Sau cuộc gặp Trump – Tập, ngày 27/9, Nhà Trắng đã công bố chi tiết kế hoạch giảm thuế song phương Mỹ – Trung. Mỗi bên sẽ hạ thuế đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu, dựa trên kim ngạch thương mại hai chiều năm 2024, qua đó dành cho nhau mức thuế đối ứng ưu đãi hơn.

Cảng Long Beach, Los Angeles, California, Mỹ, ngày 10/3/2026. (Ảnh: Robert V Schwemmer / Shutterstock)

Các danh mục hàng hóa do Nhà Trắng công bố cho thấy hai bên tập trung vào những nhóm hàng có tính bổ sung về cơ cấu ngành, đồng thời có sự chênh lệch lớn về số lượng mặt hàng. Mỹ đề xuất giảm thuế cho 77 nhóm hàng nhập từ Trung Quốc, chủ yếu là đồ chơi truyền thống và thiết bị gia dụng; trong khi Trung Quốc dự kiến giảm thuế cho 1.619 nhóm hàng từ Mỹ, chủ yếu là nông – lâm sản, than đá và thiết bị y tế công nghệ cao.

Danh mục của Mỹ

Danh mục giảm thuế của Mỹ gồm 77 mã hàng theo Hệ thống Thuế quan Hài hòa Mỹ (HTSUS), tập trung vào hàng tiêu dùng thiết yếu nhập từ Trung Quốc và không bao gồm lĩnh vực công nghệ cao hoặc sản xuất cốt lõi.

Các mặt hàng gồm pháo hoa, đồ dùng trên bàn ăn, đồ trang trí lễ hội, đồ chơi, chăn màn và đồ ga giường, ghế ăn dành cho trẻ em, ghế an toàn dành cho trẻ em trên ô tô, móc câu và một số mặt hàng gia dụng khác.

Trong danh mục đồ chơi, Mỹ loại trừ rõ ràng đồ chơi thông minh có chức năng liên lạc hoặc kết nối qua sóng vô tuyến, Wi-Fi, Ethernet hay Bluetooth. Một số phân tích cho rằng cách làm này có thể liên quan đến các cảnh báo trước đây về nguy cơ lỗ hổng bảo mật và cửa hậu trong sản phẩm Internet vạn vật (IoT) sản xuất tại Trung Quốc.

Danh mục của Trung Quốc

Danh mục Trung Quốc dự kiến giảm thuế gồm 1.619 mã hàng, tập trung vào hàng hóa Mỹ mà Trung Quốc cần nhập khẩu như nông sản, lâm sản, sản phẩm chăm sóc cá nhân, gỗ và thiết bị y tế.

Nhóm nông – lâm sản gồm ngô, lúa mì, thịt đông lạnh, thủy sản, gỗ và nguyên liệu sợi. Danh mục cũng gồm than đá của Mỹ và các thiết bị y tế tiên tiến như máy chụp cộng hưởng từ (MRI), máy chụp cắt lớp vi tính (CT), máy tạo nhịp tim, stent mạch máu, robot phẫu thuật và máy thở.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết việc đưa than đá của Mỹ vào khuôn khổ giảm thuế sẽ thúc đẩy nhập khẩu trong năm 2027 và 2028. Nhà Trắng cho biết Trung Quốc đồng ý mua ít nhất 10 triệu tấn than Mỹ mỗi năm trong hai năm này.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, sau khi mỗi bên hoàn tất các thủ tục pháp lý nội bộ, các mức giảm thuế sẽ được áp dụng đồng thời. Khoảng 90% hàng hóa trong thỏa thuận sẽ trở về mức thuế tối huệ quốc (MFN), tức phần lớn các mức thuế áp riêng đối với từng quốc gia sẽ trên thực tế được loại bỏ.

Đình chiến thương mại

Trước khi đạt được đồng thuận tại cuộc gặp Trump – Tập, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong đã gặp và trao đổi. Hai bên đồng ý gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại, vốn dự kiến hết hạn ngày 10/11, đến ngày 10/1/2027 nhằm dành thời gian cho vòng đàm phán kinh tế – thương mại quy mô lớn tiếp theo.

Hai nước cũng nhất trí thành lập Hội đồng Thương mại Mỹ – Trung, lập nhóm công tác về nông nghiệp và duy trì trao đổi định kỳ về các rào cản đầu tư. Nhóm công tác nông nghiệp do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ và Bộ Thương mại Trung Quốc đồng chủ trì, dự kiến họp lần đầu trước cuối năm 2026.

Ngoài ra, Mỹ và Trung Quốc đã thống nhất thiết lập kênh liên lạc về các sự cố liên quan đến AI và tổ chức cuộc đối thoại tiếp theo trước cuối tháng 11/2026.

Trí Đạt (t/h)