Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch không phát miễn phí túi nilon, đồ nhựa dùng một lần, thay cho quy định cấm sử dụng sau năm 2025.

Một điểm tập kết phế liệu tại Cam Ranh, Khánh Hòa, ngày 29/11/2026. (Ảnh: Sergey Nikonov/Shutterstock)

Đề xuất này nằm trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường do Bộ Nông nghiệp và Môi trường soạn.

Theo Điểm d Khoản 5 Điều 93 dự thảo quy định UBND cấp tỉnh có trách nhiệm ban hành quy định hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa một lần, không cung cấp miễn phí bao bì nhựa, túi nilon khó phân hủy sinh học và sản phẩm nhựa dùng một lần tại các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch.

Sản phẩm nhựa dùng một lần, theo định nghĩa tại Điều 3 dự thảo, gồm khay, hộp đựng thực phẩm, bát, đũa, ly, cốc, dao, thìa, dĩa, ống hút và các dụng cụ ăn uống khác có thành phần nhựa, được thiết kế để sử dụng một lần rồi thải bỏ. Bao bì nhựa khó phân hủy sinh học là bao bì làm chủ yếu từ polyme gốc dầu mỏ như PE, PP, PS, PVC, PET, thường khó phân hủy trong nước, trong đất hay ở bãi chôn lấp.

Đồng thời, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm ban hành quy định không lưu hành và sử dụng túi ni lông khó phân hủy sinh học có độ dày một lớp màng mỏng hơn 30 µm, trừ trường hợp sản xuất để xuất khẩu hoặc sản xuất, nhập khẩu để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường, đồng thời ban hành quy định

Theo lộ trình, từ ngày 31/12/2030, dừng sản xuất và nhập khẩu túi ni lông khó phân hủy sinh học có độ dày một lớp màng mỏng hơn 30 µm, trừ trường hợp sản xuất để xuất khẩu hoặc sản xuất, nhập khẩu để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường. Giảm dần việc sản xuất và nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học.

Sau ngày 31/12/2030, dừng sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần (gồm ống hút, dao, thìa, dĩa, hộp nhựa xốp đóng gói, chứa đựng thực phẩm) (trừ sản phẩm được chứng nhận nhãn sinh thái Việt Nam), bao bì nhựa khó phân hủy sinh học, trừ trường hợp sản xuất để xuất khẩu và trường hợp sản xuất, nhập khẩu bao bì nhựa khó phân hủy sinh học để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường.

Theo đó, so với quy định hiện hành – Nghị định 08/2022/NĐ-CP, thay vì cấm lưu hành, sử dụng úi nilon, đồ nhựa dùng một lần tại các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch sau năm 2025, dự thảo yêu cầu các cơ sở này hạn chế sử dụng, không cung cấp miễn phí.

Ngoài ra, mốc dừng sản xuất, nhập khẩu túi nilon khó phân hủy sinh học loại mỏng được lùi từ ngày 1/1/2026 tới ngày 31/12/2030 tại dự thảo nghị định. Khoản 1 Điều 93 dự thảo, cấm sản xuất và nhập khẩu túi ni lông có màng dày dưới 30 µm (thuộc nhóm siêu mỏng, rất khó phân hủy) và không đề cập đến loại túi có độ dày dưới 50 µm, kích thước 50 cm x 50 cm.

Dự thảo giữ mốc dừng sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần (ống hút, dao, thìa, dĩa, hộp xốp đựng thực phẩm và các sản phẩm nhựa dùng một lần khác, trừ sản phẩm được chứng nhận nhãn sinh thái Việt Nam) và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học (trừ trường hợp sản xuất để xuất khẩu và trường hợp sản xuất, nhập khẩu bao bì nhựa khó phân hủy sinh học để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường) sau ngày 31/12/2030 như Nghị định 08/2022.

Dự thảo giao Bộ Tài chính ban hành hoặc trình ban hành mức thuế, phí bảo vệ môi trường đối với bao bì nhựa, túi nilon khó phân hủy sinh học, sản phẩm nhựa dùng một lần, cùng cơ chế khuyến khích, ưu đãi sản xuất sản phẩm thay thế nhựa dùng một lần, vật liệu sinh học phân hủy hoàn toàn.

Ngoài lộ trình giảm nhựa, Điều 106 dự thảo yêu cầu từ ngày 1/1/2030, nhà sản xuất bao bì nhựa, bao bì giấy trong nước bảo đảm tỷ lệ vật liệu tái chế tối thiểu. Mức này là 10% với bao bì nhựa (gồm bao bì đựng đồ uống, thực phẩm, túi nilon, bao bì vận chuyển) và 20% với bao bì giấy công nghiệp, bao gói dùng trong lưu thông hàng hóa.

Các nội dung trên vẫn là đề xuất trong dự thảo, chưa được ban hành.