Sự trân trọng lặng lẽ của người cha là một trong những món quà quý nhất với con gái. Nhà phân tâm học Erica Komisar cho biết bé gái được cha trân trọng sẽ tự tin hơn khi vào đời.

(Ảnh minh họa: Shutterstock)

Cha tôi vẫn nhớ, hồi hai cô con gái của ông còn nhỏ, các con mê những bộ đồ “sặc sỡ, lấp lánh” đến nhường nào. Hai cô bé diện váy múa ba lê, đội vương miện, đeo vòng cổ, phối đồ vừa ngộ nghĩnh vừa lệch tông. Thế nhưng niềm vui hồn nhiên toát ra từ các con đã khiến ông xúc động sâu sắc.

Khoảng 30 năm sau, cảm xúc ấy vẫn còn vương vấn trong lòng ông.

Cha tôi, ông Michael, kể với The Epoch Times: “Các con chẳng biết gì về gu ăn mặc, có lúc còn tự diện thành những bộ dạng buồn cười. Nhưng hóa trang thành công chúa mang lại cho các con niềm vui trọn vẹn. Tôi thấy trách nhiệm của mình là củng cố cảm giác về giá trị bản thân ấy cho các con, và việc ấy chẳng có gì khó”.

“Tôi nghĩ người cha có thể làm điều này cho con gái, không chỉ lúc các con diện những bộ đồ kỳ quặc mà mọi lúc”, ông nói thêm. “Nhất là khi cuộc sống trở nên khó khăn, vì đời người rồi sẽ có những lúc như vậy”.

Sự trân trọng và ghi nhận lặng lẽ như thế là một trong những món quà quan trọng nhất mà người cha có thể dành cho con gái.

Nhà phân tâm học Erica Komisar, cũng là chuyên gia hướng dẫn nuôi dạy con và tác giả sách, nói với The Epoch Times: “Bé gái được cha trân trọng sẽ sẵn sàng thử thách bản thân hơn, ham khám phá hơn và tự tin hơn khi bước vào xã hội. Khi làm cha, sự trân trọng bạn dành cho con có sức mạnh rất lớn”.

Một bé gái lớn lên mà thiếu sự đồng hành và nâng đỡ ổn định của cha sẽ chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực. Các số liệu thống kê liên quan giờ đã thành một danh sách dài dằng dặc, buồn và nghe mãi đã thấy mệt. Phụ nữ lớn lên trong gia đình vắng cha có khả năng mang thai ở tuổi vị thành niên cao gấp 7 lần, khả năng bỏ học và mắc béo phì cũng cao gấp đôi.

Ông Ray Guarendi, nhà tâm lý học lâm sàng, chuyên gia nuôi dạy con và tác giả sách, nói: “Kết quả nghiên cứu rất rõ ràng. Cách tốt nhất để nuôi dạy con là có cha và mẹ yêu thương, gắn bó với nhau và cùng nhau nuôi con”.

Mô hình gia đình này mang lại kết quả tốt hơn về mọi mặt, ông Guarendi nhận định. Tỷ lệ trầm cảm, rối loạn lo âu, lạm dụng thuốc, ma túy và nghiện rượu thấp hơn, trong khi thành tích học tập, cách nhìn nhận bản thân và các mối quan hệ của trẻ cũng tốt hơn.

Tấm gương người cha

Thời gian và những nghiên cứu ngày càng sâu giúp chúng ta hiểu rõ hơn rằng người cha tích cực tham gia vào quá trình con gái lớn lên sẽ trao cho con món quà quý giá không gì thay thế được, đặt nền móng cho thành công của con sau này.

Một trong những vai trò quan trọng nhất của người cha là làm tấm gương về cách cư xử đúng mực của một người đàn ông, và cho con thấy thế nào là mối quan hệ nam nữ lành mạnh.

“Người cha có thể cho con gái thấy một người đàn ông tốt đối xử với vợ mình như thế nào. Có thể nói xa hơn nữa: chỉ người cha mới cho con gái thấy một người đàn ông, một người đàn ông tốt, nên đối xử với phụ nữ ra sao”, ông Guarendi nói.

