Giá xăng ở Mỹ đã vượt quá 4 đô la/gallon, mức cao nhất kể từ năm 2022

Giá xăng tại Mỹ đã vượt mức trung bình 4 USD/gallon lần đầu tiên kể từ năm 2022, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình toàn quốc hiện ở mức 4,02 USD/gallon, cao hơn hơn 1 USD so với trước khi xung đột bùng phát. Đây là mức cao nhất trong gần bốn năm, kể từ sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Tuy nhiên, mức giá này chỉ là trung bình toàn quốc, và tại nhiều bang, người dân đã phải trả trên 4 USD/gallon (khoảng 105.000VND/3,7 lít) từ trước đó. Sự chênh lệch giá giữa các bang phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguồn cung địa phương, chi phí vận chuyển và mức thuế khác nhau.

Nguyên nhân chính của đợt tăng giá này là sự leo thang xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran kể từ cuối tháng 2. Giá dầu thô – thành phần chính để sản xuất xăng – đã tăng mạnh và biến động nhanh do chuỗi cung ứng bị gián đoạn và sản lượng từ các nhà sản xuất lớn tại Trung Đông bị cắt giảm. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến Mỹ mà còn khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao. Ví dụ, tại Paris, giá xăng lên tới khoảng 2,34 euro/lít, tương đương hơn 10 USD/gallon.

Giá xăng tăng đang gây áp lực lớn lên người tiêu dùng và doanh nghiệp. Khi chi phí nhiên liệu tăng, các hộ gia đình buộc phải cắt giảm chi tiêu ở những lĩnh vực khác. Đồng thời, chi phí vận chuyển tăng kéo theo giá của nhiều mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, hàng tiêu dùng và dịch vụ. Điều này góp phần làm gia tăng áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt.

Vấn đề giá nhiên liệu cũng trở thành chủ đề nóng trong bối cảnh chính trị, đặc biệt trong năm bầu cử. Một khảo sát của AP-NORC cho thấy 45% người trưởng thành tại Mỹ rất lo ngại về khả năng chi trả tiền xăng trong thời gian tới, tăng đáng kể so với trước đó. Điều này tạo áp lực lớn lên chính quyền khi phải đối mặt với chỉ trích từ phe đối lập.

Không chỉ xăng, giá dầu diesel – loại nhiên liệu chủ yếu cho vận tải hàng hóa – cũng tăng mạnh, hiện đạt khoảng 5,45 USD/gallon so với 3,76 USD trước chiến tranh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí logistics, khiến giá hàng hóa và dịch vụ tiếp tục leo thang. Thậm chí, Bưu điện Mỹ đã đề xuất áp dụng phụ phí tạm thời 8% đối với một số dịch vụ như Priority Mail.

Nếu xung đột kéo dài, giá dầu có thể tiếp tục tăng do hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu – bị gián đoạn. Các cuộc tấn công vào cơ sở dầu khí của các bên liên quan càng làm trầm trọng thêm lo ngại về nguồn cung.

Trước tình hình này, các biện pháp đã được đưa ra nhằm giảm áp lực giá, bao gồm việc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cam kết giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp. Mỹ cũng nới lỏng một số lệnh trừng phạt để tăng nguồn cung từ Venezuela và Nga, đồng thời tạm thời miễn một số quy định vận tải biển theo Đạo luật Jones.

Tuy vậy, hiệu quả của các biện pháp này vẫn chưa rõ ràng do thị trường năng lượng chịu tác động từ nhiều yếu tố. Ngoài ra, giá xăng thường có xu hướng tăng theo mùa do nhu cầu đi lại cao hơn và việc chuyển sang loại nhiên liệu mùa hè đắt hơn.

Dù Mỹ là nước xuất khẩu dầu ròng, nước này vẫn chịu ảnh hưởng từ giá dầu toàn cầu do đặc điểm của hệ thống lọc dầu và nhu cầu nhập khẩu một số loại dầu thô. Lịch sử cho thấy các xung đột địa chính trị thường khiến giá xăng tăng mạnh, như từng đạt đỉnh hơn 5 USD/gallon vào tháng 6/2022.

Nhìn chung, giá xăng tăng phản ánh tác động lan rộng của bất ổn địa chính trị, và nếu tình hình không sớm ổn định, áp lực lên người tiêu dùng và nền kinh tế có thể còn kéo dài.