Điều gì xảy ra khi bạn đi chân trần?

Zena le Roux
•
Thứ Tư, 26/08/2026

Đi chân trần mang lại lợi ích cho toàn bộ cơ thể, từ đầu đến chân. Nó không chỉ giúp cải thiện chức năng bàn chân mà còn giúp tăng cường hoạt động của não bộ.

Thiên nhiên tái cấu trúc não bộ của bạn như thế nào

“Bàn chân là điểm tiếp xúc chính của cơ thể với mặt đất và là nguồn cung cấp thông tin chủ yếu cho hệ thần kinh”, bác sĩ nắn chỉnh cột sống Mark Morningstar chia sẻ với The Epoch Times.

Bàn chân khỏe hơn

Những lợi ích rõ rệt nhất của việc đi chân trần thể hiện ở bàn chân và cách cơ thể vận động. Những người thường xuyên đi chân trần từ nhỏ thường có cấu trúc bàn chân và kiểu vận động khác biệt, trẻ em cũng phát triển kỹ năng bật nhảy và giữ thăng bằng tốt hơn.

Điều tương tự cũng được ghi nhận ở các vận động viên. Chẳng hạn, các vận động viên thể dục dụng cụ tập luyện bằng chân trần được cho là có khả năng kiểm soát thần kinh – cơ tốt hơn, độ ổn định cao hơn và cơ bàn chân khỏe hơn.

“Đi chân trần giúp các cơ nội tại nhỏ của bàn chân hoạt động hiệu quả nhất”, bác sĩ Morningstar cho biết. Các cơ nội tại nằm bên trong bàn chân, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thăng bằng và thực hiện các động tác tinh tế.

Giày dép hiện đại có thể làm giảm nhu cầu hoạt động tích cực của các cơ nội tại này. Chúng có xu hướng làm giảm mức độ hoạt động cần thiết của các cơ nhỏ ở bàn chân trong việc nâng đỡ vòm bàn chân. Theo thời gian, điều này làm hạn chế sự phát triển của các cơ và góp phần gây yếu cơ do ít được sử dụng.

Vì bàn chân là nền tảng cho sự vận động của cơ thể nên bàn chân yếu cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cột sống. “Đi chân trần có thể là một phương pháp hữu ích để thúc đẩy vận động lành mạnh và cải thiện tư thế”, bác sĩ Morningstar nói.

Bộ não điềm tĩnh và minh mẫn hơn

Lợi ích của việc đi chân trần không chỉ dừng lại ở đôi chân. Thói quen này còn hỗ trợ não bộ và hệ thần kinh.

Một nghiên cứu đã so sánh tác động của việc đi chân trần và đi giày thể thao đối với chức năng nhận thức ở thanh thiếu niên. Cả hai nhóm đều thực hiện các buổi đi bộ kéo dài 40 phút, 4 lần mỗi tuần trong 12 tuần. Các nhà nghiên cứu theo dõi hoạt động não bộ thông qua phương pháp đo điện não đồ (EEG) trước và sau khi chương trình kết thúc.

Đến cuối nghiên cứu, nhóm đi chân trần cho thấy có sự giảm đáng kể các sóng não liên quan đến căng thẳng và tình trạng hoạt động quá mức, đồng thời gia tăng các sóng não gắn liền với trạng thái tâm trí điềm tĩnh, thư giãn nhưng vẫn tỉnh táo. Nhóm này cũng cho thấy có sự cải thiện rõ rệt về tốc độ xử lý nhận thức và khả năng tập trung cũng như giảm mức độ căng thẳng tổng thể của não bộ.

“Bàn chân là một bộ phận của hệ thống thần kinh tích hợp”, bác sĩ Morningstar cho biết.

Một cách lý giải cho điều này là có thể bàn chân trần tiếp nhận được nhiều thông tin cảm giác hơn hẳn so với khi đi giày. Nhiều thụ thể thần kinh ở bàn chân liên tục truyền tín hiệu phản hồi về não bộ, trong khi việc cử động các ngón chân cũng làm tăng lưu thông máu và cung cấp oxy cho não.

Những tín hiệu cảm giác này cũng tác động đến hệ thần kinh tự chủ vốn hoạt động theo cơ chế tự động, giúp kiểm soát các chức năng như nhịp tim và phản ứng với căng thẳng. Việc tiếp xúc trực tiếp giữa bàn chân trần và các bề mặt tự nhiên đã được chứng minh là giúp thúc đẩy sự thư giãn và hỗ trợ cơ thể phục hồi sau căng thẳng.

“Điều này tạo thêm một cơ hội để hệ thần kinh cảm nhận được sự an toàn, sự hiện diện trọn vẹn và sự kết nối”, Sandra Nathan, chuyên gia tư vấn trị liệu tích hợp và chuyên gia điều hòa hệ thần kinh, chia sẻ với The Epoch Times.

