Bulgaria sắp có nữ tổng thống dân cử đầu tiên sau khi ông Gyurov nhận thua

Lý Ngọc
•
Thứ Hai, 02/11/2026

Ông Andrey Gyurov thừa nhận thất bại trong vòng 2 bầu cử tổng thống Bulgaria hôm Chủ nhật (1/11), khi kết quả kiểm phiếu sơ bộ cho thấy quyền Tổng thống Iliana Iotova giành gần 58% số phiếu.

Bà Iotova, 61 tuổi, hiện giữ chức quyền tổng thống Bulgaria. (Ảnh: President.bg, CC BY 2.5 BG, qua Wikimedia Commons)

Ủy ban Bầu cử Trung ương (CIK) đã bắt đầu công bố kết quả sơ bộ trên trang web của mình, hãng thông tấn nhà nước Bulgaria BTA đưa tin lúc 1h03 sáng thứ Hai (2/11, giờ địa phương). Với 52,42% biên bản kiểm phiếu đã được xử lý, liên danh của bà Iotova và ông Kiril Valchev được 57,95% (580.918 phiếu), liên danh của ông Gyurov và ông Georgi Kandev được 39,01% (390.988 phiếu). Còn lại 3,04% cử tri chọn ô “Tôi không ủng hộ ai”.

Kết quả kiểm phiếu song song của các hãng thăm dò cũng cho thấy cách biệt tương tự. Khi kiểm phiếu song song hoàn tất, hãng Trend ghi nhận bà Iotova được 58,1%, ông Gyurov 38,9%. Số liệu của hãng Myara là 58,2% và 38,6%. Kết quả chính thức cuối cùng sẽ do CIK công bố.

Trước đó, hai cuộc thăm dò cử tri sau khi bỏ phiếu, công bố lúc phòng phiếu đóng cửa vào 20h (18h GMT), cho thấy cách biệt hẹp hơn: bà Iotova khoảng 51%, ông Gyurov 43–45%, theo Reuters.

Ông Gyurov: “Người dân Bulgaria đã bỏ phiếu như vậy”

Trang tin FrogNews của Bulgaria đưa lời ông Gyurov trong phát biểu đầu tiên sau vòng hai: “Chúng tôi chấp nhận kết quả như những gì chúng tôi đã thấy, dù kết quả từ các cuộc thăm dò sau bỏ phiếu tới kiểm phiếu song song có bất ngờ đến đâu”. Ông nói thêm: “Người dân Bulgaria đã bỏ phiếu như vậy”.

Ông thừa nhận bất ngờ vì cách biệt lớn: sau vòng một, ông không nghĩ hai ứng viên lại cách nhau nhiều đến thế. Ông cho biết phe mình sẽ phân tích kết quả và nguyên nhân thất bại.

“Với tất cả những ai tin rằng Bulgaria có một con đường mới, tôi hiểu kết quả này phần nào khiến họ thất vọng. Không có gì là vô ích, và điều tốt đẹp nhất vẫn còn ở phía trước. Chúng tôi đã tạo ra một nền tảng tốt để tiếp tục xây dựng”, ông Gyurov nói.

Ông cảnh báo thời gian tới sẽ khó khăn và kêu gọi các lực lượng chính trị tìm kiếm mục tiêu chung dù còn khác biệt. Ông nói: “Cuộc vận động tranh cử đã gây chia rẽ đủ rồi, nhưng tôi nghĩ mỗi chúng ta đều có những điều gắn kết nhau nhiều hơn những điều chia rẽ”.

Ông Gyurov cũng cho rằng bầu cử kết thúc không có nghĩa là trách nhiệm chính trị chấm dứt. “Chúng ta phải yêu cầu nhà nước chịu trách nhiệm, vì nhà nước phải làm việc cho người dân Bulgaria, chứ không phải cho chính mình”, ông nhấn mạnh.

Ứng viên phó tổng thống Georgi Kandev chúc mừng phe thắng cử, nhưng kêu gọi người dân theo dõi xem các lời hứa tranh cử có được thực hiện hay không. Ông cho rằng công việc chính trị của ông và ông Gyurov sẽ không dừng lại khi bầu cử kết thúc.

Bà Iotova sắp thành nữ tổng thống dân cử đầu tiên

Nếu kết quả được xác nhận, bà Iotova, 61 tuổi, sẽ trở thành nữ tổng thống dân cử đầu tiên của Bulgaria. Chức tổng thống ở nước này chủ yếu mang tính nghi lễ.

