NASA khởi động chiến dịch cứu hộ kính thiên văn sắp rơi về Trái Đất
- Lý Ngôn
- •
Một tàu vũ trụ trang bị 3 cánh tay robot đã được phóng lên không gian vào thứ Sáu (3/7) để thực hiện một sứ mệnh cứu hộ khẩn cấp, nhằm giải cứu một kính thiên văn của NASA đang đứng trước nguy cơ rơi trở lại Trái Đất.
Tập đoàn Northrop Grumman đã phóng tàu vũ trụ Link của Công ty Công nghệ Không gian Katalyst từ quần đảo Marshall ở Thái Bình Dương. Tên lửa Pegasus mang theo tàu vũ trụ này được khai hỏa từ bụng của chiếc máy bay Stargazer đã được cải tạo, đóng vai trò là bệ phóng trên không.
Dự kiến sau khoảng một tháng, tàu Link sẽ tiếp cận Đài quan sát Swift của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), sử dụng các cánh tay robot để bắt giữ kính thiên văn này rồi nâng quỹ đạo của nó lên nhằm kéo dài thời gian hoạt động.
Bão Mặt Trời hoành hành, “người lính gác bầu trời” rơi vào khủng hoảng
Kính thiên văn Swift được phóng lên không gian vào năm 2004, chủ yếu để quan sát các vụ bùng phát tia gamma – những hiện tượng giải phóng năng lượng dữ dội nhất trong vũ trụ. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của các cơn bão Mặt Trời gần đây, độ cao quỹ đạo của nó đang giảm với tốc độ chưa từng có.
Vì vậy, NASA đang chi 30 triệu USD cho Công ty Katalyst để bắt giữ kính thiên văn này và nâng quỹ đạo của nó lên. Hiện tại, nhằm kéo dài tối đa tuổi thọ quỹ đạo, các hoạt động quan sát khoa học đã tạm dừng. Nếu mọi việc diễn ra thuận lợi, Swift có thể nối lại việc quan sát vũ trụ sớm nhất vào tháng 9 và thời gian phục vụ của nó sẽ được kéo dài thêm khoảng 10 năm.
Kính thiên văn Swift có tổng chi phí chế tạo lên tới 250 triệu USD và hiện toàn bộ các thiết bị khoa học vẫn hoạt động bình thường. Ông Shawn Domagal-Goldman, Giám đốc Ban Vật lý thiên văn tại trụ sở NASA, cho biết: “Nếu không có biện pháp can thiệp, nó sẽ rời quỹ đạo trước cuối năm nay. Đồng hồ đang đếm ngược”.
Thử thách đầu tiên của hoạt động “ghép nối mù” do doanh nghiệp thực hiện
Đây là một nhiệm vụ có độ khó rất cao, bởi khi Swift được phóng vào năm 2004, nó hoàn toàn không được thiết kế với bất kỳ giao diện nào dành cho việc kết nối hoặc sửa chữa sau này.
Sau khi đến nơi, tàu Link sẽ dành từ 2 đến 3 tuần để quan sát ở cự ly gần. Tiếp đó, nó sẽ sử dụng 3 cánh tay robot để cố gắng khóa và kẹp vào một bộ phận cấu trúc trên bề mặt Swift – đó là vành gắn từng được dùng để cố định và vận chuyển kính thiên văn khi còn ở mặt đất. Nếu thành công, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử một tàu vũ trụ thương mại kết nối thành công với một tàu vũ trụ của chính phủ vốn không được thiết kế sẵn để ghép nối.
Hiện nay, kính thiên văn Swift đang hoạt động ở độ cao khoảng 360 km so với Trái Đất. Động cơ đẩy của Link sẽ được kích hoạt để từ từ đẩy Swift, nâng quỹ đạo của nó thêm 240 km (150 dặm) trở lại độ cao ban đầu. Trong vài năm tới, Kính viễn vọng Không gian Hubble của NASA cũng có thể sẽ phải thực hiện một chiến dịch cứu hộ tương tự.
Do các cơn bão Mặt Trời làm gia tăng lực cản của khí quyển, độ cao quỹ đạo của kính thiên văn Hubble cũng đang dần suy giảm.
Nhiệm vụ khẩn cấp với rủi ro cao nhưng phần thưởng lớn
Công ty Katalyst chỉ mất 9 tháng để chuẩn bị cho sứ mệnh này. NASA yêu cầu đẩy nhanh tiến độ vì nếu không nâng quỹ đạo, Swift được dự báo sẽ rơi và bị thiêu rụi trong khí quyển vào khoảng tháng 10. Trước đó, thời tiết xấu và các vấn đề kỹ thuật đã nhiều lần khiến vụ phóng Link phải hoãn vào phút chót.
Đây cũng là chuyến bay cuối cùng trong lịch sử của tên lửa nhiên liệu rắn Pegasus. Loại tên lửa phóng từ trên không này được lựa chọn vì quỹ đạo của Swift có độ nghiêng rất thấp (chỉ 20,6 độ so với đường xích đạo), và Pegasus có khả năng đưa tàu vũ trụ vào chính xác quỹ đạo này.
Trước khi nhiệm vụ bắt đầu, Giám đốc điều hành Katalyst, ông Ghonhee Lee, cho biết: “Đây là một nhiệm vụ có rủi ro cao nhưng cũng mang lại phần thưởng lớn”. Ông thẳng thắn nói rằng nguy cơ lớn nhất luôn là không phóng bất cứ thứ gì và chỉ biết đứng nhìn Swift bị thiêu rụi trong bầu khí quyển. “Đó chính là điều chúng tôi luôn nỗ lực để ngăn chặn, và đội ngũ của chúng tôi đã làm được điều đó.”
Xem thêm
Từ khóa NASA kính thiên văn