Thay vì chìm đắm trong những suy nghĩ lo âu về quá khứ hay nỗi lo về tương lai, sự chú ý của bạn tự nhiên trở về với khoảnh khắc hiện tại, cảm nhận được mặt đất ngay dưới chân mình. “Sự chuyển hướng này rất quan trọng vì hệ thần kinh không chỉ phản ứng với suy nghĩ của chúng ta mà còn với cả những gì cơ thể đang trải nghiệm”, bà Nathan nói.

Đi chân trần cũng có thể giúp giảm viêm thông qua hai cơ chế: phản xạ học, trong đó áp lực lên lòng bàn chân kích thích các đầu mút thần kinh; và tiếp đất, xảy ra khi lòng bàn chân tiếp xúc trực tiếp với mặt đất. Đi chân trần cũng đã được chứng minh có thể làm tăng nồng độ serotonin.

Bề mặt dưới chân có quan trọng không?

Bề mặt dưới chân có thể làm thay đổi cách cơ thể phản ứng.

Cỏ tạo ra sự kích thích nhẹ nhàng. Các đầu mút thần kinh trong da cảm nhận những tiếp xúc nhẹ. Khi đi bộ trên cỏ, các thụ thể này liên tục truyền thông tin lên não, giúp các cơ ở bàn chân thực hiện những điều chỉnh nhỏ, từ đó cải thiện tư thế và khả năng giữ thăng bằng. Đây có thể là lý do đi chân trần trên cỏ được chứng minh có thể cải thiện khả năng giữ thăng bằng.

Cát giúp tăng cường sức mạnh cho các chi dưới. Khi gót chân lún xuống theo mỗi bước đi, các cơ ở bàn chân và chân phải hoạt động nhiều hơn để đẩy cơ thể về phía trước.

Những con đường mòn phủ đất, vỏ cây hoặc sỏi nhỏ tạo ra một dạng thử thách khác. Bề mặt không bằng phẳng tạo ra hiệu ứng giống như bấm huyệt, làm tăng dòng thông tin cảm giác truyền từ bàn chân lên hệ thần kinh trung ương, qua đó giúp cải thiện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát tư thế.

Nên bắt đầu như thế nào?

Bà Nathan luôn khuyên nên bắt đầu từ những bước nhỏ. “Bạn không cần dành hàng giờ đi bằng chân trần mới có thể nhận được những lợi ích tiềm năng. Ngay cả 5 hoặc 10 phút trên bề mặt an toàn, sạch sẽ như cỏ hoặc cát cũng có thể trở thành một khoảng thời gian dễ chịu để sống chậm lại và kết nối lại với chính mình”, bà nói.

Thay vì lo lắng liệu mình có thực hiện “đúng cách” hay không, bà khuyến khích mọi người nên giữ tâm thế tò mò: chú ý đến cảm giác dưới lòng bàn chân, chú ý đến nhịp thở, để ý xem vai có thả lỏng hơn hay những suy nghĩ có chậm lại hay không.

Bác sĩ Morningstar cho biết, mặc dù đi chân trần có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này. “Một người đã đi lại nhiều năm với những đôi giày rất cứng và có lớp đệm rất dày sẽ không thể đột ngột bắt đầu đi bộ quãng đường dài bằng chân trần”, ông nói. Bàn chân cần có thời gian để dần trở nên khỏe hơn.

Ông cho biết, những người mắc một số bệnh lý nhất định, bao gồm bệnh lý thần kinh do tiểu đường, biến dạng bàn chân nghiêm trọng, viêm khớp nặng, loãng xương kèm nguy cơ gãy xương cao và một số rối loạn thăng bằng, nhìn chung sẽ an toàn hơn khi đi giày dép có khả năng nâng đỡ bàn chân.

Bà Nathan cho biết, một trong những quan niệm sai lầm phổ biến nhất về điều hòa hệ thần kinh là mọi người kỳ vọng một phương pháp nào đó có thể thay đổi cuộc sống của họ chỉ sau một đêm. Trên thực tế, quá trình phục hồi thường diễn ra nhẹ nhàng hơn nhiều. “Hệ thần kinh học hỏi thông qua trải nghiệm. Mỗi khi chúng ta trải qua những khoảnh khắc an toàn, kết nối, bình tĩnh hoặc vui vẻ, chúng ta đang dạy cho hệ thần kinh một điều gì đó mới mẻ”, bà nói.

Với một số người, trải nghiệm đó có thể là đi chân trần; với những người khác, đó có thể là làm vườn, ngồi giữa thiên nhiên, hít thở chánh niệm hoặc dành thời gian bên những người khiến họ cảm thấy an toàn.

“Quá trình phục hồi diễn ra thông qua những trải nghiệm nhỏ về sự an toàn được lặp đi lặp lại theo thời gian”.