Bác sĩ Đài Loan bị điều tra vì môi giới ghép tạng trái phép ở Trung Quốc
- Lý Tịnh
- •
Một bác sĩ họ Trần tại Đài Loan bị kết án vì môi giới bệnh nhân sang Trung Quốc ghép tạng để trục lợi. Ngày 17/5, Ủy viên Giám sát Đài Loan Điền Thu Cẩn cho biết vụ việc đã làm dấy lên nghi vấn về việc một số bác sĩ tham gia môi giới ghép tạng, vi phạm đạo đức y khoa, nên cơ quan giám sát đã chính thức mở cuộc điều tra chủ động.
Môi giới bệnh nhân sang Trung Quốc ghép tạng, cơ quan giám sát vào cuộc
Bác sĩ họ Trần bị cáo buộc môi giới cho 9 bệnh nhân sang Trung Quốc ghép gan và thận để thu lợi bất chính. Viện Kiểm sát Chương Hóa đã truy tố ông theo Luật Cấy ghép Nội tạng Người. Ở phiên sơ thẩm, bác sĩ này bị tuyên án 2 năm tù, hoãn thi hành án trong 5 năm và phạt 5 triệu Đài tệ. Tòa phúc thẩm sau đó giữ nguyên phán quyết.
Trong thông cáo báo chí ngày 17/5, bà Điền Thu Cẩn, thành viên Viện Kiểm sát Chương Hóa, cho biết bác sĩ họ Trần, khi còn công tác tại Bệnh viện Cơ đốc giáo Chương Hóa, bị cáo buộc nhiều lần nhận tiền để môi giới bệnh nhân sang Trung Quốc ghép tạng và hướng dẫn liên quan đến phẫu thuật, vi phạm “Luật Cấy ghép Nội tạng Người”. Bà nói vụ án đã khiến dư luận đặt câu hỏi về việc một số bác sĩ tham gia môi giới cấy ghép nội tạng và vi phạm đạo đức nghề y. Sau nhiều tháng gửi công văn đến các cơ quan liên quan để tìm hiểu, bà đã chính thức đề nghị mở cuộc điều tra chủ động.
Bà Điền Thu Cẩn nhấn mạnh rằng các chuẩn mực quốc tế như “Tuyên bố về cấy ghép mô và nội tạng người” của Hiệp hội Y khoa Thế giới và “Tuyên bố Istanbul” đều kiên quyết phản đối du lịch ghép tạng và hành vi cưỡng bức thu hoạch nội tạng vì đây là các hành vi xâm hại nhân quyền nghiêm trọng.
Theo bà, cấy ghép nội tạng liên quan trực tiếp đến quyền sống của bệnh nhân và các quyền cơ bản của người hiến tạng, trong khi nghề y vốn gắn với mức độ tin cậy xã hội và trách nhiệm đạo đức rất cao. Nếu xảy ra hành vi vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực y đức, điều đó sẽ gây ảnh hưởng lớn đến hình ảnh giới y khoa và các giá trị nhân quyền.
Bà cũng cho rằng cần làm rõ liệu cơ chế truy xuất nguồn gốc đối với người dân Đài Loan ra nước ngoài ghép tạng đã đủ hoàn thiện hay chưa, các quy định hiện hành có tồn tại lỗ hổng cần sửa đổi hay không, cũng như liệu cơ quan chức năng đã thực sự tiến hành điều tra hành chính đối với các hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp mà tòa án xác định trong vụ bác sĩ họ Trần hay chưa.
Thu lợi hàng triệu Đài tệ từ mỗi bệnh nhân
Theo báo “SET News” của Đài Loan, trong thời gian làm việc tại Bệnh viện Cơ đốc giáo Chương Hóa, bác sĩ họ Trần đã cấu kết với y tá, nhân viên kinh doanh dược phẩm và chủ công ty công nghệ sinh học để môi giới trái phép 9 bệnh nhân Đài Loan sang Trung Quốc ghép gan và ghép thận. Nhóm này thu từ mỗi bệnh nhân khoản tiền dao động từ 3 triệu đến 7,5 triệu Đài tệ để trục lợi.
Quá trình điều tra của cơ quan công tố và cảnh sát cho thấy bác sĩ Trần từng là bác sĩ điều trị chính trong nhóm ghép gan tại Bệnh viện Cơ đốc giáo Chương Hóa. Trong thời gian này, ông lần lượt quen biết một người đàn ông họ Hoàng điều hành công ty công nghệ sinh học cùng vợ, một nữ nhân viên môi giới dịch vụ cấy ghép nội tạng xuyên eo biển họ Lâm, và một doanh nhân Đài Loan họ Hồng từng đến bệnh viện này phẫu thuật cắt dạ dày.
Phối hợp với Bệnh viện Tương Nhã số 3 đưa bệnh nhân sang Trung Quốc ghép tạng
Ngoài ra, thông qua các hoạt động giao lưu y khoa, bác sĩ họ Trần còn quen biết giám đốc Trung tâm Cấy ghép Nội tạng của “Bệnh viện Tương Nhã số 3 thuộc Đại học Trung Nam” ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Từ năm 2008, nhóm này bắt đầu đưa bệnh nhân sang Trung Quốc để ghép gan, trong đó có một bệnh nhân tử vong sau phẫu thuật.
