Mỹ cảnh báo Bắc Kinh phải lập tức thực hiện các điều khoản thỏa thuận thương mại Busan

Lâm Yến
•
Thứ Bảy, 07/11/2026

Mỹ hôm thứ Sáu (6/11) cảnh báo Bắc Kinh phải lập tức thực hiện các cam kết trong thỏa thuận thương mại Busan, cho rằng Trung Quốc chưa tăng nguồn cung đất hiếm và các sản phẩm then chốt khác như đã hứa.

Ngày 20/9/2026, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (trái) và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer (phải) dự buổi họp báo sau cuộc gặp Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Đảng Cộng sản Trung Quốc Hà Lập Phong tại New York. (Ảnh: Kena Betancur/ AFP qua Getty Images)

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã truyền đạt thông điệp này trong cuộc họp trực tuyến hôm thứ Sáu với Phó Thủ tướng Đảng Cộng sản Trung Quốc Hà Lập Phong, người phụ trách đàm phán thương mại Mỹ-Trung.

Theo thông cáo của Bộ Tài chính Mỹ, ông Bessent “nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Trung Quốc thực hiện đầy đủ và ngay lập tức các cam kết đưa ra tại Busan” và bày tỏ quan ngại về một số hành động gần đây của Trung Quốc.

Ông cũng nhấn mạnh rằng “tiến triển tiếp theo phụ thuộc vào kết quả cụ thể” và Mỹ “sẽ đánh giá chặt chẽ việc Trung Quốc thực thi thỏa thuận”.

Trong một thông cáo riêng, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết ông Greer nhấn mạnh “tầm quan trọng đặc biệt của việc Trung Quốc có hành động cụ thể để thực hiện đầy đủ các cam kết trước đây”, nhất là trong các lĩnh vực mua nông sản, đất hiếm và các khoáng sản then chốt khác.

Chính quyền Trump sẽ tiếp tục theo đuổi “thương mại cân bằng với Trung Quốc bằng cách giám sát việc tuân thủ các cam kết trước đây” và mang lại lợi ích lâu dài cho nông dân, chủ trang trại, nhà sản xuất và người lao động Mỹ, thông cáo của USTR viết.

Thỏa thuận đình chiến thương mại mà nguyên thủ hai nước đạt được tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 10/2025 sẽ hết hạn vào ngày 10/1/2027. Khi ông Tập Cận Bình thăm Washington, DC vào tháng 9/2026, các nhà đàm phán chưa giải quyết được bất đồng giữa hai nước, nên hai bên đã lùi thời hạn ban đầu thêm hai tháng, sang tháng 1/2027.

Một quan chức Mỹ nói với Financial Times rằng ông Bessent và ông Greer đã nói rõ Tổng thống Mỹ Donald Trump coi tình hình thương mại Mỹ-Trung hiện nay là một “ưu tiên” của chính quyền, và yêu cầu phía Trung Quốc thực hiện các cam kết đã đưa ra ở Busan.

Lời cảnh báo được đưa ra khi chỉ còn hai tuần nữa là đến cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập tại Thâm Quyến, nơi Trung Quốc đăng cai Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC).

Ông Tập được cho là có thể có cuộc gặp ba bên với ông Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Bản tin cho biết thương mại dự kiến không phải là chủ đề chính của cuộc gặp Trump-Tập ở Thâm Quyến, nhưng gần như chắc chắn sẽ được bàn sâu hơn khi nguyên thủ hai nước gặp nhau tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Miami vào tháng 12.

Ông Bessent và ông Greer dự kiến sẽ gặp các quan chức đồng cấp của Trung Quốc trong khoảng thời gian giữa hội nghị APEC và hội nghị G20.

Hồi tháng 9, Financial Times đưa tin phía Trung Quốc mới thực hiện 2/3 cam kết về đất hiếm trong thỏa thuận Busan. Một người am hiểu vấn đề cho biết Bắc Kinh vẫn chưa tăng nguồn cung đất hiếm kể từ khi ông Bessent trực tiếp nêu quan ngại với ông Hà Lập Phong tại New York vào tháng 9.

Phía Trung Quốc một lần nữa bác bỏ thông tin rằng họ chưa thực hiện cam kết về đất hiếm. Phía Mỹ cũng cho rằng Trung Quốc mới chỉ thực hiện cam kết mua đậu tương, còn với các loại nông sản khác thì chưa.

Mỹ cũng bày tỏ lo ngại về việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu yttri sang Nhật Bản. Yttri là một nguyên tố đất hiếm quan trọng, được sử dụng rộng rãi trong nhiều sản phẩm, từ động cơ phản lực đến tên lửa. Nhật Bản sản xuất linh kiện cho các sản phẩm do Mỹ chế tạo.

Các doanh nghiệp Nhật Bản đã cảnh báo Chính phủ Nhật Bản rằng lượng yttri dự trữ của họ đã gần chạm mức nguy hiểm.