Bà Iotova là cựu nghị sĩ Nghị viện châu Âu thuộc phe xã hội, và trong cuộc bầu cử này được đảng cầm quyền trung tả Bulgaria Tiến bộ (PB) ủng hộ. Bà cũng từng là người phát ngôn và quan chức cấp cao của Đảng Xã hội Bulgaria (BSP), đảng kế thừa Đảng Cộng sản từng cầm quyền ở nước này, hãng thông tấn Đức DPA cho biết.

Đang là phó tổng thống, bà tự động lên nắm quyền tổng thống từ tháng 1, khi ông Rumen Radev, đồng minh của bà, từ chức để ra tranh cử trong cuộc bầu cử quốc hội trước thời hạn. Ông Radev trở thành thủ tướng sau khi đảng PB của ông thắng cử hồi tháng 4.

Ông Gyurov, 50 tuổi, từng giữ chức thủ tướng tạm quyền trong năm nay. Ông được các đảng cải cách thân phương Tây và nhiều chính trị gia thiên hữu ủng hộ, trong đó có cựu Thủ tướng Boyko Borissov.

Cuộc chiến ở Ukraine phủ bóng cuộc bầu cử

Cuộc chiến ở Ukraine ảnh hưởng lớn tới cuộc bầu cử ở Bulgaria, quốc gia thành viên EU và NATO nằm ở sườn phía đông của cả hai khối.

Trong mùa tranh cử, bà Iotova nhiều lần kêu gọi giải quyết xung đột bằng đàm phán với Nga và nói muốn làm “tổng thống của hòa bình”. Bà cũng ngỏ ý sẵn sàng nói chuyện với Tổng thống Nga Vladimir Putin nếu được các cơ quan có thẩm quyền của Bulgaria cho phép.

Hôm Chủ nhật, bà Iotova nói đã bỏ phiếu để Bulgaria là “một quốc gia mạnh trong một châu Âu mạnh”, nhưng cũng để đất nước có chính sách đối ngoại riêng và có tiếng nói khi cần đứng lên bảo vệ “điều quan trọng nhất, đó là lợi ích quốc gia”.

Ngược lại, ông Gyurov chủ trương gắn kết chặt hơn với các đối tác phương Tây và ủng hộ Ukraine mạnh hơn trước cuộc xâm lược toàn diện của Nga. Khi làm thủ tướng, ông đã ký thỏa thuận hợp tác an ninh với Kiev. “Hôm nay tôi đã bỏ phiếu cho một Bulgaria an toàn, ổn định và thuộc về châu Âu”, ông nói sau khi bỏ phiếu.

Dù khác nhau về quan điểm, cả hai ứng viên đều kêu gọi chấm dứt chiến tranh bằng ngoại giao.

Cuộc bầu cử diễn ra sau loạt vụ tấn công bằng thiết bị không người lái nhằm vào tàu buôn ngoài khơi bờ Biển Đen của Bulgaria trong tháng qua. Khoảng 24 thủy thủ có thể đã thiệt mạng. Hôm thứ Tư (28/10), một tàu container của Hy Lạp bị chìm sau khi trúng xuồng không người lái tấn công.

Các vụ tấn công bị quốc tế lên án, làm dấy lên lo ngại cuộc chiến ở Ukraine đang lan rộng, và khiến Chính phủ Bulgaria đề nghị đồng minh giúp tăng cường an ninh hàng hải. Cả hai ứng viên đều lên án các vụ này, còn Thủ tướng Radev nói hệ quả của chúng “có lợi cho Liên bang Nga”.

Phe đối lập: Kết quả cho thấy cử tri bất mãn với chính phủ

Cuộc bầu cử cũng được coi là phép thử cho chính phủ trung tả của ông Radev, nhậm chức hồi tháng 5 trong lúc người dân ngày càng lo về chi phí sinh hoạt và giá nhiên liệu tăng.

Phe đối lập thân phương Tây cho rằng dù bà Iotova thắng, kết quả vẫn phản ánh sự bất mãn với chính phủ. Ông Assen Vassilev, lãnh đạo đảng tự do Chúng ta Tiếp tục Thay đổi (PP), cáo buộc chính phủ không giải quyết được vấn đề thu nhập, giá cả và ảnh hưởng của giới tài phiệt. Ông dẫn chứng số phiếu bầu cho ông Gyurov tăng gần gấp đôi so với vòng một.

Các hãng thăm dò ước tính tỷ lệ cử tri đi bầu chỉ đạt 29,1%. Con số này cao hơn vòng một hôm 25/10, khi tỷ lệ đi bầu là 23%, thấp kỷ lục, theo Reuters. Dù vậy, chưa đến 2 triệu trong số khoảng 6,5 triệu cử tri đủ điều kiện của Bulgaria đã đi bỏ phiếu.