Đài Loan vắng bóng trong danh sách thỏa thuận Trump-Tập

Cuộc gặp được dư luận đặc biệt quan tâm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã khép lại. Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình kết thúc cuộc hội đàm, hai nước lần lượt công bố danh sách các nội dung đạt được đồng thuận. Trong các thông báo, cả hai bên đều không đề cập đến vấn đề Đài Loan.

Đêm 25/9, Nhà Trắng công bố bản thông tin về cuộc gặp Trump-Tập, tập trung vào những tiến triển trong quan hệ kinh tế – thương mại Mỹ-Trung và kết quả hợp tác chống tội phạm ma túy. Hai bên đạt được đồng thuận trong các lĩnh vực thương mại, năng lượng, công nghệ mới nổi và chống buôn lậu fentanyl.

Siết chặt chống buôn lậu ma túy

Theo thông báo do Nhà Trắng công bố, phía Trung Quốc đã đưa các loại thuốc gây tử vong thuộc nhóm orphines vào danh sách kiểm soát, đồng thời áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với hai loại hóa chất tiền chất fentanyl. Mỹ mạnh mẽ khuyến khích Trung Quốc đưa vĩnh viễn các hóa chất này vào danh sách kiểm soát nhằm góp phần ngăn chặn dòng tiền chất fentanyl được đưa vào Mỹ.

Tháng 8/2026, Trung Quốc đã bắt giữ 21 công dân sản xuất và phân phối các hóa chất tiền chất dựa trên thông tin tình báo do Mỹ cung cấp. Mỹ hoan nghênh động thái này và thúc giục áp dụng mức hình phạt cao nhất, bao gồm cả án tử hình, đối với những đối tượng phạm tội như vậy.

Ưu đãi thuế quan đối với hàng hóa trị giá 30 tỷ USD

Mỹ và Trung Quốc sẽ dành mức thuế quan ưu đãi hơn cho lượng hàng hóa không nhạy cảm trị giá 30 tỷ USD xuất khẩu theo mỗi chiều. Mỹ sẽ xuất khẩu sang Trung Quốc các mặt hàng nông sản, hải sản, gỗ, mỹ phẩm và thiết bị y tế; trong khi Trung Quốc sẽ xuất khẩu sang Mỹ các thiết bị gia dụng nhỏ, đồ chơi và ghế an toàn cho trẻ em cùng một số mặt hàng tiêu dùng khác.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump thúc đẩy khôi phục ngành than Mỹ, Trung Quốc sẽ nhập khẩu từ Mỹ ít nhất 10 triệu tấn than trong mỗi năm 2027 và 2028.

Mỹ và Trung Quốc tiếp tục tham vấn về những quan ngại của Washington liên quan đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác, với mục tiêu đưa khối lượng vận chuyển trở lại mức phù hợp.

Động thái này đánh dấu một bước hạ nhiệt đáng kể trong cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung bắt đầu từ năm 2025. Mỹ từng áp mức thuế cao nhất 145% đối với hàng hóa Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh đáp trả bằng mức thuế lên tới 125% đối với hàng hóa Mỹ.

Sau các cuộc đàm phán tại Geneva tháng 5/2025, hai nước đạt thỏa thuận đình chiến thương mại 90 ngày, đưa thuế của Mỹ xuống 30% và của Trung Quốc xuống 10%, sau đó tiếp tục gia hạn.

Trong những tháng tiếp theo, Washington và Bắc Kinh cũng đạt các thỏa thuận liên quan đến tiền chất fentanyl, đậu nành và đất hiếm, đổi lại Mỹ tiếp tục nới lỏng một số biện pháp thuế quan.

Mỹ – Trung mở “kênh liên lạc siêu trí tuệ” 

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ, hai bên đạt được một đồng thuận đặc biệt: trong tương lai, thuật ngữ “siêu trí tuệ” (Super Intelligence, SI) sẽ được sử dụng thay cho “trí tuệ nhân tạo” (AI) để mô tả các công nghệ mới nổi có liên quan.

Hai nước đã thiết lập cơ chế “Đối thoại Mỹ-Trung về siêu trí tuệ” nhằm trao đổi về những rủi ro và lợi ích, với vòng đối thoại tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 11/2026. Hai bên cũng thiết lập một kênh liên lạc song phương để xử lý các sự cố khẩn cấp liên quan đến SI.

Vì một thế giới an toàn hơn cho người dân Mỹ

Về tình hình khu vực, Mỹ và Trung Quốc nhất trí rằng Iran tuyệt đối không được sở hữu vũ khí hạt nhân và không cho phép bất kỳ tổ chức nào thu phí đi lại trên các tuyến đường thủy quốc tế. Tổng thống Trump cũng đề xuất Mỹ, Nga và Trung Quốc tiến hành đàm phán kiểm soát vũ khí ba bên, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hiện diện quân sự Mỹ trong việc duy trì “khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Ngoài ra, hai nước nhất trí sớm ký kết biên bản ghi nhớ nhằm tăng cường liên lạc trong khủng hoảng và phòng ngừa nguy cơ xảy ra khủng hoảng.

Thông báo của Mỹ và Trung Quốc đều không đề cập Đài Loan

Ngày 26/9, Tân Hoa Xã, cơ quan truyền thông nhà nước Trung Quốc, công bố tám kết quả đạt được từ cuộc gặp Trump-Tập. Trong đó có việc hai bên nhất trí xây dựng “mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng giữa Trung Quốc và Mỹ dựa trên sự tôn trọng, công bằng và bình đẳng”; ủng hộ nhau tổ chức thành công các hội nghị APEC và G20; Iran phải thực hiện cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân; đạt thỏa thuận giảm thuế đối ứng đối với hàng hóa trị giá 30 tỷ USD; tăng cường hợp tác chống buôn lậu fentanyl; thiết lập cơ chế đối thoại Mỹ-Trung về trí tuệ nhân tạo và kênh liên lạc về rủi ro.

Cả hai bên đều đề cập việc trong thời gian diễn ra hội nghị thượng đỉnh, hai nhà lãnh đạo đã nhắc lại rằng Trung Quốc và Mỹ từng là đồng minh trong Thế chiến II và cùng nhau chiến đấu giành chiến thắng. Về vấn đề này, Cơ quan Đài Loan thuộc chính quyền Trung Hoa Dân Quốc phản hồi rằng lực lượng thực sự chiến đấu bên cạnh Mỹ là Trung Hoa Dân Quốc, chứ không phải Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời cáo buộc Bắc Kinh bóp méo sự thật lịch sử.

Ngoài ra, cả Mỹ và Trung Quốc đều đề cập việc một cặp gấu trúc khổng lồ mà Trung Quốc cho Vườn thú Atlanta của Mỹ thuê đã đến nơi. Hoạt động “ngoại giao gấu trúc” giữa Mỹ và Trung Quốc được khởi động trở lại.

Lý Ngọc t/h

Xem thêm

Ông Tập nhắc Thế chiến II, ông Trump gọi Mỹ – Trung là “đồng minh”, Đài Loan phản bác

Tại thượng đỉnh ở Nhà Trắng hôm 24/9, ông Tập Cận Bình nhắc lại lịch sử Thế chiến II