Dù cảm thấy tệ đến đâu, tôi vẫn dậy đi tập, vì tôi biết sau đó mình sẽ thấy khá hơn, có nhiều năng lượng hơn để làm việc.”

Cô nói thêm, mình không lãng phí thời gian vào việc lướt TikTok, xem TV hay phim ảnh: “Vì tôi không ngồi đó ‘giết thời gian’, tôi có thể sử dụng thời gian hiệu quả hơn và dồn nó cho những việc khiến tôi hạnh phúc.”

Với tư cách lãnh đạo công ty, tiêu chí số một cô tìm kiếm ở nhân viên cũng là sự siêng năng: “Kể cả bạn là người thông minh nhất thế giới, nếu không chịu làm việc, bạn cũng không thể tạo ra tác động cho công ty.”

“Tôi tìm kiếm những người sẵn sàng nỗ lực hơn người khác. Không phải lúc nào bạn cũng phải làm việc vào cuối tuần, nhưng khi công việc đòi hỏi, bạn có sẵn sàng bước lên gánh vác trách nhiệm không?”

2. Đại học không chỉ để lấy bằng

Quách Như Ý bỏ học khi chỉ còn một năm nữa là tốt nghiệp, để sang Thung lũng Silicon đi làm và khởi nghiệp. Khi đó, cha mẹ cô không hiểu nổi quyết định này.

Cô kể: “Giáo dục đã mang lại cho cha mẹ tôi mọi thứ trong đời. Nên khi tôi bỏ học, họ cảm thấy như mọi hy sinh của họ bị lãng phí. Nhưng họ không nhận ra là trước khi rời trường, tôi đã có những cơ hội việc làm rất tốt. Lúc đó họ không vui, nhưng giờ thì họ đã chấp nhận và nói: ‘Hóa ra ngoài tấm bằng đại học, vẫn có con đường khác dẫn tới thành công.’”

Dù vậy, cô không cho rằng mình có thể bỏ qua hoàn toàn giai đoạn đại học; theo cô, thời gian ở đại học rất quan trọng, vì đây là nơi cô xây dựng một mạng lưới quan hệ rộng. Những nhân viên đầu tiên của cô sau khi khởi nghiệp đều là bạn bè từ mạng lưới đó; họ sẵn sàng bỏ những lời mời lương triệu đô ở các công ty khác để gia nhập startup của cô mà không hỏi han nhiều.

“Những người chấp nhận làm vậy là những người từng sống và làm việc với bạn, tin bạn và có mối quan hệ gắn bó với bạn – đó chính là bạn học đại học của tôi. Vì vậy, tôi thường khuyên mọi người nên đi học 1–2 năm đại học, vì đó là quãng đời duy nhất bạn gặp được một nhóm đông người thông minh và thật sự muốn làm bạn với bạn.”

Theo cô, khi từ cấp ba lên đại học, đó là “khoảng thời gian duy nhất trong đời mà mọi người đều bắt đầu một cuộc sống mới, nhưng không ai có sẵn bạn bè, nên ai cũng sẵn sàng kết bạn”. “Mạng lưới quan hệ chính là tài sản ròng của bạn – đây là điều tôi nhận ra từ rất sớm.”

3. Tối ưu việc học, không phải lương cao

Quách Như Ý nổi tiếng là người “nhảy việc liên tục”, vì mỗi khi thấy mình không còn học được gì mới trong một môi trường, cô sẵn sàng bỏ cả triệu USD thu nhập để chuyển hướng.

Cô nói: “Tôi luôn nghĩ theo cách này: nếu một việc không làm thay đổi cuộc đời, hoặc tôi không bỏ lỡ khoản tiền nào đủ để thay đổi cuộc đời, thì việc chuyển sang điều tiếp theo là hợp lý. Đó là tối ưu hóa việc học, bởi dù ở dự án tiếp theo tôi không kiếm được khoản tiền thay đổi cuộc đời, tôi vẫn thu được kiến thức có giá trị cho tương lai, và tôi luôn có thể quay về vị trí cũ. Nếu bạn là nhân viên hiệu suất cao, công ty sẽ luôn sẵn sàng đón bạn quay lại.”

Theo cô, “tri thức mới là chìa khóa thành công – nếu bạn nghĩ mình có thể học được nhiều hơn bằng cách thử một con đường khác, thì về dài hạn điều đó đáng giá như một khoản đầu tư”.

Việc bỏ học để tham gia chương trình Thiel Fellowship cũng hoàn toàn nằm trong logic “tối ưu hóa việc học” này.

Cô nói: “Đó là cơ hội ngàn năm có một, tôi chắc chắn sẽ học được rất nhiều. Tôi thấy ở trường đại học mình không học được kỹ năng thực tiễn; phần lớn thứ tôi học được tới từ các cuộc thi hackathon. Nếu rời trường để dấn thân toàn thời gian vào thế giới startup, tôi sẽ học được nhiều hơn, xây dựng được sản phẩm thực sự có hàng triệu người dùng, thay vì học những lý thuyết có thể chẳng bao giờ dùng tới trong công việc sau này. Tôi tin tối ưu hóa việc học là nguyên tắc số một trong đời mình. Dù bạn phải từ bỏ điều gì đó và cảm thấy như đang mạo hiểm, nhưng nếu mục tiêu là học được nhiều hơn, thì rủi ro không lớn như bạn nghĩ, vì kiến thức luôn có giá trị.”