Đến năm 2016, bác sĩ Trần tiếp tục hợp tác với nữ nhân viên môi giới y tế họ Lâm để đưa bệnh nhân sang Trung Quốc ghép gan. Tuy nhiên, ca phẫu thuật thất bại và bệnh nhân tử vong ngay tại chỗ.
Kết quả điều tra cho thấy trong quá trình khám bệnh, bác sĩ Trần đã thông báo với bệnh nhân rằng họ có thể trao đổi với người đàn ông họ Hoàng — người phụ trách công ty công nghệ sinh học — về “chi phí nguồn tạng hiến” trước khi sang Trung Quốc thực hiện phẫu thuật cấy ghép. Chi phí ghép gan hoặc phổi dao động khoảng từ 5 triệu đến 7,5 triệu Đài tệ, trong khi ghép thận khoảng từ 3 triệu đến 3,5 triệu Đài tệ.
Môi giới 9 bệnh nhân ghép tạng, 5 người tử vong sau phẫu thuật
Theo bản án, thông qua sự môi giới của bác sĩ Trần, tổng cộng có 9 bệnh nhân sang Trung Quốc ghép tạng. Trong đó, 5 người được ghép gan; có một bệnh nhân chi tới 14 triệu Đài tệ nhưng qua đời chưa đầy hai tuần sau ca mổ. Ba bệnh nhân khác lần lượt tử vong trong vòng hai năm, còn một người qua đời sau năm năm hậu phẫu.
Tòa án nhận định bác sĩ Trần là chuyên gia hàng đầu về cấy ghép nhưng lại lợi dụng tâm lý muốn cứu sống bản thân của bệnh nhân để trục lợi, vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc hiến tạng không vụ lợi. Tuy nhiên, tòa cũng cân nhắc việc bị cáo đã thừa nhận hành vi phạm tội và giao nộp toàn bộ khoản thu bất chính nên khả năng tái phạm thấp.
Cuối cùng, vào tháng 7/2025, tòa sơ thẩm tuyên phạt bác sĩ Trần 2 năm tù, cho hưởng án treo 5 năm, phạt tiền 5 triệu Đài tệ và tịch thu 14,66 triệu Đài tệ thu lợi bất hợp pháp. Đến tháng 3/2026, tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Bệnh viện Tương Nhã số 3 vướng nghi vấn mổ cướp nội tạng sống
Theo điều tra của tổ chức “WOIPFG” (Tổ chức Quốc tế Điều tra Cuộc đàn áp Pháp Luân Công), trước năm 1999, Trung Quốc có chưa đến 100 bệnh viện thực hiện ghép tạng và mỗi cơ sở thực hiện chưa đến 100 ca ghép mỗi năm. Tuy nhiên, sau năm 1999, số lượng bệnh viện cấy ghép nội tạng tăng bùng nổ. Trong số đó có Bệnh viện Tương Nhã số 3 — nơi vị giám đốc trung tâm cấy ghép nội tạng từng giao lưu y khoa với bác sĩ họ Trần của Đài Loan công tác — được xem là một trong những trung tâm ghép tạng quy mô lớn hình thành sớm tại Trung Quốc.
Năm 2023, Bệnh viện Tương Nhã số 3 ở tỉnh Hồ Nam từng bị phanh phui bê bối sau khi nhiều nhân viên y tế đồng loạt tố cáo ban lãnh đạo. Các cáo buộc bao gồm việc trưởng khoa để sinh viên tự thực hiện kiểm tra y tế dẫn đến bệnh nhân tử vong, cũng như nghi vấn bệnh viện từng đóng vai trò là trung tâm điều phối nội tạng toàn quốc phục vụ hoạt động “mổ cướp nội tạng sống” của chính quyền Trung Quốc.
Năm 2016, tổ chức điều tra độc lập ở hải ngoại “Tổ chức Quốc tế Điều tra Cuộc đàn áp Pháp Luân Công” đã công bố một báo cáo, trong đó mô tả chi tiết vị thế dẫn đầu của Bệnh viện Tương Nhã số 3 trong lĩnh vực ghép tạng tại Trung Quốc, đồng thời nêu ra các nghi vấn về hoạt động thu hoạch nội tạng cưỡng bức phía sau hệ thống này.
Ngoài ra, trong những năm gần đây, hàng loạt vụ mất tích dân số tại Trung Quốc cũng làm dấy lên nghi ngờ từ dư luận quốc tế về mối liên hệ giữa các vụ việc này với ngành công nghiệp cấy ghép nội tạng quy mô lớn. Các vụ mất tích hàng loạt, hoạt động khám sức khỏe học sinh và việc nhà chức trách kiểm soát thông tin liên quan đến các vụ mất tích đều bị cho là có liên quan đến nguồn nội tạng bất hợp pháp.
Xem thêm
Từ khóa Mổ cướp nội tạng Ghép tạng Thu hoạch nội tạng sống
