Đã 8 ngày trôi qua kể từ trận động đất kép có sức tàn phá khủng khiếp tại Venezuela. Rạng sáng thứ Năm (2/7), tại thành phố ven biển La Guaira, hàng trăm nhân viên cứu hộ đã vỡ òa trong những tràng pháo tay và tiếng reo hò như sấm dậy. Các thành viên đội cứu hộ trong đồng phục của nhiều quốc gia ôm chầm lấy nhau đầy xúc động sau khi vừa giải cứu thành công một cách kỳ diệu ông Hernán Alberto Gil Flores, 43 tuổi, nhân viên bảo vệ ca đêm, khỏi tầng hầm của một tòa nhà cao tầng bị sập, nơi ông đã mắc kẹt suốt nhiều ngày.

Chiến dịch cứu hộ kéo dài 70 giờ đầy gian nan này không chỉ phá vỡ giới hạn “thời gian vàng” sống sót từ 48 đến 72 giờ trong cứu nạn thảm họa, mà còn mang đến tia hy vọng hiếm hoi cho quốc gia Nam Mỹ đang chìm trong nhiều cuộc khủng hoảng.

Chốt bảo vệ dưới lớp đổ nát sâu 9 mét đã tạo nên khoảng không giúp ông sống sót

Ngày 24/6, miền Bắc Venezuela liên tiếp hứng chịu hai trận động đất nông mạnh 7,2 và 7,5 độ Richter, san phẳng cả khu phố chỉ trong chốc lát. Trung tâm thương mại Galerías Playa Grande tại Catia La Mar, bang La Guaira, cũng không tránh khỏi thảm họa khi tòa nhà nhiều tầng này sụp đổ hoàn toàn.

Khi động đất xảy ra, ông Gil đang trực ca đêm tại bãi đỗ xe dưới tầng hầm. Trong lúc những khối bê tông khổng lồ liên tục đổ sập xung quanh, chốt bảo vệ nhỏ nơi ông làm việc đã kỳ diệu chịu được sức ép, che chắn cho ông khỏi các mảnh vỡ chết người và tạo nên một khoảng không sống còn nhỏ bé dưới lớp đống đổ nát sâu khoảng 8,8 mét.

7 quốc gia phối hợp cứu hộ chỉ để cứu một người

Hôm Chủ nhật tuần trước, Hội Chữ thập đỏ Costa Rica lần đầu tiên phát hiện dấu hiệu sự sống yếu ớt dưới lòng đất bằng thiết bị radar sonar và máy dò âm thanh. Khi lực lượng cứu hộ đưa camera nội soi vào khe hở, họ nhìn thấy những ngón tay của ông Gil đang cử động giữa các khối bê tông bị nứt gãy.

Sau đó, dưới sự điều phối của Đội tìm kiếm cứu nạn đô thị thuộc Sở Cứu hỏa Chile, lực lượng cứu hộ từ 7 quốc gia gồm Mỹ (bao gồm đội cứu hộ Quận Los Angeles và Đội đặc nhiệm Virginia), Bồ Đào Nha, Mexico, Costa Rica, El Salvador và Venezuela đã phối hợp mở chiến dịch cứu hộ quy mô lớn kéo dài suốt ngày đêm.

“Đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến nhiều quốc gia đoàn kết như vậy chỉ để cứu một con người,” bà Gusbimar González, vợ của ông Gil, nghẹn ngào nói khi nhìn những lá cờ các nước tung bay tại hiện trường. Bà cho biết trước khi biết chồng vẫn còn sống, bà đã trải qua nhiều ngày tuyệt vọng và đau khổ tột cùng. “Nhưng khoảnh khắc ấy, tôi đã nhìn thấy một tia sáng giữa bóng tối. Anh ấy đã kiên cường như một người hùng. Hai con của chúng tôi, 8 tuổi và 10 tuổi, đều đang chờ bố trở về.”

