Gút – một dạng viêm khớp phổ biến có liên quan đến nồng độ axit uric cao – được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng cho đến năm 2035.

bệnh gút
(Ảnh: Shutterstock)

Nghiên cứu toàn cầu cho thấy số ca mắc bệnh gút đang gia tăng ở người trẻ.

Theo các nhà khoa học tại Trung Quốc, từ năm 1990 đến 2021, số ca mắc bệnh gút ở người từ 15 đến 39 tuổi đã tăng ổn định. Dù tỷ lệ mắc giữa các quốc gia có sự khác biệt đáng kể, nhưng tổng số người trẻ bị gút dự kiến vẫn tiếp tục tăng đến năm 2035.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Joint Bone Spine đã sử dụng dữ liệu năm 2021 từ Dự án Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (GBD), bao gồm 204 quốc gia trong vòng 30 năm.

Dữ liệu tập trung vào các chỉ số như tỷ lệ hiện mắc, tỷ lệ mắc mới và số năm sống chung với tàn tật do gút, nhằm phân tích xu hướng toàn cầu. Kết quả cho thấy cả ba chỉ số này đều có xu hướng tăng trên toàn thế giới.

Theo nghiên cứu, tỷ lệ hiện mắc và số năm sống chung với tàn tật do bệnh gút đã tăng 66%, còn số ca mắc mới tăng 62%. Vào năm 2021, những người từ 15 đến 39 tuổi chiếm gần 14% tổng số ca gút mới trên toàn thế giới.

Nam giới trong độ tuổi 35–39 và người sống ở các nước thu nhập cao chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với khu vực Bắc Mỹ thu nhập cao đứng đầu về tỷ lệ mắc bệnh.

Nghiên cứu cũng ghi nhận rằng nam giới có xu hướng sống chung với bệnh gút lâu hơn do chỉ số khối cơ thể (BMI) cao, trong khi phụ nữ thường mắc bệnh này có liên quan đến tình trạng suy giảm chức năng thận. 

Tổng số ca bệnh được dự báo sẽ tăng do dân số toàn cầu ngày càng nhiều, nhưng tỷ lệ mắc tính trên đầu người có thể sẽ giảm.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng cảnh báo rằng chất lượng dữ liệu – nhất là ở các nước thu nhập thấp – có thể là một hạn chế trong độ tin cậy của dữ liệu GBD.

Bệnh gút là gì?

Theo Mayo Clinic, gút là một dạng viêm khớp khá phổ biến, gây ra những cơn đau khớp dữ dội và đột ngột, kèm theo sưng tấy, đỏ và đau khi chạm vào. Bệnh thường xuất hiện ở ngón chân cái. 

Nguyên nhân là do các tinh thể urat tích tụ trong khớp, hình thành khi nồng độ axit uric trong máu quá cao. Axit uric là sản phẩm mà cơ thể tạo ra trong quá trình phân hủy purin – một hợp chất tự nhiên có trong nhiều loại thực phẩm. 

Các cơn gút có thể bùng phát bất kỳ lúc nào, thường là vào ban đêm, khiến khớp bị tổn thương cảm giác nóng rát, sưng và vô cùng nhạy cảm.

Theo Mayo Clinic, purin cũng có thể được tìm thấy trong một số loại thực phẩm như thịt đỏ, nội tạng động vật (như gan) và một số hải sản bao gồm cá cơm, cá mòi, trai, sò điệp, cá hồi vân và cá ngừ. Đồ uống có cồn, đặc biệt là bia, cùng với các loại nước ngọt chứa đường trái cây cũng có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu. 

Thông thường, axit uric sẽ hòa tan trong máu và được đào thải qua thận ra ngoài qua nước tiểu, nhưng khi cơ thể sản xuất quá nhiều hoặc quá ít axit uric, tinh thể urat có thể tích tụ. Theo Mayo Clinic, những tinh thể này sắc nhọn như đầu kim, gây ra đau đớn, viêm và sưng ở khớp hoặc mô xung quanh.

Các yếu tố nguy cơ của bệnh gút bao gồm:

  • Chế độ ăn giàu purin
  • Thừa cân – tình trạng khiến cơ thể sản sinh nhiều axit uric hơn và khiến thận gặp khó khăn trong việc đào thải chúng.
  • Một số tình trạng như tăng huyết áp không được điều trị, đái tháo đường, béo phì, hội chứng chuyển hóa, các bệnh tim hoặc thận
  • Một số loại thuốc
  • Tiền sử gia đình mắc bệnh gút
  • Giới tính nam

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không điều trị, bệnh gút có thể dẫn đến đau tăng dần và tổn thương khớp. Bệnh cũng có thể tiến triển thành các tình trạng nghiêm trọng hơn như gút tái phát, gút tiến triển hoặc sỏi thận. 

Mayo Clinic khuyến cáo bệnh nhân nên tìm đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu có sốt hoặc khớp trở nên nóng và viêm, vì đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng. Một số loại thuốc kháng viêm có thể giúp điều trị các đợt gút cấp và biến chứng liên quan.