Sự quan tâm, tôn trọng, yêu thương và che chở mà người cha dành cho cô con gái nhỏ và mẹ của bé sẽ vẽ nên một khuôn mẫu quan trọng trong tâm hồn và trí óc của bé. Bé không chỉ thấy an toàn, yên tâm mà còn hình thành những kỳ vọng lành mạnh cho mối quan hệ lứa đôi sau này.

Bác sĩ nhi khoa William Sears, tác giả nhiều cuốn sách về nuôi dạy con, gửi lời nhắn thẳng tới các ông bố: “Hãy làm tấm gương về sự nam tính. Bạn đang dựng cho các con gái hình mẫu người chồng mà bạn mong các con sẽ chọn”.

Với ông Sears, thành công là khi một ngày nào đó con gái bạn nói: “Con muốn lấy một người giống như người mà mẹ đã lấy”.

Trong một gia đình lành mạnh, mối tình đầu của bé gái là cha. Bà Komisar giải thích rằng vào khoảng 3 tuổi, người cha trở thành “người để bé yêu mến”, tức là người bé hướng sự quan tâm tới, qua đó hình thành hình dung của bé về nam giới. Đây là bước quan trọng trong quá trình phát triển, khi bé bắt đầu tách dần khỏi mẹ. Bà nhận định sự chuyển hướng ban đầu từ mẹ sang cha sẽ trở thành “khuôn mẫu cho những mối quan hệ lãng mạn đầy tin cậy, yêu thương và gắn bó sau này”.

Tuy nhiên, người cha không chỉ là khuôn mẫu cho quan hệ nam nữ. Ông còn giữ vai trò quan trọng trong việc dạy con, dù là con gái hay con trai, biết điều tiết một số cảm xúc và hành vi.

“Người cha giúp kiềm chế những hành vi hung hăng, kích động, liều lĩnh và bốc đồng. Ở mặt tích cực, họ khuyến khích con dám mạo hiểm nhưng có cân nhắc. Họ khuyến khích tính tự lập và cả sự kiên cường”, bà Komisar nói.

Ở mặt này, người cha vừa khác biệt vừa tạo thế cân bằng với người mẹ, người nuôi dưỡng con bằng sự thấu cảm. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cần được vỗ về, nhưng cũng cần những trò vật lộn, đùa nghịch mà người cha mang lại. Các trò chơi vận động, thường do cha khởi xướng, rất quan trọng với sự phát triển của trẻ, tạo nền tảng để trẻ rèn khả năng thích nghi, sự kiên cường và kỹ năng giải quyết vấn đề.

“Mối quan hệ giữa cha và con gái có một nét gì đó khiến bé gái cảm thấy mình có thể tung cánh giữa thế giới rộng lớn”, bà Komisar chia sẻ.

Bà giải thích tiếp rằng cơ thể người cha tiết ra lượng lớn hormone vasopressin. “Cả mẹ và cha đều tiết vasopressin, nhưng cha tiết nhiều hơn. Chúng tôi gọi đó là ‘hormone gây hấn để bảo vệ’. Hormone này chi phối nhiều cách người cha tương tác với con”.

Cả cha và mẹ đều tiết oxytocin, loại “hormone gắn kết”. Ở người mẹ, hormone này thúc đẩy cách chăm con tinh tế, giàu thấu cảm. Còn ở người cha, oxytocin biểu hiện thành những cái chạm, cử chỉ vui đùa, rất quan trọng với sự phát triển và sự kiên cường của trẻ.

Vì thế, người cha không chỉ mang lại cho con cảm giác hào hứng một cách lành mạnh, mà còn củng cố sự tự tin, kiên cường của con và giữ cho những hành vi hiếu động ấy không vượt khỏi tầm kiểm soát. Đó chính là vai trò điều tiết hành vi hung hăng và liều lĩnh của người cha.