“Xin đừng nói với vợ tôi”

Trong 3 ngày cuối cùng của quá trình đào bới tiếp cận nạn nhân, chiến dịch cứu hộ diễn ra vô cùng nguy hiểm. Nhiều tòa nhà gần đó đã nghiêng đổ, cộng thêm mưa lớn và các dư chấn liên tiếp khiến đường hầm nhiều lần bị sạt lở.

Lực lượng cứu hộ chỉ có thể dùng ống mềm và ống tiêm để cẩn thận truyền nước cùng dung dịch dinh dưỡng xuống dưới nhằm duy trì sự sống cho ông Gil.

Nữ lính cứu hỏa kỳ cựu người Chile María Paz Campos chịu trách nhiệm trấn an ông Gil thông qua camera và hệ thống liên lạc trong suốt chiến dịch. Trong những giờ cuối cùng trước khi được giải cứu vào thứ Năm, dù phải đối mặt với nỗi lo âu tột độ và bóng tối bao trùm, ông Gil vẫn vẽ tranh ngay trong chốt bảo vệ chật hẹp để giết thời gian.

“Tôi cần anh luôn đeo kính bảo hộ vì phía trên vẫn có những mảnh vụn nhỏ đang rơi xuống. Phải tránh để chúng làm tổn thương mắt anh,” bà Campos nhẹ nhàng dặn dò qua hệ thống liên lạc.

Khi vừa được phát hiện, ông Gil trong tình trạng hoảng sợ và kiệt sức đã nói với nhân viên cứu hộ Costa Rica Minyar Collado: “Xin hãy đừng nói với vợ tôi rằng tôi còn sống… phòng khi cuối cùng tôi không thể cầm cự được”. Nhưng ông Collado kiên quyết đáp lại: “Chúng tôi tuyệt đối sẽ không bỏ anh lại đây!”

Sau khi các nhân viên cứu hộ bất chấp nguy hiểm mở rộng được lối tiếp cận, Tổng thống El Salvador Nayib Bukele đã chia sẻ trên nền tảng X đoạn video đầy xúc động cảnh ông Gil được đưa ra ngoài trên cáng, đeo mặt nạ oxy và được phủ tấm bạt chống nước màu cam. Mặc dù một bên mắt đỏ ngầu do tụ máu, ông vẫn tỉnh táo. Đội ngũ y tế xác nhận các dấu hiệu sinh tồn của ông hiện ổn định.

Công tác cứu trợ sau thiên tai đối mặt với nhiều thách thức

Mặc dù đã xuất hiện những “phép màu” như việc ông Hernán Alberto Gil Flores được giải cứu sau 8 ngày mắc kẹt, hay trước đó là một em bé mới sinh 18 ngày tuổi cùng mẹ được cứu sống sau 32 giờ bị chôn vùi, tình hình tại các khu vực chịu ảnh hưởng bởi động đất ở Venezuela vẫn hết sức nghiêm trọng.

Theo số liệu chính thức hiện nay, số người thiệt mạng đã tăng lên 2.295 người, hơn 11.000 người bị thương và gần 13.000 người rơi vào cảnh mất nhà cửa. Ngoài ra, theo hãng CBSAFP, vẫn còn hàng chục ngàn người mất tích hoặc chưa xác định được tung tích.

Tại bang La Guaira, nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất, phần lớn các tòa nhà bị sập đã được các đội cứu hộ, trong đó có lực lượng từ Tây Ban Nha, đánh dấu bằng chữ cái “D” (Deceased – Đã tử vong), đồng nghĩa với việc các đống đổ nát này không còn phát hiện dấu hiệu của sự sống.

Quyền Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã tuyên bố quốc tang trong 7 ngày.

Trong khi đó, người phát ngôn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng cảnh báo rằng do tỷ lệ tiêm chủng tại khu vực này vốn rất thấp trước khi xảy ra động đất, cộng với điều kiện môi trường sau thảm họa hết sức khắc nghiệt, nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm như sởi và bạch hầu đang gia tăng theo cấp số nhân.

Theo đánh giá sơ bộ dựa trên dữ liệu vệ tinh do Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố, trận động đất có thể đã làm hư hại hoặc phá hủy khoảng 58.870 công trình xây dựng.