Cựu Giám đốc điều hành (CEO) Intel Pat Gelsinger (Patrick Gelsinger) cho rằng chuỗi cung ứng chất bán dẫn toàn cầu đang phụ thuộc rất lớn vào các dòng chip tiên tiến do Đài Loan sản xuất. Ông cảnh báo đây là một rủi ro không thể xem nhẹ và nếu xung đột địa chính trị khiến các nhà máy sản xuất wafer của Đài Loan phải ngừng hoạt động, tác động đối với kinh tế thế giới có thể còn nghiêm trọng hơn cả cuộc Đại suy thoái những năm 1930.

Cựu CEO của Intel, Pat Gelsinger, phát biểu khai mạc tại COMPUTEX Taipei. (Song Bilong/Epoch Times)

Trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình All-In Podcast Jason Calacanis tại Hội nghị Thượng đỉnh AI ở Paris, ông Gelsinger cho biết Mỹ đang tích cực thúc đẩy việc đưa hoạt động sản xuất chip tiên tiến trở lại trong nước. Nguyên nhân chính là năng lực sản xuất chip tiên tiến của thế giới hiện tập trung quá lớn tại Đài Loan. Nếu tình hình eo biển Đài Loan xảy ra biến động lớn và Bắc Kinh cắt đứt các tuyến cung cấp năng lượng cho hòn đảo, không chỉ chuỗi cung ứng chip toàn cầu rơi vào hỗn loạn mà hoạt động sản xuất và nền kinh tế của nhiều quốc gia cũng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề.

“Một khi các nhà máy sản xuất wafer phải dừng hoạt động, sẽ không thể khôi phục vận hành trong vòng 90 ngày”, ông Gelsinger nói. “Nếu nguồn điện của Đài Loan bị gián đoạn, cú sốc đối với kinh tế toàn cầu sẽ còn nghiêm trọng hơn cả cuộc Đại suy thoái”. Theo ông, từ ngành ô tô, điện tử tiêu dùng đến công nghiệp quốc phòng, chip tiên tiến đã trở thành yếu tố cốt lõi của nền kinh tế hiện đại.

Vì sao Intel bị TSMC vượt mặt? Cựu CEO chỉ ra sai lầm then chốt

Ông Gelsinger cũng đề cập đến nguyên nhân khiến Intel sa sút trong những năm gần đây.

Theo ông, ban lãnh đạo Intel trước đây quá chú trọng đến hiệu quả kinh doanh và các chỉ tiêu tài chính, làm suy giảm vai trò của đội ngũ kỹ thuật trong các quyết định cốt lõi. Cùng với việc đầu tư chưa đủ cho công nghệ, điều này khiến Intel dần tụt lại phía sau các đối thủ như TSMC, Samsung và AMD trong cuộc cạnh tranh của ngành bán dẫn, trở thành nguyên nhân quan trọng khiến năng lực cạnh tranh của hãng suy giảm.

Khi trở lại Intel giữ chức CEO vào năm 2021, ông Gelsinger là vị CEO đầu tiên của công ty sau 15 năm có nền tảng kỹ thuật chuyên sâu. Ông chỉ trích các nhà lãnh đạo tiền nhiệm không có chuyên môn phù hợp để điều hành công ty:

“Khi phải đưa ra những quyết định kỹ thuật trị giá hàng chục tỷ USD, bạn không thể chỉ dựa vào một bảng tính để phán đoán. Nếu một khoản đầu tư không có nền tảng kỹ thuật làm cơ sở thì đó là một khoản đầu tư sai lầm”.

Nhìn lại lịch sử Intel, Paul Otellini, người giữ chức CEO từ năm 2005 đến 2013, xuất thân từ bộ phận kinh doanh và là CEO đầu tiên của Intel không có nền tảng kỹ sư. Người kế nhiệm là Brian Krzanich tuy có bằng hóa học nhưng chủ yếu phụ trách hoạt động sản xuất chip. Sau đó, Bob Swan là người có nền tảng tài chính, từng giữ chức Giám đốc Tài chính của eBay và lãnh đạo bộ phận dịch vụ của Hewlett Packard Enterprise (HPE).

Ông Gelsinger cũng đặt câu hỏi về chiến lược tài chính của Intel trong nhiều năm qua, cho rằng chính sách này đã khiến lợi thế thị trường dần chuyển sang các đối thủ vốn có quy mô nhỏ hơn như Arm và AMD.

Theo báo cáo tài chính của Intel, trong giai đoạn 2015-2020, công ty đã chi khoảng 79 tỷ USD (tương đương khoảng 2,6 nghìn tỷ Đài tệ) để trả cổ tức và mua lại cổ phiếu nhằm hoàn vốn cho cổ đông. Ông cho rằng nếu khoản tiền khổng lồ này được đầu tư vào nghiên cứu phát triển công nghệ và các quy trình sản xuất tiên tiến, vị thế của Intel trên thị trường ngày nay có thể đã hoàn toàn khác.