Cái giá của việc thiếu cha

Bài học từ thảo nguyên châu Phi cũng đúng với gia đình chúng ta. Các nhà nghiên cứu Đại học Exeter phát hiện khi những con voi đực lớn tuổi bị đưa ra khỏi đàn, voi trẻ trở nên hung hăng và sợ hãi hơn trước những thứ không phải voi, như xe cộ, gia súc và các loài vật khác. Ngược lại, sự hiện diện của voi đực trưởng thành thường giúp trấn an và ổn định từng con trong đàn.

Dù các nhà nghiên cứu chỉ khảo sát những đàn voi toàn con đực, nguyên lý cốt lõi vẫn đúng. Trong một nhóm xã hội hay một gia đình cũng vậy, không gì thay thế được vai trò giữ ổn định và trấn an của một người đàn ông đáng tin cậy.

Vì những lý do đó và nhiều lý do khác, người cha vắng mặt hay bạo hành sẽ để lại khoảng trống trong cuộc đời bé gái. Song điều đó không có nghĩa là không ai lấp được khoảng trống này.

Làm cha không chỉ dừng ở quan hệ huyết thống. Một người đàn ông chính trực, đáng tin cậy có thể trở thành hình mẫu người cha trong đời một bé gái, nhờ tình yêu thương và sự toàn tâm lo cho hạnh phúc của bé.

“Nếu cha ruột không thể hoặc không muốn tham gia nuôi dạy con, bạn cần tìm cho con gái một hình mẫu người cha. Có như vậy, bé mới lớn lên bên một người cha yêu thương, hiền hòa, vững vàng, đáng tin cậy, có trách nhiệm, đáng để con tin tưởng, biết khen ngợi, chu đáo và giàu thấu cảm”, bà Komisar nói.

Ông Guarendi đồng tình: “Bé cần thấy một người đàn ông tốt trông như thế nào. Có thể bé không thấy cha ruột thể hiện những phẩm chất ấy, và hình ảnh về đàn ông của bé lại đến từ người cha nhiều khuyết điểm. Khi đó, ít nhất bé vẫn có thể nhìn vào một người anh, một người chú hay một người ông. Bé sẽ nhận ra họ khác biệt và đáng kính trọng đến nhường nào”.

Người cha (hay hình mẫu người cha) nào nghĩ con gái không cần mình chỉ vì con là con gái thì đã lầm to, bà Komisar nhận định. Người cha có thể tham gia theo nhiều cách. Kể cả khi không quen chơi với con gái nhỏ, người cha cũng đừng ngần ngại mà hãy chủ động tham gia.

“Người cha ngồi xuống chơi trò tiệc trà cùng con gái là điều tuyệt vời, dẫn con ra ngoài đá bóng cũng rất tốt. Ít tham gia có lẽ là một trong những sai lầm lớn nhất mà người cha có thể mắc phải”, bà nói.

Nuôi dạy “công chúa nhỏ của bố” vui vẻ, khỏe mạnh

[ẢNH: ảnh minh họa cha đọc sách cùng con gái (đồ họa của The Epoch Times) — Link tệp ảnh: https://img.theepochtimes.com/assets/uploads/2026/10/05/id6099810-father-and-daughter-read-book.jpg · Tiêu đề ảnh: Người cha đọc sách cùng con gái · Chú thích: Một người cha tận tâm và yêu thương sẽ trao cho con gái món quà không gì thay thế được. (Ảnh: Rae Li/ The Epoch Times) · Nguồn: The Epoch Times — trang bài gốc — đồ họa do Rae Li thực hiện cho The Epoch Times]

Làm sao để người cha không mắc sai lầm ít tham gia ấy? Ngay từ đầu, cha nên xây dựng với con gái mối quan hệ gần gũi, yêu thương và tôn trọng lẫn nhau. Ông Sears gợi ý những buổi “hẹn hò cha – con gái”.

“Một cô con gái của tôi từng cho tôi xem bức ảnh ngày nào con cũng ngắm. Trong ảnh, tôi đang cài một bông hồng xinh lên váy con trước buổi ‘hẹn hò cha – con gái’ của hai cha con”, ông Sears nhớ lại.

