Khoảng 80 quốc gia và tổ chức khu vực hôm thứ Năm (24/9) đã ra tuyên bố chung tại Liên Hợp Quốc, yêu cầu khẩn cấp mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời lên án các hành động của Iran tại Vùng Vịnh cũng như các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen, Ả Rập Xê Út và Biển Đỏ, cho rằng những hành động này đang cản trở thương mại quốc tế và đe dọa an ninh năng lượng.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (Ảnh: 4kclips/shutterstock)

Tuyên bố do Ngoại trưởng Bahrain Abdullatif bin Rashid Al Zayani đọc trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York. Theo danh sách các bên ký kết, những nước tham gia gồm Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Bahrain và các quốc gia Vùng Vịnh khác, cùng Mỹ, Anh, Pháp, Đức và nhiều nước phương Tây. Liên minh châu Âu (EU), Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và Liên đoàn Arab (AL) cũng tham gia với tư cách tập thể.

Tuyên bố cho rằng các hoạt động của Iran tại eo biển Hormuz tiếp tục đe dọa an ninh quốc tế cũng như quyền và tự do hàng hải. Các bên yêu cầu lập tức mở lại hoàn toàn eo biển, cho phép tàu thuyền đi lại an toàn và không bị cản trở, đồng thời không được thu phí quá cảnh, áp đặt thêm điều kiện hoặc các khoản thu bất hợp pháp khác.

Ông Zayani cho biết so với thời điểm các bên cùng lên tiếng về vấn đề này khoảng 5 tháng trước, mối đe dọa hiện nay “vẫn rất thực tế và tiếp tục gia tăng”.

Tuyên bố đồng thời lên án lực lượng Houthi nối lại chiến sự tại Yemen, tiếp tục tấn công Ả Rập Xê Út và tiến hành các cuộc tấn công ở Biển Đỏ. Tuyên bố cảnh báo việc Houthi mở rộng hoạt động về phía eo biển Bab el-Mandeb sẽ tiếp tục đe dọa hoạt động vận tải biển quốc tế, an ninh hàng hải và thương mại toàn cầu.

Một ngày trước khi tuyên bố được công bố, một tàu thương mại ngoài khơi Oman đã bị tấn công, khiến một thủy thủ người Ấn Độ thiệt mạng. Hiện chưa có bên nào được xác định là thủ phạm vụ tấn công.

Ngày 24/9, liên minh quân sự do Ả Rập Xê Út dẫn đầu tại Yemen cho biết lực lượng phòng không đã đánh chặn và phá hủy 6 tên lửa đạn đạo do Houthi phóng nhằm vào Taif và Yanbu.

Sau đó, phía Houthi tuyên bố đã phóng hàng chục tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái nhằm vào tỉnh Jizan của Ả Rập Xê Út.

Lý Ngọc t/h