Dầu thô Venezuela quay lại thị trường: Giá dầu Mỹ sẽ biến động ra sao?

Lý Ngọc
•
Thứ Sáu, 09/01/2026

Cùng với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Venezuela sẽ bàn giao 50 triệu thùng dầu thô, thị trường năng lượng Mỹ đang đứng trước một sự thay đổi mang tính cấu trúc. Lô “vàng đen” trị giá khoảng 2,8 tỷ USD này không chỉ được kỳ vọng sẽ tiếp tục kéo giảm giá dầu, mà còn được xem là hình thức bồi thường thực chất cho các tài sản của doanh nghiệp Mỹ đã bị tịch thu trái phép trong thời gian dài.

Tàu chở dầu Canopus Voyager gắn cờ Bahamas do Chevron thuê đã đến vùng biển Venezuela vào ụ tàu hôm thứ Ba, 12/8/2025 tại nhà máy lọc dầu Jose (Ảnh: Shutterstock)

Theo Fox News đưa tin hôm thứ Năm (ngày 8/1), đợt đầu tiên gồm 15–25 tàu chở dầu có thể sẽ cập cảng tại Texas, Louisiana và Mississippi sớm nhất vào tuần tới.

Giám đốc điều hành của Oil Price Information Service (OPIS), ông Jaime Brito, cho biết các nhà máy lọc dầu dọc bờ Vịnh Mexico của Mỹ trong nhiều năm qua vốn được thiết kế hoặc cải tạo специально để xử lý dầu thô siêu nặng của Venezuela.

So với những năm gần đây khi buộc phải sử dụng nguồn dầu thay thế đắt đỏ và phải vận chuyển đường dài, việc trực tiếp chế biến dầu Venezuela sẽ giúp các nhà máy lọc dầu này đạt hiệu suất cao nhất trong nhiều năm, đồng thời giảm chi phí sản xuất xăng và dầu diesel.

Trong phân tích sau giờ giao dịch hôm thứ Tư, Bloomberg ghi nhận một hiện tượng đáng chú ý: thông tin dầu Venezuela quay trở lại thị trường đã khiến giá dầu thô nặng của Canada giảm mạnh.

Trong vài năm qua, dầu thô Canada gần như độc chiếm thị trường Mỹ do thiếu cạnh tranh. Nay, với việc dầu thô nặng Merey của Venezuela – rẻ hơn khoảng 22 USD/thùng so với giá chuẩn – gia nhập thị trường, các nhà máy lọc dầu có dư địa thương lượng giá rất lớn, qua đó trực tiếp hạ chi phí đầu vào.

Reuters hôm thứ Tư (7/1) tiết lộ một chi tiết then chốt: một phần đáng kể trong số 50 triệu thùng dầu này ban đầu dự kiến xuất sang Trung Quốc, nhưng đã bị chuyển hướng giữa chừng sang Mỹ do sự can thiệp của Washington. Điều này không chỉ đảm bảo nguồn cung trong nước, mà còn giúp Mỹ thiết lập thế cân bằng chiến lược trong chuỗi cung ứng năng lượng.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Doug Burgum, trong cuộc phỏng vấn với Fox News, cho biết việc gia tăng dòng chảy dầu thô từ Venezuela là “tin rất tốt” đối với an ninh việc làm và giá xăng trong tương lai, đồng thời mang lại lợi ích trực tiếp cho chi tiêu của các hộ gia đình Mỹ.

Theo dự báo của GasBuddy, Giám đốc phân tích dầu mỏ Patrick De Haan cho rằng lô dầu này sẽ giúp kéo giá xăng bán lẻ trung bình toàn quốc năm 2026 xuống khoảng 2,97 USD/gallon, giảm 0,13–0,31 USD so với năm 2025, và là mức thấp nhất kể từ năm 2020.

Các phân tích thị trường nhận định rằng lợi ích từ chi phí năng lượng giảm sẽ cộng hưởng với lợi ích thuế từ “Đạo luật Lớn và Đẹp” (OBBBA), qua đó củng cố nền tảng tăng trưởng kinh tế năm 2026.

Bối cảnh mở rộng: Từ tịch thu tài sản đến hoàn trả bằng hiện vật

Để hiểu rõ nguồn gốc của việc bàn giao dầu mỏ lần này, cần quay lại những vấn đề lịch sử tồn đọng từ gần 20 năm trước.

Năm 2007, chính phủ của cố Tổng thống Venezuela Hugo Chávez ra lệnh quốc hữu hóa toàn bộ ngành dầu khí, cưỡng chế tịch thu tài sản của các tập đoàn Mỹ như ConocoPhillips và ExxonMobil. Theo sắc lệnh này, các tập đoàn dầu khí nước ngoài buộc phải chuyển giao quyền điều hành thực tế cho Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Venezuela (PdVSA) và chỉ được giữ lại tỷ lệ cổ phần thiểu số.

Do từ chối chấp nhận các điều khoản mang tính tước đoạt, ConocoPhillips và ExxonMobil đã rút khỏi thị trường Venezuela, đồng thời theo đuổi các vụ kiện quốc tế kéo dài gần 20 năm để đòi bồi thường.

Chính quyền Trump xác định việc bàn giao lô dầu trị giá 2,8 tỷ USD này là hành động “trả lại những gì vốn thuộc về nước Mỹ”, và về mặt pháp lý được xem là bước bồi thường hiện vật ban đầu cho thiệt hại lên tới hàng chục tỷ USD của doanh nghiệp Mỹ.

Sau khi Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị bắt vào đầu năm 2026 với các cáo buộc liên quan đến khủng bố ma túy, và chính phủ lâm thời lên nắm quyền, Mỹ đã nhanh chóng tiếp quản dòng dầu mỏ, trực tiếp chuyển hướng nguồn tài nguyên này về Mỹ.

Chính quyền Trump nhấn mạnh rằng việc bàn giao dầu thô mới chỉ là bước khởi đầu của quá trình bồi thường. Trong tương lai, Mỹ sẽ hỗ trợ Venezuela tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng, với mục tiêu khôi phục năng lực tăng trưởng kinh tế, qua đó hoàn tất việc hoàn trả đầy đủ các tài sản của doanh nghiệp Mỹ từng bị tịch thu.