Thời gian ông Sears dành cho các con gái khi các cô còn nhỏ không chỉ tạo nên sợi dây tình cảm sâu sắc mà còn để lại những kỷ niệm đẹp. Nhờ đó các cô bé hiểu rằng cha rất yêu mình và mong được ở bên mình. Đến nay, mỗi tuần ông vẫn cùng các con gái đi khiêu vũ.

Ông Guarendi cũng khuyên người cha nên bày tỏ tình yêu một cách rõ ràng. Yêu thương, che chở và kỷ luật tạo nên 3 sợi dây bền chặt trong quan hệ cha con. Suy cho cùng, tất cả những điều đó mang lại cho bé gái cảm giác an toàn và ổn định mà chỉ người cha mới trao được.

Con gái cần biết mình có thể kể với cha bất cứ điều gì, bất cứ lúc nào, mà không sợ cha quát mắng, mất kiên nhẫn hay thôi thương mình, theo ông Guarendi. Điều đó không có nghĩa người cha không có chuẩn mực hay không răn dạy khi con cư xử sai, mà là ông luôn sẵn lòng lắng nghe. Như lời ông Sears, dù chuyện gì xảy ra, người cha luôn “túc trực” để nâng đỡ con.

Ngoài niềm tin rằng mình có thể tâm sự với cha, con gái còn cần chắc chắn một điều nữa: dù con làm gì, cha cũng không bao giờ thôi yêu con.

Ông Guarendi khuyên người cha nên nói với con gái: “Bố sẽ luôn bảo vệ con. Bố sẽ luôn ở bên con, che chở con cả về tình cảm, tinh thần lẫn thể chất. Có thể không phải lúc nào con cũng cần đến điều đó, nhưng bố mong con coi bố là người con luôn có thể dựa vào trong đời”.

Con gái là một món quà

Với một người đàn ông, còn niềm vui nào lớn hơn việc trở thành chỗ dựa cho người khác, kể cả trong những lúc tăm tối, chao đảo nhất? Dù có những khuyết điểm, người cha vẫn có khoảng 20 năm để trở thành người hùng trong lòng con gái. Ông có thể là trụ cột vững chắc của con, và đó chính là điều phần lớn đàn ông khao khát tận đáy lòng.

Từ đầu bài, chúng ta chủ yếu nói về những gì con gái nhận được từ cha. Tất nhiên, người cha cũng nhận lại rất nhiều từ con gái. Nhìn lại quãng thời gian mấy chục năm cùng các con, ông Michael đúc kết rằng mọi kỷ niệm rực rỡ ấy “trong ký ức thường nhòa vào nhau thành một chuỗi ân phước bất tận”.

Với người cha, con gái vừa là món quà, vừa là niềm vui, lại vừa là một vinh dự. Tình yêu giữa cha và con gái mang một nét trong trẻo, giản dị rất riêng.

Điều quan trọng là đàn ông cần nhìn nhận lại: được nuôi dạy con gái là một vinh dự. Trong thiên chức này, khả năng tạo ảnh hưởng tích cực của người đàn ông có lẽ còn lớn hơn chính họ nghĩ.

“Nhất là trong xã hội ngày nay, khi trầm cảm, lo âu và đủ loại vấn đề gia đình đều ở mức cao kỷ lục, đặc biệt ở phụ nữ trẻ và các bé gái. Chúng ta cần những người cha đứng ra, tận tâm với con gái mình và làm tròn vai trò người cha. Đừng là một người cha vắng mặt”, ông Sears nói.

Sau nhiều năm nuôi con, ông Michael nói: “Chỉ người cha mới trao được cho con gái tình yêu của người cha. Đơn giản vậy thôi… Tình yêu của cha, hay sự thiếu vắng tình yêu ấy, sẽ định hình cách con gái nhìn nhận bản chất người đàn ông, và ảnh hưởng đó có thể theo con suốt đời”.

Đó vừa là thử thách, vừa là vinh dự của một người đàn ông.

Xem thêm: