Ông Elon Musk: Quan chức ĐCSTQ từng quát tôi, ép Tesla “kết hôn” với doanh nghiệp Trung Quốc

Trương Đình
•
Chủ Nhật, 08/11/2026

Ông Elon Musk hôm thứ Sáu (6/11) kể một số quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) từng quát tháo ông, đòi Tesla “kết hôn” với một doanh nghiệp Trung Quốc, tức lập liên doanh. Ông từ chối bằng một câu đùa, và Tesla được sở hữu toàn bộ nhà máy Thượng Hải.

Ông Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla, tại Điện Capitol ở Washington ngày 5/12/2024. (Ảnh: Madalina Vasiliu/ Epoch Times)

Hôm thứ Sáu, Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk tiết lộ hậu trường các cuộc đàm phán trước khi hãng xây nhà máy tại Trung Quốc. Người giàu nhất thế giới kể lại chuyện này khi dự Hội nghị Đầu tư thường niên Baron lần thứ 33. Trong cuộc phỏng vấn với nhà đầu tư nổi tiếng Ron Baron, ông nói về dự án bán dẫn Terafab của Tesla, vệ tinh Starlink và robot hình người Optimus. Ông cũng kể đã từng bị quan chức ĐCSTQ nổi giận quát tháo khi Tesla định tự bỏ 100% vốn xây nhà máy ở Thượng Hải.

Tại hội nghị, ông Baron nói với ông Musk rằng phần lớn doanh nghiệp xây nhà máy ở Trung Quốc đều phải để phía Trung Quốc nắm một phần đáng kể cổ phần trong mảng kinh doanh tại nước này. Theo ông Baron, thông thường doanh nghiệp nước ngoài chỉ được giữ tối đa 49% cổ phần. Ông hỏi có phải vì phía Trung Quốc rất muốn Tesla sang xây nhà máy nên đã cho hãng giữ 100% cổ phần hay không.

Ông Musk kể lại hậu trường cuộc đàm phán năm đó: trước khi xây nhà máy Thượng Hải, ông đã mất nhiều năm gặp gỡ các quan chức ĐCSTQ.

Ông cho biết thực sự có một số người trong chính quyền đã quát tháo ông, nước bọt văng tung tóe, nói rằng Tesla phải “kết hôn” với một đối tác Trung Quốc. Ông đáp: “Chúng tôi chỉ là một công ty đang ở giai đoạn sơ sinh, mà tôi nghĩ trẻ sơ sinh thì không nên kết hôn”.

Ông Musk còn nói với các quan chức ĐCSTQ rằng cảnh một đứa trẻ sơ sinh bước vào lễ đường sẽ rất buồn cười.

Ông kể tiếp: “Họ [các quan chức ĐCSTQ] nói: ‘Các ông đâu phải trẻ sơ sinh.’ Tôi đáp: ‘Không, chúng tôi là trẻ sơ sinh. Các ông biết đấy, trẻ sơ sinh không nên kết hôn, còn nhỏ quá’”. Cuối cùng, theo lời ông, phía Trung Quốc đồng ý sửa luật liên quan, cho phép Tesla sở hữu toàn bộ nhà máy Thượng Hải.

Ông Musk nhấn mạnh rằng chỉ khi sở hữu toàn bộ, Tesla mới có thể tự quyết định nhanh. Nếu liên doanh, việc gì công ty cũng phải chờ đối tác cho phép mới quyết được. “Nếu không thực sự cầm vô lăng thì rất khó đổi mới,” ông nói.

Siêu nhà máy Thượng Hải của Tesla đi vào sản xuất tháng 10/2019 và là nhà máy ô tô 100% vốn nước ngoài đầu tiên tại Trung Quốc. Trước đó, ĐCSTQ hạn chế quyền sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong ngành ô tô suốt hơn 20 năm. Phần lớn doanh nghiệp nước ngoài vào Trung Quốc bị yêu cầu liên doanh với công ty Trung Quốc, khiến nhiều hãng xe nước ngoài không thể đầu tư 100% vốn và rơi vào thế bất lợi. Yêu cầu lập liên doanh của ĐCSTQ từng bị chỉ trích là cách ép doanh nghiệp nước ngoài chuyển giao công nghệ.

Tháng 3/2018, trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, Chính phủ Mỹ công bố báo cáo điều tra theo Điều 301. Sau đó, ĐCSTQ đã nới lỏng hoặc bỏ một số hạn chế với đầu tư nước ngoài. Bản cập nhật báo cáo Điều 301 mà Chính phủ Mỹ công bố tháng 11/2018 ghi nhận trong năm đó ĐCSTQ đã nới một số hạn chế về quyền sở hữu nước ngoài và có vài thay đổi khác. Dù vậy, báo cáo nhận định các hành vi, chính sách và cách làm của ĐCSTQ trong việc ép chuyển giao công nghệ vẫn tiếp diễn.

Nhóm công tác về ô tô Trung Quốc thuộc Phòng Thương mại Liên minh châu Âu khi đó cũng cho biết chính sách ô tô của ĐCSTQ đang chuyển sang giai đoạn mới. Tuy nhiên, theo nhóm này, chính sách mới không làm giảm mà có thể còn tăng sức ép lên các hãng xe nước ngoài, buộc họ tiếp tục ở lại trong các liên doanh với đối thủ cạnh tranh Trung Quốc.