4. Tận dụng lợi thế của tuổi trẻ

Theo Quách Như Ý, tuổi trẻ đồng nghĩa với “không gian” và cơ hội khởi nghiệp lớn hơn, và người trẻ thường được ưu ái trong môi trường làm việc.

Cô nói: “Tôi nghĩ trẻ là một lợi thế ở nhiều khía cạnh. Bạn có rất nhiều thời gian rảnh; nếu có thời gian, hãy dành một phần để học những công nghệ của tương lai. Khi bạn chưa phải gánh quá nhiều trách nhiệm – chưa lập gia đình, chưa có con – bạn có nhiều thời gian để thử nghiệm. Bây giờ bạn bỏ ra vài năm khởi nghiệp, thu nhập ít đi một chút cũng vẫn đáng.”

Cô kể, những ngày mới khởi nghiệp, cô ngủ nhờ nhà bạn bè, sống nhờ các nguồn đồ ăn miễn phí, và thấy đó là trải nghiệm tuyệt vời: “Lúc đó tôi gần như chẳng cần chi tiêu gì để sống; không cần giường, không cần một căn nhà đầy đủ.”

Trong môi trường nghề nghiệp, cô nhận thấy “mọi người rất sẵn sàng giúp đỡ người trẻ”.

“Chẳng hạn, nếu bạn gửi email làm quen (cold email) cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, họ có nhiều khả năng trả lời vì bạn là một đứa trẻ; ai cũng muốn giúp trẻ con. Khi tôi gửi email làm quen cho các quỹ, đúng là tôi đã nhận được phản hồi.”

Cô khuyên không chỉ người trẻ mà mọi người nói chung nên “mạnh dạn nhờ giúp đỡ”: “Mọi người thường quá sợ phải mở lời. Nhưng rất có thể bạn sẽ nhận được câu trả lời ‘đồng ý’. Luôn có những người sẵn sàng cho bạn thời gian, cho bạn tiền. Bạn phải chấp nhận rằng bị từ chối cũng không sao; tệ nhất là tự ái một chút, nhưng chỉ cần một cái ‘gật đầu’ đúng lúc cũng có thể thay đổi cuộc đời bạn.”

5. Tin vào nhân–quả và luôn giúp người

Điều có thể khiến nhiều người ngạc nhiên là một người mới ngoài 30, sống trong môi trường thế tục và tôn sùng khoa học như ở thung lũng Silicon, lại công khai nói mình tin vào nhân–quả. Cô cho rằng yếu tố lớn nhất góp phần vào thành công của mình là việc luôn sẵn lòng giúp đỡ người khác.

Cô nói: “Tôi tin nhân–quả là có thật. Mỗi người bạn từng giúp đỡ vô tư sẽ mang lại cho bạn sự đáp đền. Khi bạn thành công, tôi nghĩ bạn nên tái đầu tư lợi ích của mình vào hệ sinh thái mà bạn xuất phát. Hiện giờ, tôi chủ yếu tìm những sản phẩm mình thật sự yêu thích và những người mà tôi tin tưởng, rồi dồn nguồn lực hỗ trợ họ. Tôi nhớ rất rõ quãng thời gian mới khởi nghiệp, đã có rất nhiều người giúp tôi không điều kiện; nếu không có họ, chắc tôi không thể đứng ở đây hôm nay.”

“Với tư cách lãnh đạo, một trong những giá trị quan trọng nhất của tôi là lòng tốt – luôn mong mỗi người đều nhận được kết quả tốt nhất. Nếu ai đó thành công, điều đó thật tuyệt. Nếu tôi mất một kỹ sư giỏi, tôi vẫn muốn giúp họ thành công; nếu tôi mất một kỹ sư chưa tốt, tôi cũng vẫn muốn giúp họ thành công. Với tôi, cả trong vai trò con người và lãnh đạo, tôi đều thấy mình là người rất sẵn sàng cho đi và luôn muốn cho người khác thêm cơ hội.”

Cô thú nhận rằng trong những năm đôi mươi, mình từng hay phàn nàn về người xung quanh; nếu được quay lại, cô sẽ cố gắng hiểu người khác nghĩ gì, nhìn vào điểm mạnh của họ và dành cho họ nhiều động viên hơn. Hiện tại, cô muốn trở thành “người cổ vũ” cho tất cả, xây dựng một môi trường làm việc tích cực.

“Tôi cảm thấy mọi việc trong đời mình đều là kết quả của việc mình ‘hiện thực hóa’ (manifest) – vì tôi tập trung vào năng lượng tích cực. Chỉ cần tôi chăm chỉ làm việc vì giấc mơ của mình và bao quanh mình bằng những người tích cực, mọi thứ đều có thể. Nghe có vẻ sến, nhưng tôi tin là thật. Tôi may mắn có những người bạn tuyệt vời luôn ở bên, cổ vũ, giúp đỡ tôi hết sức. Họ luôn sẵn sàng làm thêm vì tôi. Khi có những người tích cực như vậy quanh mình, bạn sẽ chỉ nhìn thấy phần sáng của cuộc đời,” cô chia sẻ.

Xem thêm

Thế hệ trẻ đang định nghĩa lại "Giấc mơ Mỹ" như thế nào?

Phần lớn người được khảo sát vẫn tin vào “Giấc mơ Mỹ” truyền thống